VII SA/Wa 620/06
WyrokWSA w Warszawie2006-07-19
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Ewa Machlejd, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, której uchwały dotyczące zarządu zostały wstrzymane postanowieniem sądu, posiada legitymację procesową do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Wspólnota Mieszkaniowa posiada zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych, jeśli posiada prawidłowo ustanowiony zarząd. Wstrzymanie wykonania uchwał dotyczących zarządu przez sąd nie pozbawia wspólnoty zdolności prawnej, a jedynie czasowo ogranicza zdolność do czynności prawnych. W związku z tym, jeśli wspólnota miała prawidłowo ustanowiony zarząd w momencie wnoszenia odwołania, posiadała legitymację procesową do jego wniesienia, a organ odwoławczy nie powinien umarzać postępowania jako bezprzedmiotowego.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta zatwierdzającej zamienny projekt budowlany. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że Wspólnota nie posiadała legitymacji procesowej do wniesienia odwołania, ponieważ postanowieniem Sądu Rejonowego wstrzymano wykonanie uchwał dotyczących zarządu Wspólnoty. Wspólnota zaskarżyła decyzję Wojewody, argumentując, że w momencie wnoszenia odwołania uchwały nie były jeszcze uchylone, a nowy zarząd został powołany później.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Sygnatura akt VII SA/Wa 620/06
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] Prezydent [...] na podstawie art. 36a, art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) w zw. z art. 1 ust 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41 poz. 361 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku K. i D. K. zmienił ostateczną decyzję [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Burmistrza [...] i zatwierdził zamienny projekt architektoniczno budowlany budynku mieszkalnego z powierzchnią usługowo – biurową i garażem podziemnym na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] położonej przy ul. B. [...] w [...].
Odwołanie od ww. decyzji w dniu 4 stycznia 2006 r. wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...]. Decyzji zarzuciła rażące naruszenie prawa polegające na niepoinformowaniu stron postępowania (współwłaścicieli działki nr [...] na której położona jest nieruchomość [...] bezpośrednio sąsiadująca z działką której dotyczy wymieniona decyzja) tj. naruszenie art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W odwołaniu Wspólnota złożyła również szereg wniosków o przeprowadzenie czynności w postępowaniu administracyjnym.
Wojewoda [...] rozpatrując ww. odwołanie decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe, gdyż wniesione odwołanie nie pochodzi od strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja organu I instancji spełnia wszystkie wymogi przewidziane przepisami prawa. Dalej podniósł, że stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę są obok inwestora również właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich nieruchomości. O tym czy dany podmiot może zostać uznany za stronę postępowania decyduje przepis art. 28 ust 2 Prawa budowlanego będący materialno – prawną podstawą uznania podmiotu za stronę postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie "interesu prawnego" oznacza, że musi istnieć przepis prawa powszechnie obowiązującego na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Tak rozumiany interes prawny mają właściciele sąsiednich działek znajdujących się o obszarze oddziaływania obiektu. Organ dalej podniósł, że zgodnie z art. 20 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 94 poz. 85 ze zm.) jeżeli lokali wyodrębnionych wraz z lokalami niewyodrębnionymi jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze zarządu. Natomiast zgodnie z art. 21 ww. ustawy zarząd kieruje sprawami wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz. Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie z dnia [...] stycznia 2006 r. sygnatura akt. [...] Sądu Rejonowego [...] zabezpieczające roszczenie o uchylenie uchwał poprzez wstrzymanie wykonania uchwał nr [...] i nr [...] Wspólnoty Mieszkaniowej [...] podjętych w dniu [...] listopada 2005 r. na mocy których został powołany m.in. zarząd jako organ reprezentujący Wspólnotę. Konkludując Wojewoda [...] stwierdził, że odwołujący nie mogą być uznani za stronę postępowania odwoławczego, gdyż nie posiadają legitymacji procesowej do wnoszenia odwołania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...]. Skarżąca wspólnota podniosła, że w dniu wniesienia odwołania uchwały Wspólnoty nie były uchylone przez Sąd Rejonowy, zatem na dzień wniesienia odwołania Wspólnota była prawidłowo reprezentowana. Skarżąca wskazała również, że uchylenie uchwał nastąpiło dopiero w dniu [...] stycznia 2006 r., a nowy zarząd (w składzie takim sam jak poprzedni) został wybrany w dniu [...] lutego 2006 r.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 12710).
W niniejszej sprawie organ II instancji umorzył postępowanie odwoławcze podnosząc, że odwołujący nie posiadał przymiotu strony. Wojewoda stwierdził, że Wspólnota Mieszkaniowa nie posiadająca reprezentacji nie może być uznana za stronę postępowania odwoławczego w rozumieniu art. 28 k.p.a. a w konsekwencji jest ona pozbawiona legitymacji procesowej do wnoszenia odwołania. Odwołanie od decyzji I instancji wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w dniu [...] stycznia 2006 r. Organ w decyzji umarzającej postępowanie oparł się na fakcie, iż na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2006 r. (sygn. akt [...]) z tym dniem zawieszono działanie Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...]. Z tego powodu organ wywiódł wniosek, że Wspólnota Mieszkaniowa nie posiadała reprezentacji do działania w sprawie.
Należy wskazać, że stanowisko organu II instancji nie jest prawidłowe. Wspólnota Mieszkaniowa [...] na dzień złożenia wniosku posiadała prawidłowo ustanowiony Zarząd. Mogła zatem skutecznie dokonywać czynności prawnych, w tym wnieść odwołanie od decyzji I instancji. Postanowienie Sądu Rejonowego z [...] stycznia 2006 r. spowodowało, że wykonanie uchwał w przedmiocie sposobu zarządzania nieruchomością wspólną z datą tego postanowienia zostało wstrzymane. Podmiotem prawa jest jednak Wspólnota Mieszkaniowa i to ona jako ogół właścicieli nabywa wszelkie prawa i obowiązki, które stają się ich własnością w częściach ułamkowych. Konsekwencją tego jest stwierdzenie, że wspólnota mieszkaniowa posiada zdolność prawną, a w momencie, gdy posiada prawidłowo ustanowiony zarząd ma też zdolność do czynności prawnych. Obie te zdolności Wspólnota Mieszkaniowa [...] w chwili złożenia odwołania posiadała, a więc z chwilą złożenia odwołania [...] stycznia 2006 r. zostało wszczęte postępowanie odwoławcze. W momencie podjęcia przez Sąd Rejonowy postanowienia o wstrzymaniu wykonania ww. uchwał Wspólnota utraciła jedynie zdolność do czynności prawnych. W tym kontekście nie było zasadnym umarzanie postępowania, gdyż postępowanie nie było bezprzedmiotowe – podmiot praw i obowiązków istniał, nie był jedynie reprezentowany przez pewien czas postępowania w sposób prawidłowy. Bezprzedmiotowość w niniejszej sprawie mogłaby zachodzić tylko w przypadku, gdyby nie było podmiotu praw i obowiązków. A taki podmiot, nawet nienależycie reprezentowany, istniał. Uzasadnienie organu stwierdzające, że Wspólnota Mieszkaniowa [...], nie może być uznana za stronę postępowania z uwagi na brak legitymacji procesowej jest więc niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym.
Decyzja o umorzeniu postępowania zapadła w dniu [...] lutego 2006 r., natomiast nowy Zarząd Wspólnoty powołany został w dniu [...] lutego 2006 r. Zasadnym byłoby wezwanie odwołującego do uzupełnienia braków w reprezentacji, który to brak zostałby niewątpliwie przez stronę usunięty.
Powyższe wskazuje, że Wojewoda [...] umarzając postępowanie naruszył przepis art. 138 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy nienależycie zbadał sprawę, a uzasadnienie decyzji wskazuje na nieprawidłowe ustalenia prawne organu, tym samym doszło do naruszenia również art. 107 § 3 k.p.a.
Decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem prawa, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Ponadto na podstawie art. 152 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. orzeczono jak w pkt 2 wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło