II SA/Gl 982/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę Prezydent Miasta G. decyzją nr [...] z dnia [...] r. wniósł sprzeciw do zgłoszenia obejmującego roboty budowlane, opisane w zgłoszeniu jako instalacja tymczasowej konstrukcji wsporczej na stopie betonowej dla tablicy reklamowej umieszczonej na gruncie – działce nr A przy ul. A w G.. Jako materialną podstawę rozstrzygnięcia organ powołał art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. nr 207/2003, poz. 2016 z zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, że z opisu technicznego złożonego powtarzalnego projektu budowlanego wynika, że "każdorazowo fundament należy adaptować dla warunków panujących w miejscu ustawienia, a w przypadku zalegania w podłożu gruntów nienośnych wykonać podsypkę z pospółki ewentualnie piasku i żwiru i zagęścić ją". Tego zakresu robót, a więc montażu konstrukcji i wykonania niezbędnych robót ziemnych nie można określić jako instalacji, a tylko ona korzysta ze zwolnienia na budowę. Przedstawiony zakres projektu obejmuje konstrukcję wsporczą na stopie betonowej, stanowiącą całość techniczno-użytkową, a więc budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, która nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Nadto projekt budowlany nie został adaptowany dla konkretnej lokalizacji, złożona dokumentacja w ogóle nie zawiera lokalizacji oraz jej uzgodnienia z zarządcą drogi ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo jezdni. W odwołaniu – "A" zarzuciła, iż decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 29 ust. 2 pkt 6 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Skarżący wyjaśnił, że projektowany obiekt nie będzie trwale z gruntem związany. Zostanie on w całości wykonany poza miejscem zainstalowania, co przesądza o jego charakterze i pozwala uznać za obiekt małej architektury, którego konstrukcja nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie objęta jest obowiązkiem zgłoszenia. Powołując się na wyrok NSA z 7.04.2004 r. (sygn. akt SA/Sz 1006/02) skarżący wywodził, że obiektami nie związanymi trwale z gruntem są również obiekty, które posiadają prefabrykowany lub murowany fundament, którego dolna płaszczyzna znajduje się na poziomie terenu, przy jednoczesnej możliwości przeniesienia go w inne miejsce lub rozebrania bez wykonywania robót budowlanych. Dodatkowo skarżący podkreślił, że w sprawie brak było również podstaw do uznania, że inwestor jest obowiązany uzyskać pozwolenie na budowę z uwagi na zapisy planu zagospodarowania przestrzennego, zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz spowodowanie uciążliwości dla środowiska i terenów sąsiednich. W konkluzji odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] r., w oparciu o art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego (Dz. U. nr 207 z 2003 r., poz. 2016 z zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego planowane roboty budowlane polegające na montażu prefabrykowanego fundamentu lub wykonaniu fundamentu na miejscu, montażu konstrukcji stalowej tablicy oraz podłączeniu elektromagnetycznym tablicy – nie mieszczą się w katalogu obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zakres robót objętych zgłoszeniem świadczy o tym, że przedmiotowy obiekt jest budowlą, w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, które nie są zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Nadto organ odwoławczy podkreślił, że złożony projekt budowlany jest projektem powtarzalnym i nie został adaptowany do wykazanej w zgłoszeniu lokalizacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego inwestor – "A" Sp. z o.o. powtórzył zarzuty naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 6 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Wskazał, że w aktualnym brzmieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 instalacja tablic i urządzeń reklamowych możliwa jest nie tylko na obiektach budowlanych, a w związku z tym rozgraniczenie pojęć "instalacja" i "montaż" jest nieuzasadnione. Podkreślił, że właśnie z faktu, że złożony projekt ma charakter powtarzalny i był wielokrotnie realizowany, wynika, że wykonanie urządzenia zgodnie z tym projektem nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że złożony projekt, wbrew zawartemu w nim zapisowi o każdorazowej konieczności adaptacji fundamentów dla warunków panujących na miejscu usytuowania urządzenia nie został adaptowany, co uniemożliwia określenie faktycznego zakresu robót. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w ocenie składu orzekającego nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie problem sprowadza się do oceny czy objęty zgłoszeniem i załączonym projektem budowlanym obiekt "konstrukcja wsporcza na stopie betonowej umieszczonej na gruncie" jest objęty dyspozycją art. 29 ust. 2 pkt 6 i art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16.04.2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. 04.93.888). Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Wykonanie roboty budowlanej o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Ustalenie czy objęta zgłoszeniem w niniejszej sprawie konstrukcja wsporcza na stopie betonowej umieszczonej na gruncie odpowiada pojęciu "urządzenia reklamowego", a roboty związane z jej zamocowaniem pojęciu "instalacja" decyduje o zakwalifikowaniu tej roboty jako objętej działaniem art. 29 ust. 2 pkt 6. Ponieważ w ustawie nie zamieszczono legalnej definicji tych wyrażeń, to analizę ich znaczenia trzeba oprzeć na wykładni językowej, a następnie rozważyć pod kątem systemowym i celowościowym. Przez urządzenie należy rozumieć zespół przyrządów służących jednemu celowi (za słownikiem PWN, Edycja 2003, CD – ROM, wersja 1,1), a więc do zakresu pojęcia "urządzenie reklamowe" zaliczyć należy wszystkie elementy składające się na to urządzenie. Należy więc do nich zaliczyć konstrukcję, jak i płaszczyznę, czy miejsce na którym umieszczony zostanie przedmiot reklamy (zdjęcie, rysunek). Natomiast pojęcie instalacja oznacza umieszczenie jakiegoś urządzenia (rzeczy) na innej rzeczy. W Prawie budowlanym – art. 3 ust. 7 – ustawodawca określił, że przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Brak wymienienia w art. 3 ust. 7 prac polegających na instalacji nie może z jednej strony oznaczać, że nie jest to robota budowlana podlegająca Prawu budowlanemu, a potwierdza to art. 30 ust. 1 pkt 2, który prace objęte art. 29 ust. 2 pkt 6 obejmuje pojęciem "wykonywanie robót budowlanych", a z drugiej nie uprawnia do twierdzenia, że instalacja jest montażem, czy też rodzajem montażu. Trudno bowiem przyjąć by ustawodawca zamiennie używał pojęć instalacja i montaż, tym bardziej że montaż jako robota budowlana – zgodnie z art. 28 ust. 1 – dla swej legalności wymaga pozwolenia na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Także językowa wykładnia wykazuje różnice między tymi pojęciami. Instalacja – jak wskazano wyżej – to umieszczenie jakiegoś urządzenia (rzeczy, przedmiotu) na innej rzeczy, natomiast montaż to składanie, zespolenie części lub zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób (Słownik języka polskiego PWN Warszawa 1988, tom II, str. 209). Artykuł 29 ust. 2 pkt 6 zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę instalację tablic i urządzeń reklamowych, a nie montaż tych urządzeń, przy czym po znowelizowaniu Prawa budowlanego ustawa z dnia 22.08.1997 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (...) Dz. U. nr 111, poz. 726 z zm., nie ma znaczenia prawnego czy instalacja tablicy reklamowej, urządzenia reklamowego będzie miała miejsce w innym obiekcie budowlanym, czy będzie wkopana w ziemię czy też ustawiona na konstrukcji naziemnej. W świetle powyższych rozważań – zdaniem składu orzekającego – dyspozycją art. 29 ust. 2 pkt 6 objęte są tablice reklamowe i urządzenia reklamowe (nośniki reklamy), z wyjątkiem świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym, o ile w miejscu ich lokalizacji zostały one zainstalowane, a nie zmontowane. Zainstalowanie tablicy reklamowej czy urządzenia reklamowego oznacza więc dostarczenie go na miejsce lokalizacji w całości, a następnie umieszczenie na rzeczy (przedmiocie) czy gruncie. Ten proces umieszczenia urządzenia reklamowego (tablicy reklamowej) np. na gruncie przez jej wkopanie jest właśnie instalacją. Jeżeli natomiast na miejsce lokalizacji urządzenia reklamowego (tablicy reklamowej) urządzenie to jest dostarczane w kilku częściach, które dopiero w miejscu lokalizacji są łączone ze sobą w celu uzyskania całego urządzenia, to mamy do czynienia z montażem, który nie jest objęty art. 29 ust. 2 pkt 6. Z dołączonego powtarzalnego projektu budowlanego wynika, że roboty budowlane związane z umieszczeniem urządzenia reklamowego w miejscu jego lokalizacji mają polegać na dowiezieniu prefabrykowanego fundamentu lub wykonania fundamentu na miejscu, zamontowaniu w fundamencie konstrukcji stalowej tablicy (trzon nośny, konstrukcja wsporcza, tablice). Powyższe urządzenie reklamowe, jak wynika więc z projektu, ma powstać w następstwie montażu poszczególnych elementów, w miejscu jego usytuowania, a nie instalacji. Fakt montażu, a nie instalacji wynika także bezpośrednio z samego projektu. Ponieważ ze zwolnienia z uzyskania pozwolenia na budowę – zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego – korzysta instalacja tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, a objęte zgłoszeniem roboty budowlane polegały na montażu, a więc wymagały pozwolenia na budowę, zgłoszenie przez organy orzekające sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego było zgodne z prawem. Tej oceny prawidłowości rozstrzygnięcia nie zmieniają uchybienia jakich organy prowadzące postępowanie dopuściły się, a także całkowicie niezrozumiałe powołanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 30 ust. 7, w sytuacji gdy decyzja w trybie tego przepisu nie została wydana. Nadto powołując się na ten przepis popada organ odwoławczy w sprzeczność z twierdzeniem, że zgłoszone roboty budowlane nie były objęte obowiązkiem zgłoszenia lecz obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Nadto w sytuacji braków w zgłoszeniu, w tym zgody zarządcy drogi, organy prowadzące postępowanie winny nałożyć w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia we wskazany sposób i w wyznaczonym terminie (art. 30 ust. 2). Wyciąganie negatywnych konsekwencji dla zgłaszającego z braków zgłoszenia bez zobowiązania go do uzupełnienia zgłoszenia należy bowiem uznać za niedopuszczalne. Powyższe uchybienia nie miały jednak istotnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie bowiem skoro objęte zgłoszeniem urządzenie miało powstać na skutek montażu, a nie instalacji to zgłoszenie sprzeciwu w oparciu o art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) oddalił skargę.