II SA/Rz 342/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 20 lipca 2006 r. sprawy ze skargi B.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego -skargę oddala- II SA/Rz 342/06 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [....]r., Nr [.....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania B.C, od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D., w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na syna P, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, powołując jako podstawę prawną przepis art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. Nr 228, poz. 2255, ze zm./. Jak wynika z akt administracyjnych, decyzją Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. odmówiono B.C. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na syna P., ur. 21 lutego 1993 r., który jest uczniem klasy V szkoły podstawowej przy specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niedosłyszących w K. Ośrodek zapewnia opiekę w dni, które odbywa się nauka, a dziecko przebywa w nim na podstawie skierowania EK-01.4319/236/01 z dnia 1 października 2001 r. Ośrodek ten zapewnia całodobową opiekę przez 5 dni w tygodniu przez całą dobę. Rodzice P. zabierają go każdego tygodnia po 4 dniach nauki do domu. Organ I instancji uznał, iż warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest ustalenie, iż dziecko przebywa w ośrodku przez 5 dni w tygodniu. Wobec faktu, iż P.C. zabierany jest do domu po 4 dniach pobytu w Ośrodku nie ma podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W odwołaniu od tej decyzji B.C. podniosła, iż ośrodek zapewnia dzieciom tylko częściową opiekę, ponieważ ośrodek nie ma lekarza, a w razie choroby dziecka zabierane musi być do domu. Dziecko poza tym każdorazowo jest odwożone i przywożone przez rodziców na ich koszt. Nakazywanie zaś pozostawienia dziecka w Ośrodku przez 5 dni w tygodniu narusza konstytucyjne prawo do wychowania w rodzinie. Po rozpoznaniu odwołania organ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Podstawą takiego rozstrzygnięcia jest przepis art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do treści art. 17 ust. 1 cytowanej ustawy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W art. 17 ust. 5 cytowanej ustawy ustawodawca przewidział sytuacje, w których pomimo spełnienia przesłanek z ust. 1 cyt. przepisu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Jedną z takich okoliczności jest umieszczenie dziecka w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, co związane jest z kształceniem dziecka. Zdaniem organu ocena czasookresu opieki sprawowanej przez ośrodek winna być dokonywana w odniesieniu do możliwości danego ośrodka, a nie do sposobu korzystania z tego ośrodka przez wychowanka. Oznacza to, że jeżeli ośrodek funkcjonuje w taki sposób, że możliwe jest pozostawienie w nim dziecka przez 5 dni w tygodniu przez cała dobę, to bez znaczenia jest, czy dane dziecko i jego rodzice korzystają z tej możliwości, czy też z różnych względów zabierają dziecko wcześniej. Decyzję tą zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B.C. nie wskazując kierunku jej weryfikacji. W motywach skargi wniosła o: 1st. rozstrzygnięcie, czy należy się jej świadczenie pielęgnacyjne z racji sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym, 2nd. rozpatrzenie, czy ośrodek szkolno-wychowawczy jest placówką zapewniającą całodobową opiekę i na czym opieka ta powinna polegać, 3rd. rozpatrzenie, czy dziecko ma prawo do wychowania w rodzinie, 4th. jednoznaczną interpretację przepisu art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, 5th. wyjaśnienie, co należy rozumieć przez umieszczenie i kto może umieścić, 6th. wyjaśnienie, czy skierowanie jest równoznaczne z umieszczeniem. Ponownie przytoczyła argumentację z odwołania i dotychczasowy przebieg postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu decyzji objętej skargą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Bezspornym jest, że P.C., ur. 21.02.1993 r. jest dzieckiem niepełnosprawnym, wymagającym zapewnienia mu stałej lub długotrwałej opieki, lub pomocy innej osoby oraz wymagającą konieczności współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia i rehabilitacji. Dziecko uzyskało skierowanie do kształcenia specjalnego na podstawie orzeczenia kwalifikacyjnego wydanego przez Poradnię Psychologiczno - Pedagogiczną w D. i przebywa w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niedosłyszących w K. Jak wynika z zaświadczenia oraz statutu ośrodka, świadczy on opiekę całodobową w dniu nauki w szkole, tj. 5 dni w tygodniu. Matka dziecka do dnia 31 sierpnia 2005 r. otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne, które nabyła na podstawie art. 58 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. Podstawę materialno-prawną rozpoznawanej sprawy stanowi ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. Nr 228, poz. 2255/. Zgodnie z art. 17 ust. 1 cytowanej ustawy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka lub opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, wobec którego orzeczono niepełnosprawność ze wskazaniem na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współdziałania na co dzień w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. W art. 17 ust. 5 cytowanej ustawy ustawodawca taksatywnie wyliczył sytuacje, w których pomimo spełnienia okoliczności z art. 17 ust. 1 świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Jedną z takich okoliczności jest umieszczenie dziecka w placówce zapewniającej opiekę całodobową przez co najmniej 5 dni w tygodniu, co związane jest z kształceniem dziecka. Z pisma Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niedosłyszących w K. wynika, że P.C. jest uczniem V klasy podstawowej przy tym Ośrodku, który zapewnia opiekę w dni, w których odbywa się nauka. Analizując treść pisma Dyrektora placówki z zapisami §, § 32 i 33 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 marca 2005 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych /.../ - Dz. U. Nr 52, poz. 462, które przewidują, że specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy zapewnia wychowankom całodobową opiekę i prowadzi działalność przez cały rok szkolny jako placówka, w której są przewidziane ferie szkolne, uznać należy iż jest to ośrodek, który zapewnia całodobową opiekę wychowankom 5 dni w tygodniu. Ocena czasookresu opieki sprawowanej przez ośrodek winna być dokonywana w odniesieniu do możliwości danego ośrodka, a nie do sposobu korzystania z tego ośrodka przez wychowanka. Z kategorycznego brzmienia przepisów wynika, iż jeżeli ośrodek funkcjonuje w taki sposób, iż możliwe jest pozostawienie w nim dziecka przez 5 dni w tygodniu przez całą dobę, to bez znaczenia jest, czy dane dziecko i jego rodzice korzystają z tej możliwości, czy też z różnych względów /np. rodzinnych, zdrowotnych/ zabierają z ośrodka dziecko wcześniej. Zarzut skarżącej, iż nakazanie jej pozostawienia dziecka w ośrodku przez co najmniej 5 dni w tygodniu jest naruszeniem konstytucyjnej zasady wychowania dziecka w rodzinie jest bezpodstawny. Żaden organ nie ograniczył tego prawa, a jedynie przyznał uprawnienie do umieszczenia dziecka w ośrodku, z którego może skorzystać lub nie musi. Natomiast organ rozpoznający wniosek B.C. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jedynie sprawdza, czy zachodzą okoliczności przewidziane przez ustawodawcę w art. 17 cyt. ustawy. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skargę oddalił. 8.08.2006 r. PK