IV SA/Wa 1973/05

WyrokWSA w Warszawie2006-07-20

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Aneta Opyrchał, Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana z udziałem osoby zmarłej jako strony postępowania, która nie została uzupełniona o jej spadkobierców lub kuratora masy spadkowej, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzeniem jej nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana z udziałem osoby zmarłej jako strony postępowania, bez uwzględnienia jej spadkobierców lub kuratora masy spadkowej, stanowi rażące naruszenie prawa. Taka wada jest na tyle istotna, że prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., ponieważ skutki takiej decyzji są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
Stan faktyczny
Skarżący A. Z. i A. K. wnieśli skargę na decyzję Głównego Geodety Kraju, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności wcześniejszych decyzji dotyczących zmiany w operacie ewidencji gruntów miasta B. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów K.p.a., w tym art. 7, 9 i 107 § 3 i 4. Sąd administracyjny uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, ponieważ postępowanie administracyjne toczyło się z udziałem osoby zmarłej (S. K.), a nie jej spadkobierców.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Głównego Geodety Kraju z dnia [...] sierpnia 2005 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. 2. Zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżących kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.),, asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2006 sprawy ze skargi A. Z. i A. K. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. ; 2. zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżących A. Z. i A. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Geodeta Kraju zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2005r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 1999r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty Powiatu w R. z dnia [...] sierpnia 1999r. w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów miasta B. W uzasadnieniu organ wskazał, iż nie dopatrzył się rażącego naruszenia art. 87 § 1 Kodeksu cywilnego, co podnosiła we wniosku strona. Zaznaczył, iż do postępowania administracyjnego nie ma zastosowania powołany artykuł. Zaś zgodnie z art, 33 § 1 K.p.a. pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Zdaniem organu dołączenie do wniosku o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków jedynie kopii pełnomocnictwa notarialnego, udzielonego przez wnioskodawczynię S. K. – S. K., nie potwierdzoną za zgodność z oryginałem, jest pewnym naruszeniem powołanego przepisu postępowania administracyjnego, niemniej jednak nie mogącym skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Tym bardziej w sytuacji, gdy strona nie kwestionowała poczynań pełnomocnika i została zawiadomiona o decyzji Starosty Powiatowegc w R.. Odnośnie drugiego z zarzutów stawianych decyzji Starosty Powiatu w R. z dnia [...] sierpnia 1999r. (którą wprowadzono zmiany w operacie ewidencji gruntów miasta B. w ten sposób, że wykreślono Skarb Państwa, a w jego miejsce wpisano: K. O., I. K., Z. K., L. K., S. K., H. K., K. K.), tj. rażącego naruszenia art. 20.2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ stwierdził, iż istotnie osoby wpisane w pozycji 4 (L. K.) i w pozycji 7 (K. K.) w momencie wydawania tejże decyzji nie żyły. Niemniej jednak zaznaczył, iż zgodnie z § 46 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2£ marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., nr 38, poz. 454) do ewidencji gruntów i budynków z urzędu wprowadza się zmiany wynikające m. in. z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych. W przedmiotowej sprawie Starosta Powiatowy w R. wprowadził zmiany w ewidencji na podstawie prawomocnych postanowień sądowych o nabyciu praw do spadku po zmarłym właścicielu oraz dokumentacji geodezyjno - prawnej. Nadto pismem z dnia 21 lipca 1999r, zawiadomił wszystkie zainteresowane strony o zgromadzeniu w sprawie dokumentów, z którymi można się zapoznać i ewentualnie wypowiedzieć przed wydaniem decyzji. Tak więc zainteresowani, którzy dysponowali nieznanymi dokumentami, stanowiącymi podstawę wpisu w ewidencji gruntów i budynków, mogli takie dokumenty organowi przedstawić. Wpisanie osób nieżyjących nie narusza praw ich spadkobierców, albowiem po przedłożeniu postanowienia sądu o nabyciu praw do spadku organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków wprowadzi stosowne zmiany. A. Z. i A. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] sierpnia 2005r. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2005r. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. - art. 7 K.p.a. poprzez rzeczywiste zaniechanie, w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu A. Z., - art. 9 K.p.a. poprzez niewypełnienie wobec A. Z. i jej pełnomocnika, jak również A. K. obowiązku należytego i wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem toczącego się postępowania administracyjnego, -art, 107 § 3 i 4 K.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniach obu zaskarżonych decyzji wszystkich faktów, które organ uznał za udowodnione, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności nie odniósł się do poszczególnych dowodów z dokumentów, przedstawionych i wskazanych przez skarżących w trakcie toczącego się postępowania oraz nieuprawnione odstąpienie od uzasadnienia istotnych dla wyniku sprawy faktów. Główny Geodeta Kraju - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę, z przyczyn które wziął pod uwagę z urzędu. Uznał, iż zaskarżona decyzja Głównego Geodety Kraju z dnia [...] sierpnia 2005., jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] czerwca 2005r., zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, zatem należało je wyeliminować z obrotu prawnego. Z akt administracyjnych wynika, iż zawiadomienie z dnia 29 kwietnia 2005r. o prawie wypowiedzenia i zapoznania się - na podstawie art. 10 § 1 K.p.a. - z materiałem dowodowym sprawy wysłano do wszystkich stron postępowania nieważnościowego. Wezwanie skierowane do strony – S. K. - wróciło z adnotacją urzędu pocztowego "adresat zmarł". Pomimo powzięcia wiadomości o śmierci jednej ze stron postępowania organ w dalszym ciągu traktował ww jako stronę postępowania i skierował do niej decyzję z dnia [...] czerwca 2005r., jak decyzję będącą przedmiotem skargi. Koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty, zatem S. K. jako osoba zmarła nie mogła być stroną postępowania. Postępowanie administracyjne powinno nadal - mimo jej śmierci -toczyć się, z tym zastrzeżeniem, że z udziałem spadkobierców lub kuratora masy spadkowej. W rozważanej sprawie natomiast udział tych osób pominięto, stąd też zapadłe rozstrzygnięcie dotyczące sytuacji prawnej osoby, która zmarła, uznać należy za rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Wskazana wada postępowania jest tak istotna, że prowadzenie postępowania administracyjnego z udziałem osoby zmarłej i wydanie decyzji, jest uchybieniem w wyniku którego powstają skutki niemożliwie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić podniesioną wyżej okoliczności i w pełni stosując się do warunkujących prawidłowość postępowania administracyjnego przepisów oraz zasad wydać rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. W zaistniałej sytuacji badanie legalności decyzji pod kątem zarzutów skargi należało uznać za przedwczesne. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 P.p.s.a. -orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego, na które złożyły się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł, postanowiono w pkt II - na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 18.1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło