I SA/Wa 497/06

WyrokWSA w Warszawie2006-07-20

Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Anna Lech, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości w drodze decyzji, udzielając zezwolenia na realizację inwestycji celu publicznego, jeśli właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody, a inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości w drodze decyzji, udzielając zezwolenia na realizację inwestycji celu publicznego, jeśli właściciel nie wyraża na to zgody, a inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Właściciel nieruchomości ma prawo do odszkodowania, które jest ustalane w odrębnym postępowaniu, a nie w ramach postępowania dotyczącego zezwolenia na ograniczenie korzystania z nieruchomości.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę G. i J. O. na decyzję Wojewody Mazowieckiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zezwalającą Przedsiębiorstwu na realizację budowy rurociągu i kabla światłowodowego na części działki skarżących. Skarżący zarzucili naruszenie prawa własności i zbyt niską kwotę proponowanego odszkodowania. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Anna Lech asesor WSA Joanna Skiba (spr.) . Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2006 r. sprawy ze skargi G. O. i J. O. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia nieruchomości i wejścia na nieruchomość oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2005 roku, nr [...], po rozpatrzeniu odwołania G. i J. małż. O. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], orzekającej o udzieleniu zezwolenia Przedsiębiorstwu [...] "[...]" S.A. w P., w celu realizacji budowy rurociągu [...] - [...][...] Rurociągu "[...]" i kabla światłowodowego, na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej we wsi C., gm. P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako część działki nr [...] o pow. [...] m, stanowiącej własność G. i J. małż. O. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że ww. decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Starosta [...] ograniczył G. i J. O. sposób korzystania z nieruchomości położonej w C. gm. P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako część działki nr [...] o pow. [...] m2, poprzez udzielenie Przedsiębiorstwu [...] "[...] S.A. w P., zezwolenia na realizację budowy rurociągu [...] - [...][...] Rurociągu "[...]" i kabla światłowodowego, gdyż spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( t.j. Dz. U. z 2004 roku , Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Organ II instancji wskazał, że stosownie do art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż właściciele działki nr [...] – G. A. i J. O. nie wyrazili zgody na realizację omawianej inwestycji. Dokumentacja sprawy zawiera również, zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] czerwca 2004 r., wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P., związany z wprowadzeniem do istniejącego systemu rurociągów [...] "[...][...] rurociągu" wraz z urządzeniami towarzyszącymi w granicach obszarów fragmentów wsi objętych tym planem, przebiegających m. in. przez działkę nr [...] we wsi C., stanowiącą własność Państwa G. i J. O. Budowa wyżej wymienionego rurociągu wraz z linią światłowodową bez wątpienia mieści się w pojęciu celu publicznego określonego w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W świetle powyższego Wojewoda [...] podzielił stanowisko organu I instancji. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie , którą wnieśli G. O. i J. O. Skarżący wskazali, że zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza ich prawo własności do działki oraz ogranicza sposób korzystania z niej. Uznali, że kwota jaką im zaproponowano za korzystanie z ich działki przez co najmniej 100 lat jest zbyt niska. Podnieśli również, że składali propozycję wykupu lub dzierżawy części zajętej działki. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty podane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona i podlega oddaleniu. Na wstępie należy podkreślić, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Przepis art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 roku , Nr 261, poz. 2603 ze zm.) stanowi, że starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości (...), przewodów i urządzeń do przesyłania płynów (...), jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody (...). Ograniczenie prawa własności w trybie przepisów rozdziału 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. może nastąpić w stosunku do nieruchomości położonej na obszarze przeznaczonym w planach miejscowych na cele publiczne. Co zaś rozumiane jest przez cel publiczny, określa przepis art. 6 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem celem publicznym w rozumieniu ustawy jest m.in. budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przy tak sformułowanym przepisie ustawowym dla oceny spełnienia przesłanki "celu publicznego" nie ma znaczenia, kto ten cel realizuje i kto jest jego inwestorem - Skarb Państwa, samorząd terytorialny czy inna osoba prawna. Również nie ma znaczenia, czy na danym obszarze ma ona charakter tranzytowy, czy też docelowy. Tak więc ujęty w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszar (obejmujący m.in. nieruchomość skarżących), przez który przebiegać ma gazociąg wraz z odpowiednim urządzeniem, jest obszarem przeznaczonym w tym planie na cele publiczne. W ocenie Sądu zaistniały warunki określone w art. 124 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. do jego zastosowania. Rokowania z właścicielami w sprawie wejścia na teren w celu realizacji inwestycji nie dały rezultatu. Wprawdzie M. O. wyraziła warunkową zgodę na realizację inwestycji na przedmiotowej nieruchomości, ale do zawarcia umowy w tym względzie nie doszło. Jeżeli więc w niniejszej sprawie nie doszło do zawarcia takiej umowy, co jest w sprawie bezsporne, to organy prawidłowo uznały, iż właściciele nie wyrazili stosownej zgody. Natomiast o prowadzeniu rokowań o uzyskanie zgody na wykonanie prac świadczą znajdujące się w aktach sprawy protokół rozprawy z dnia [...] -[...] czerwca 2005 roku, protokoły z rokowań z dnia [...] kwietnia 2005 roku oraz projekt oświadczenia o wyrażeniu zgody na realizację inwestycji. Do zawarcia umowy nie doszło z uwagi na rozbieżności dotyczące wysokości odszkodowania z tytułu realizacji inwestycji. Rokowania te prowadzone były od marca 2003 roku . W tej sytuacji organy zasadnie przyjęły, iż zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ustawy zezwalającej na założenie i przeprowadzenie podziemnego gazociągu, a także kabla światłowodowego, jako urządzenia niezbędnego do korzystania z gazociągu. W tym miejscu należy również dodać, że art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami uprawnia wojewodę do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie instalacji w nim wymienionych, jednak zgodnie z ust. 4 tego artykułu na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, a jeżeli jest to niemożliwe lub powoduje nadmierne trudności lub koszty, jednostka ta jest obowiązana do wypłaty odszkodowania. Odszkodowanie to jest zatem pochodną zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie urządzeń i bez tego zezwolenia nie byłoby prawa do odszkodowania. Jednak kwestie dotyczące wysokości odszkodowania przyznanego na podstawie art. 124 ust. 4 w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, o ile nie zostaną uzgodnione między stronami, wymagać będą wydania odrębnej decyzji administracyjnej, nie mogą zaś być badane w toku postępowania w sprawie oceny decyzji dotyczącej zezwolenia na ograniczenie korzystania z nieruchomości. Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na zasadzie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło