II SA/Po 1168/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi "SPOŁEM" Spółdzielni Spożywców na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; oddala skargę /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska Dnia [...]. Prezydent Miasta decyzją nr [...] znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na rozbudowę i remont budynku biurowo-handlowego przy ul. [...] w P. dla Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników w W. ul. [...]. Pismem z [...] marca 2005r. pełnomocnik "Społem" Spółdzielni Spożywców z siedzibą w P. oraz "Społem" Turystycznej Spółdzielni " [...]" z siedzibą w P. r. pr. A.G. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego w/w decyzją powołując się na naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) tj. zakończenie sprawy decyzją ostateczną z wyłączeniem udziału w postępowaniu strony bez jej winy. W uzasadnieniu pisma wskazano, że obie Spółdzielnie są wieczystymi użytkownikami działek o oznaczeniach: [...],[...] i [...] z arkusza mapy 25, obrębu P. oraz współwłaścicielami posadowionego na powyższych działkach budynku "[...]", z czego działki oznaczone nr [...] i [...] graniczą bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. Dodatkowo podano, że rozbudowa i modernizacja budynku należącego do inwestora znacząco ograniczy dostęp do głównego wejścia do części biurowej budynku "[...]" oraz może doprowadzić do odcięcia zasilania w wodę. Prawo użytkowania wieczystego w/w działek zostało ustanowione aktem notarialnym z [...] grudnia 2000r. i ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Poznaniu pod nr KW [...] w dniu [...] stycznia 2002r. Z racji tej wnioskodawcom przysługiwał w przedmiotowym postępowaniu status strony (art. 28 kpa), gdyż postępowanie dotyczyło ich interesu prawnego. W wyniku powyższego postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia [...] 2005r. wznowiono postępowanie. Po rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta decyzją z [...] . odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] . w sprawie pozwolenia na rozbudowę i remont budynku biurowo-handlowego przy ul. [...] w P.. Zdaniem organu w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę nie naruszono art. 145 § 1 pkt 4 kpa. "Społem" PSS oraz "Społem" Turystyczna Spółdzielnia " [...]" nie przysługiwał przymiot strony, ponieważ zgodnie z obowiązującym w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przepisem art. 28 kpa przedmiotowe postępowanie nie dotyczyło ich interesu prawnego. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że z dokumentów przedłożonych wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę przez Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników w W. , nie wynikało by inwestor ustanowił jakąkolwiek służebność na rzecz wnioskodawców oraz pozostawał z nimi w stosunku zobowiązaniowym. Inwestor wykazał przy tym, że jest wieczystym użytkownikiem nieruchomości, na terenie której zaplanowano inwestycję. Od powyższej decyzji odwołanie złożył pełnomocnik "Społem" PSS oraz "Społem" Turystyczna Spółdzielnia " [...]". Wskazał, że to czy danej osobie przysługiwał przymiot strony w dniu wydania decyzji z [...]. określał art. 28 kpa. Przepis ten stanowi, że stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Obie Spółdzielnie, jako wieczyści użytkownicy nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z działką, na której zaplanowano realizację inwestycji, posiadają przymiot strony. Ponadto rozbudowa ograniczy dostęp do budynku obu Spółdzielni, a także prowadzi do odcięcia zasilania w wodę. Wojewoda decyzją z dnia [...] . nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta m. P. z [...]., stwierdził wydanie decyzji Prezydenta m. P. z [...] r. z naruszeniem prawa i odmówił jej uchylenia z uwagi na fakt, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Uznano, iż odwołanie w części dotyczącej przyznania obu Spółdzielniom przymiotu strony zasługuje na uwzględnienie. Z przedłożonego przez skarżących aktu notarialnego wynika bowiem, że są użytkownikami wieczystymi działek bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji objętych decyzją o pozwoleniu na budowę z [...] . Z racji wystąpienia przesłanki z art. 145 § 4 kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję. Oceniając kwestię wpływu braku udziału obu Spółdzielni na niniejsze postępowanie organ odwoławczy zaznaczył, że skarżący nie przedłożyli żadnych dokumentów, które potwierdzałyby podniesione w odwołaniu zarzuty. Jednocześnie nadmienił, że inwestor w trakcie postępowania odwoławczego złożył pismo, w którym podkreślił, że nie posiada żadnych zobowiązań, ani nie jest ograniczony w prawach rzeczowych, czego potwierdzeniem jest brak zapisów w dziale III i IV Ksiąg Wieczystych Nr [...] i Nr [...] , które dotyczą działek objętych inwestycją. Należało zatem przyjąć, że planowana inwestycja nie narusza interesu prawnego skarżących. Wojewoda uznał również, że decyzja Prezydenta m. P. z [...] . została wydana zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Przyjmując, że w wyniku postępowania o wznowienie można by wydać decyzję o pozwoleniu na budowę odpowiadającą w swej istocie decyzji dotychczasowej, ograniczył się do stwierdzenia wydania decyzji [...] . z naruszeniem prawa. Skargę do Sądu złożyła "Społem" Spółdzielnia Spożywców. Zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że postępowanie wyjaśniające, w tym dowodowe, przeprowadzone przez organ II instancji było niewystarczające dla wydania rozstrzygnięcia merytorycznego. Podniesiono również, że Wojewoda nie powinien opierać się na decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowaniu terenu dla przedmiotowej inwestycji. Decyzja ta obarczona jest identyczną wadą jak decyzja o pozwoleniu na budowę. Skarżąca Spółdzielnia będąc stroną tegoż postępowania nie brała bez własnej winy w nim udziału. Postępowanie w tej sprawie zostało wznowione, lecz nie zakończyło się decyzją ostateczną. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy powinien tę okoliczność ustalić w toku postępowania wyjaśniającego, a następnie zawiesić postępowanie do momentu ostatecznego zakończenia postępowania wznowieniowego. W uzasadnieniu skargi podniesiono również, że skarżącej uniemożliwiono ustosunkowanie do całokształtu zebranego materiału dowodowego w sprawie. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Powtórzył do tej pory prezentowaną argumentację. Ponadto odniósł się do zarzutu skarżącej dotyczącego rozstrzygnięcia sprawy mimo wznowienia postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. Wojewoda wskazał, że przy wydaniu decyzji o pozwolenie na budowę organ sprawdza czy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest decyzją ostateczną w toku postępowania oraz czy wniosek w tej sprawie został złożony w okresie ważności w/w decyzji. Dlatego postępowanie o wznowienie w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, w którym nie nastąpiło wstrzymanie wykonania tej decyzji nie było przesłanką do zawieszenia przedmiotowego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przypomnieć, iż granice postępowania wznowieniowego wyznaczone są postępowaniem objętym decyzją ostateczną. Oznacza to, że sprawa o wznowienie postępowania jest tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym i podstawy prawnej ze sprawą, której dotyczy wznowienie. Organ administracyjny jest zatem zobowiązany w postępowaniu o wznowienie postępowania w pierwszej kolejności ustalić, czy zachodzi podstawa do wznowienia postępowania. Następnie w przypadku pozytywnego ustalenia istnienia podstawy wznowienia, powinien ponownie merytorycznie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę (art. 149 § 2 kpa). Tym samym należało ponownie ocenić zasadność wydania pozwolenia na budowę na podstawie przepisów prawa budowlanego. Zgodnie z art. 151 § 2 i art. 146 § 2 kpa organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił swej decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa musi wykazać, że wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, a więc stosując art. 146 § 2 kpa wykazać, że decyzja dotychczasowa posiada jedynie wadliwości formalne, natomiast w całości była pozbawiona wadliwości materialnej (cyt. za wyrokiem NSA z 12 kwietnia 2001r., I SA 1289/99, Lex nr 54527). Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa – organ administracyjny właściwy w sprawie o wznowienie wznawia postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w nim udziału. Bezspornym jest, że postępowanie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na rozbudowę oraz remont przedmiotowego budynku było dotknięte wadą z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Skarżąca "Społem" PSS winna być stroną tego postępowania i bez własnej winy nie brała w nim udziału. Spełniona została zatem jedna z dwóch przesłanek objętych postępowaniem w sprawach wznowienia. Organ winien był zatem przystąpić do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych decyzją ostateczną, co też uczynił. Zgodzić należało się z wywodami organu II Instancji, który po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego przyjął, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym prawa budowlanego oraz przepisów techniczno-budowlanych. Skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, ani w skardze ani w żadnym z pism, jakie złożyła przed organami administracji nie wskazała przepisów, które by skarżona decyzja naruszała. W szczególności słusznym było przyjęcie, że skarżąca nie wykazała, wbrew swym zarzutom, że w sprawie naruszono jej własny interes prawny. Należy zauważyć, że nie jest dopuszczalna taka sytuacja, w której interes osób trzecich będzie najważniejszym i jedynym kryterium, jakie organ przy wydawaniu pozwolenia bierze pod uwagę. Nie może on być bezwzględną przesłanką przy podejmowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Ustawodawca, w świetle przyjętych w prawie budowlanym rozwiązań, zapewnia jedynie poszanowanie, a nie ochronę uzasadnionego interesu osób trzecich. Przy czym, uzasadnione kryteria interesu osób trzecich powinno dotyczyć interesu prawnego rozumianego jako naruszenie konkretnych norm prawnych. Stosowne normy zawarte są w prawie budowlanym, nadto właściwym miejscem rozstrzygnięcia powinny być reguły prawa prywatnego. Brak naruszenia norm prawa budowlanego wywiedziono wyżej. Przeprowadzone postępowanie nie wykazało, by z inwestorem łączył skarżąca jakikolwiek stosunek zobowiązaniowy, nie ustanowiono na jej rzecz służebności. Nie stwierdzono istnienia jakiegokolwiek aktu administracyjnego, z którego wynikałoby ograniczenie inwestora w zakresie inwestycji. Tym samym zaś, skoro przeprowadzone postępowanie nie wykazało istnienia żadnego związku materialnoprawnego pomiędzy obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną skarżącego, przyjąć należało, iż w wyniku na nowo przeprowadzonego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej. Zdaniem Sądu nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że Wojewoda naruszył zasady procedury administracyjnej, gdy idzie o wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego. Ani analiza akt, ani analiza zarzutów skargi i pism procesowych skarżącej nie wykazały, aby organ zaniechał przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu. Pełnomocnik skarżącej "Społem" PSS odebrał zawiadomienie z dnia 12 sierpnia 2005r. (k. 51), w którym został poinformowany przez organ o możliwości zapoznania się z całokształtem materiału dowodowego sprawie oraz składania dodatkowych wniosków i wyjaśnień. Skarżąca, będąc reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, nie złożyła żadnego wniosku dowodowego. Przyjąć zatem należy, że w sprawie dochowano wymogom z art. 6, 7, 9, 10, 75 § 1, 77 § 1, 80 kpa. Nadmienić też należy, iż słusznym było oparcie się przez Wojewodę na ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] czerwca 2002r., wydanej przez Prezydenta Miasta . Powyższa decyzja w chwili wydania decyzji organu II instancji pozostawała w obrocie prawnym. Zawieszenie postępowania o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę do czasu zakończenia postępowania o wznowienie toczącej się w sprawie wspomnianych warunków zabudowy i zagospodarowania pozostawałoby w sprzeczności z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 kpa. W tym stanie rzeczy skargę, jako bezzasadną, należało oddalić (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska Brak podpisu sędziego spowodowany jest jego nieobecnością /-/ A.Łaskarzewska MarK