II SA/Wr 662/04
WyrokWSA we Wrocławiu2006-07-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, WSA Anna Siedlecka, Asesor WSA Olga Białek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu weterynaryjnego nakazująca utrzymanie określonej obsady ptaków na jednostkę powierzchni pomieszczenia inwentarskiego, wydana bez dokładnych ustaleń faktycznych dotyczących wymiarów pomieszczeń, wybiegów, liczby i wieku ptaków, spełnia wymogi prawa procesowego i materialnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że naruszyły one przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. Decyzje nie zawierały wystarczającego uzasadnienia faktycznego, ponieważ nie opierały się na konkretnych ustaleniach dotyczących wymiarów pomieszczeń, wybiegów, liczby i wieku ptaków, co uniemożliwiało ocenę, czy normy obsady zostały przekroczone. Brak tych ustaleń mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organów weterynaryjnych nakazującej skarżącemu utrzymanie odpowiedniej obsady ptaków (gęsi) na m- powierzchni pomieszczenia inwentarskiego. Organ I instancji stwierdził naruszenie norm obsady, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom błędną interpretację przepisów dotyczących systemu utrzymania gęsi oraz brak wystarczających ustaleń faktycznych w decyzjach, co uniemożliwiało ocenę prawidłowości nałożonych nakazów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Anna Siedlecka Asesor WSA Olga Białek Protokolant: Magda Mikus po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lipca 2006 r. sprawy ze skargi K. A. na decyzję D. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu odpowiedniej obsady ptaków w zależności od wieku na 1 m- powierzchni pomieszczenia I. uchyla decyzję I i II instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii w T., przywołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia "art. 3 ust. 1, pkt 5 lit. g) i)" ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. Nr 33, poz. 287), art. 12 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.jedn. Dz.U.z 2003 Nr 106, poz. 1002 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa i powołując się na przeprowadzoną w dniu [...]r. kontrolę, stwierdził, że w prowadzonej przez skarżącego K. A. Fermie Tuczu Drobiu Grzebiącego i Pływającego, gęsi po ukończeniu trzeciego tygodnia życia utrzymywane są w systemie otwartym, a powyżej trzeciego tygodnia życia w przypadku utrzymywania gęsi w pomieszczeniu inwentarskim obsada na m- przekracza normy. Organ I instancji nakazał utrzymywanie odpowiedniej obsady ptaków w zależności od wieku na m- powierzchni pomieszczenia w przypadku utrzymywania gęsi w pomieszczeniu inwentarskim i w systemie otwartym nie utrzymywanie gęsi do szóstego tygodnia życia.
W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Lekarz Weterynarii podał, iż zgodnie z § 3 ust. 1 i § 49 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 września 2003 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich (Dz.U. Nr 167, poz. 1629 z późn.zm.) "postąpiono jak w sentencji".
W odwołaniu od tej decyzji K. A., zastąpiony przez pełnomocnika I. A., wniósł o jej uchylenie, podając, iż na fermie drobiu posiada [...] pomieszczeń inwentarskich (gęśników), każdy o powierzchni [...] m-. Oświadczył, że w pomieszczeniach tych odchowuje gęsięta do [...] tygodni życia, po czym przez dalsze tygodnie wypuszczane są one na wybiegi usytuowane przy tych pomieszczeniach. Następnie przewożone są na wolny wybieg (na łąki, place tuczu). Powołując się na powyższe skarżący stwierdził, że nie zachodzą okoliczności wskazujące na naruszenie § 49 ust. 1 pkt 1a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 września 2003 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich. Wywiódł, że wbrew twierdzeniom decyzji gęsięta nie są przetrzymywane w systemie otwartym do 6 tygodnia życia, ponieważ "system otwarty" oznacza utrzymywanie zwierząt na wolnych wybiegach, bez możliwości korzystania przez nie z budynku inwentarskiego, a na jego fermie takiej sytuacji nie ma. W związku z powyższym - zdaniem odwołującego się - nie naruszono również § 3 ust. 1 pkt 12 cytowanego rozporządzenia.
Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...]D. Wojewódzki Lekarz Weterynarii we W., powołując się na art. 134 kpa, stwierdził niedopuszczalność wniesienia powyższego odwołania.
Na postanowienie to strona wniosła zażalenie.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]D. Wojewódzki Lekarz Weterynarii we W., przywołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 154 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 kpa, uchylił swoje postanowienie z dnia [...]r. oraz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że po rozważeniu okoliczności sprawy należało uznać, iż niesłusznie stwierdzono niedopuszczalność odwołania i dlatego - kierując się zasadą ekonomii postępowania - uchylono postanowienie z dnia [...]r. oraz rozpoznano merytorycznie odwołanie strony. Następnie organ II instancji, powołując się na § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz § 49 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 września 2003 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich, stwierdził, iż ze stanu sprawy wynika, że wskazane w przywołanym rozporządzeniu normy nie były zachowane. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Lekarz Weterynarii uznał, że decyzja organu I instancji była prawidłowa, a odwołanie nie jest zasadne.
Na powyższą decyzję K. A. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Skarżący decyzji tej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest § 3 ust. 1 i § 49 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 września 2003 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich oraz rozporządzenia Komisji Nr 1538/91 (WE) z dnia 5 czerwca 1991 r. wprowadzającego szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady Nr 1906/90 (EWG) w sprawie niektórych norm handlowych w odniesieniu do drobiu i załącznika Nr IV do wyżej wymienionego rozporządzenia Komisji. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w T. z dnia [...]r. i uchylenie tejże decyzji organu I instancji.
Polemizując ze stanowiskiem organu, iż normy wskazane w wyżej wymienionym rozporządzeniu nie były zachowane na fermie gęsi strony, skarżący zarzucił, że wydanie decyzji zakazującej utrzymywanie gęsi do szóstego tygodnia życia w systemie otwartym jest bezpodstawne i wynika z błędnej interpretacji § 3 rozporządzenia z dnia 2 września 2004 r., polegającej na niewłaściwym rozumieniu pojęcia "system otwarty". Wskazując, iż rozporządzenie to nie definiuje "systemu otwartego", skarżący stwierdził, że wymienione w nim dwa różne sposoby utrzymania zwierząt gospodarskich "w pomieszczeniu inwentarskim" i w "systemie otwartym", jego zdaniem jednoznacznie wykluczają, że prowadzony przez niego system odchowu gęsi do wieku 6 tygodni w pomieszczeniu inwentarskim z równoczesnym dostępem do wybiegu, może być zakwalifikowany do systemu otwartego. Podtrzymał przy tym swoje wywody zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Niezależnie od powyższego zarzutu nieprawidłowej interpretacji przez organy Inspekcji Weterynaryjnej pojęcia systemu otwartego, skarżący powołał się na przepisy rozporządzenia Komisji Nr 1538/91 (WE) z dnia 5 czerwca 1991 r. wprowadzającego szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady Nr 1906/90 (EWG) w sprawie niektórych norm handlowych w odniesieniu do drobiu. Wskazał przy tym, że zgodnie z Ogłoszeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie stosowania prawa Unii Europejskiej, wyżej wymienione rozporządzenia są prawem obowiązującym wprost, co oznacza, że nie wymagają wdrożenia do krajowych przepisów. Podniósł, iż Załącznik Nr IV do rozporządzenia Komisji Nr 1538/91 (WE) wymienia następujące systemy utrzymania gęsi: ekstensywny chów ściółkowy, chów wybiegowy, tradycyjny chów z wybiegiem oraz tradycyjny chów bez ograniczeń. Wywiódł, iż z definicji tych systemów wynika, że na jego fermie stosowany jest tradycyjny chów z wybiegiem. Zarzucił, że mając na uwadze, iż w fermie stosowany jest system tradycyjnego chowu z wybiegiem, nieprawidłowe jest wydanie nakazu stosowania maksymalnych norm obsady gęsi na m- powierzchni pomieszczenia określonych w § 49 ust. 1 pkt 1 oraz że określone w tym przepisie normy powierzchni odnoszą się jedynie do przypadku utrzymywania gęsi w zamknięciu, to jest bez dostępu do wybiegu. Skarżący stwierdził, że celowość i zasadność odwołania się od nakazu stosowania norm określonych w § 49 ust. 1 pkt 1, znajduje potwierdzenie w pkt d) Załącznika Nr IV do rozporządzenia Komisji Nr 1538/91, które dla tradycyjnego chowu gęsi z wybiegiem stawiają następujące wymogi w zakresie gęstości obsady ptaków: "-gęstość obsady na 1 m- powierzchni kurnika nie przekracza: - w przypadku gęsi: 5 ptaków (10 ptaków do wieku 6 tygodni); 3 ptaki podczas ostatnich trzech tygodni tuczu, jeżeli ptaki są trzymane w zamknięciu, jednak maksimum 30 kg masy żywej". Wskazując na powyższe skarżący stwierdził, że decyzje organów obu instancji zostały wydane bez należytego rozeznania wszystkich obowiązujących przepisów regulujących warunki utrzymania gęsi. Skarżący podkreślił przy tym, że utrzymanie norm wskazanych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 września 2003 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich doprowadziłoby do zaprzestania działalności strony oraz likwidacji jej fermy gęsi i w konsekwencji do zwolnienia zatrudnionych na fermie [...] pracowników.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.
W przesłanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu piśmie z dnia [...]r. skarżący zarzucił, iż organ odwoławczy nie zwrócił uwagi na to, że decyzja organu I instancji nie odpowiadała wymogom art. 107 § 3 kpa. Zdaniem skarżącego decyzja ta nie zawierała uzasadnienia faktycznego, bowiem w szczególności nie zawierała pomiarów pomieszczeń inwentarskich, w których przebywały gęsi, pomiarów wybiegów, sposobu liczenia oraz ilości gęsi w poszczególnych pomieszczeniach inwentarskich, określenia wieku gęsi i dokumentów, na podstawie których ustalono wiek gęsi w czasie kontroli. Skarżący podkreślił, że bez powyższych faktów niemożliwym było określenie, czy normoobsada gęsi na 1 m- została przekroczona, czy też nie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.
Przepis art. 107 § 3 kpa wymaga, aby decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Jak trafnie podniósł skarżący w piśmie z dnia [...]r., decyzja organu I instancji nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 kpa, gdyż nie posiada uzasadnienia faktycznego. W szczególności w uzasadnieniu tej decyzji nie zawarto pomiarów pomieszczeń inwentarskich, w których przebywały gęsi, pomiarów wybiegów, sposobu liczenia oraz ilości gęsi w poszczególnych pomieszczeniach inwentarskich, określenia wieku gęsi i dokumentów, na podstawie których ustalono wiek gęsi w czasie kontroli. Powyższe ustalenia były niezbędne do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, a ich brak powoduje, że nie jest możliwe dokonanie oceny, czy rzeczywiście przewidziane przez obowiązujące przepisy prawa normy zostały naruszone.
Organ odwoławczy nie dostrzegł, że organ I instancji w motywach swej decyzji nie zawarł ustaleń faktycznych i sam również ustaleń takich nie poczynił. W szczególności nie można niezbędnych ustaleń zastąpić ogólnym stwierdzeniem, iż "ze stanu sprawy wynika, że wskazane w przywołanym rozporządzeniu normy nie były zachowane". Organ administracyjny ma bowiem obowiązek wskazać, które fakty uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł, a także przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, iż organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie wbrew nakazom wynikającym w szczególności z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa nie wyjaśniły w sposób prawidłowy wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności i nie poczyniły ustaleń faktycznych, przy czym powyższe naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło