II SA/Gl 975/05

WyrokWSA w Gliwicach2006-07-24

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Maria Taniewska-Banacka, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dla ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na ustawieniu nośnika reklamowego na działce stanowiącej użytek rolny klasy III, której zwarty obszar przekracza 0,5 ha, wymagane jest uzyskanie zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, nawet jeśli planowana powierzchnia zabudowy jest mniejsza niż 0,5 ha?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla terenów rolnych klas I-III, których zwarty obszar przekracza 0,5 ha, wymagana jest zgoda Ministra na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze, niezależnie od planowanej powierzchni zabudowy. "Zwarty obszar projektowany" odnosi się do obszaru w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a nie do powierzchni samej inwestycji. Brak takiej zgody jest podstawą do odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla ustawienia nośnika reklamowego na działce stanowiącej użytek rolny klasy III. Prezydent Miasta odmówił, wskazując na brak zgody Ministra na zmianę przeznaczenia gruntu, gdyż jego zwarty obszar przekraczał 0,5 ha. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka skarżyła decyzję, argumentując, że przepis dotyczy obszaru zabudowy, a nie całej działki, a nośnik reklamowy jest urządzeniem tymczasowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ewa Krawczyk Sędziowie WSA Maria Taniewska-Banacka WSA Rafał Wolnik (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2006 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] 2005 roku skarżąca Spółka "A" Spółka z o.o. w W. zwróciła się do Prezydenta Miasta B. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji określonej jako ustawienie nośnika reklamowego z dwoma tablicami równoległymi o wymiarach [...]x [...] m z przyłączem energetycznym, zlokalizowanej w B. przy ul. [...] na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...]. We wniosku określono m.in., że powierzchnia zabudowy planowanej inwestycji wyniesie [...] m2. Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] , Prezydent Miasta B. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał art. 4 ust. 2 i art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.). W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz.U. z 2004 roku, Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.) przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Dalej organ stwierdził, iż zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, "jeżeli ich zwarty obszar do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha – wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej". Wobec natomiast faktu, iż przedmiotowa działka w całości stanowi użytki rolne klasy III, a jej zwarty obszar posiada powierzchnię [...] ha należało orzec o odmowie ustalenia warunków zabudowy. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że uzyskanie zgody właściwego Ministra wymagają tylko te obszary, których powierzchnia przekracza 0,5 ha, a w jej przypadku jest to [...] ha. Podała, że wnioskowane urządzenie reklamowe jest urządzeniem tymczasowym, rozbieralnym nie trwale związanym z gruntem, a to powoduje, że pozostaje ono bez wpływu na warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Rozpoznając to odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazując jako materialno-prawną podstawę swojego rozstrzygnięcia art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jednym z koniecznych warunków do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy jest, aby teren nie wymagał zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo był objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc. Dalej stwierdzono, że wnioskowany teren zaliczony jest do III klasy użytków rolnych i zgody takiej nie posiadał. W ocenie organu o ewentualnym zwolnieniu z konieczności uzyskania tej zgody w stosunku do obszarów o powierzchni nieprzekraczającej 0,5 ha (zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych) można mówić jedynie w odniesieniu do obszaru gruntu, nie zaś do planowanej powierzchni zabudowy. W skardze do Sądu Administracyjnego skarżąca rozwijając zarzuty podniesione w odwołaniu wskazała na naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W jej ocenie z wykładni gramatycznej tego przepisu wynika, że zwarty obszar projektowany dla zmiany przeznaczenia gruntu na cele budowlane rozumieć należy, jako zwarty obszar zabudowy, w tym przypadku [...] m2, a nie jako obszar całkowity powierzchni działki, na której ma być realizowana inwestycja budowlana. Brak jest podstaw do odmiennego twierdzenia, a to z uwagi na cel i funkcję powołanego przepisu. Przeciwny wniosek musiałby prowadzić do sytuacji, kiedy dochodziłoby do zmiany przeznaczenia gruntu ponad żądanie inwestora, a nawet wbrew jego potrzebom. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał, że podniesiona w skardze kwestia częściowego przeznaczenia działki pod lokalizację nośnika reklamowego miałaby znaczenie dla wyłączenia z produkcji rolnej, ale tylko w przypadku posiadania pozytywnej zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Na rozprawie w dniu 20 lipca 2006 roku pełnomocnik skarżącej poparł dotychczasowe wnioski i twierdzenia i dodatkowo powołał się na pismo Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] 2006 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są w ocenie składu orzekającego zgodne z prawem. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych wymaga ustalenia w drodze decyzji, warunków zabudowy. Bezspornym jest, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla wnioskowanego obszaru utracił moc, a do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie został uchwalony nowy plan. W ocenie Sądu nie budzi także wątpliwości, że wnioskowana inwestycja pociągała za sobą skutek w postaci zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w powołanym przepisie bez względu na to, czy w dalszym toku postępowania wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Zauważyć zresztą w tym miejscu przyjdzie, że postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy zainicjowane zostało na wniosek samej skarżącej. Rozpoznając taki wniosek organ był zobligowany do zbadania i ustalenia, czy spełnione zostały przesłanki umożliwiające wydanie pozytywnej decyzji. Przepis art. 61 ust. 1 ustawy stanowi, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia określonych w tym przepisie warunków. Wynika z tego, że niespełnienie chociażby jednego z tych warunków stanowi podstawę do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Zgodnie z pkt 4 tego przepisu jednym z koniecznych warunków do wydania decyzji o warunkach zabudowy jest to, aby teren nie wymagał zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo był objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc. Kwestie zgody, o której mowa w tym przepisie uregulowane zostały w ustawie z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W myśl art. 7 ust. 2 pkt 1 tej ustawy przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I – III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha – wymaga uzyskania zgody właściwego ministra. W sprawie poza sporem pozostawała okoliczność, że teren, na którym miała być zlokalizowana inwestycja stanowi użytek rolny klasy III, jak również i to, że nie był on objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc. Sporną natomiast kwestią jest to, czy teren ten w ogóle wymagał takiej zgody, skoro planowana powierzchnia zabudowy wynosić miała [...] m2, zaś art. 7 ust. 2 pkt 1 zwalnia z obowiązku uzyskania zgody grunty rolne, których zwarty obszar projektowany nie przekracza 0,5 ha. Dla rozstrzygnięcia tej kwestii istotne jest przede wszystkim ustalenie, co ustawodawca rozumiał przez "zwarty obszar projektowany". Aby ustalić znaczenie tego określenia należy mieć na uwadze tryb przeznaczania gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zmiana takiego przeznaczenia dokonywana jest wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, że przez "zwarty obszar projektowany" należy rozumieć obszar, który w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma jednolite przeznaczenie i jest wytyczony liniami rozgraniczającymi oddzielającymi go od terenów o innym przeznaczeniu. W takim rozumieniu tego pojęcia bez znaczenia pozostaje powierzchnia inwestycji, która będzie na tym terenie realizowana. Przenosząc powyższe rozważania na etap postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy stwierdzić przyjdzie, iż dla terenów, które wymagają uzyskania zgody zgodnie z art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i zgody takiej nie posiadają, w ogóle nie będzie można ustalić warunków zabudowy dla inwestycji o przeznaczeniu innym, aniżeli rolniczym lub leśnym. Nie zasługuje w ocenie Sądu na aprobatę pogląd skarżącej, poparty stanowiskiem Dyrektora Departamentu Gospodarki Ziemią Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyrażonym w piśmie z dnia [...] 2006 roku, nr [...], że do ustalenia spełnienia warunku, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, należy przyjąć obszar zabudowy, a nie obszar powierzchni działki. Taka bowiem interpretacja art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w związku z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym prowadziłaby do nieracjonalnego wniosku, że na użytkach rolnych klasy I – III można by realizować inwestycje, których powierzchnia zabudowy nie przekracza 0,5 ha (5.000 m2) bez zgody na zmianę przeznaczenia tych terenów na cele nierolnicze. Wniosek taki pozostawałby również w ewidentnej sprzeczności z zasadami ochrony gruntów rolnych określonymi w ustawie z 3 lutego 1995 roku. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, a zatem skarga podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło