VII SA/Wa 811/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Ogólnopolskiego [...] kwotę 515 zł (pięćset piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] stycznia 2006 r. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, odmówił wstrzymania robót budowlanych przy remoncie budowli regulacyjnych w km [...] prawego brzegu W. w miejscowościach M. i W. wykonywanych przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] Inspektorat w P. na podstawie zgłoszenia zamiaru wykonania tych robót z dnia 10.07.1998 r. W uzasadnieniu organ podniósł, iż inwestor wykonał już część robot, pozostały do wykonania roboty remontowe polegające na wykończeniu remontu dwóch ostróg, tj. na odcinku 35mb ostrogi [...], przez uzupełnienie narzutu kamiennego ciężkiego w ilości 181m³ oraz na odcinku 30mb ostrogi [...], poprzez wykonanie materaca faszynowego grubości 1m, szerokości 10m i narzutu kamiennego ciężkiego w ilości 210m³. Planowane roboty zlokalizowane są w odległości ponad 1km od wyspy chronionej, położonej na wysokości miejscowości L. i ujścia rzeki Z. Ponieważ według stanowiska wnoszącego wniosek Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w [...]. z dnia 22.11.2005 r - przedmiotowe roboty remontowe wykonywane są w granicach wyznaczonego rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21.07.2004 r. w sprawie wyznaczenia obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. nr 229, poz. 2313) obszaru Natura 2000 .. [...] Przełom W.", przy czym posługując się art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. O ochronie przyrody, że : * na obszarze tym obowiązuje zakaz podejmowania działań mogących w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, * projekty planów oraz planowane przedsięwzięcia, które mogą na te obszary znacząco oddziaływać - wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 kwietnia2001 r. Prawo ochrony środowiska, - wnioskodawca wnosił zarzut, że prace związane z utrzymaniem urządzeń przeciwpowodziowych w rejonie węzła M. nie zostały poprzedzone wymaganym prawem oceną wpływu na obszar Natura 2000. Zarzuty zostały wniesione w stosunku do ww. robót rozpoczętych w dniu 15.09.1998 r. na podstawie zgłoszenia zamiaru ich wykonania z dnia 10.07.1998 r. - a więc przed terminem wejścia do obiegu prawnego ww. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21.07.2004 r. w sprawie wyznaczenia obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000, oraz ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. O ochronie przyrody. Przytoczone wyżej zapisy aktów prawnych: "zakaz podejmowania działań", "projekty planów oraz planowane przedsięwzięcia" odnoszą się w sposób wyrazisty do działań, planów i przedsięwzięć (między innymi robót budowlanych) projektowanych, przed ich rozpoczęciem, po dniu wejścia w życie tych aktów. Z powyższych ustaleń wynika, że roboty budowlane przy remoncie (odbudowie ) budowli regulacyjnych w km [...] rzeki W., w miejscowościach M. i W. (gm. W., pow. O.) są wykonywane przez inwestora Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...], Inspektorat w P. zgodnie z prawem budowlanym a wniesione zarzuty przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w [...] przy udziale Ogólnopolskiego [...] nie dają podstaw do wstrzymania robót budowlanych w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Odwołanie od tej decyzji wniosło Ogólnopolskie [...], zarzucając, że zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana: – bez ustosunkowania się przez organ I instancji do wszystkich zgromadzonych podczas postępowania dowodów, – bez wyjaśnienia, czy prace budowlane są wykonywane w sposób mogący zagrażać środowisku (art. 50 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane), w szczególności chronionym siedliskom lęgowym ptactwa wodno-błotnego, – bez należytego uzasadnienia stanowiska o ukończeniu przez inwestora robót przy prawej tamie równoległej [...] i budowlach z nią związanych, – bez uwzględnienia okoliczności, że tego typu prace, polegające na zmianie stosunków wodnych, wymagały uzyskania przez inwestora decyzji Wojewody [...] o warunkach prowadzenia robót z uwagi na wymogi ochrony środowiska przyrodniczego terenów dolin rzecznych i zalewowych o wybitnych walorach występującej tam awifauny. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...], wydaną dnia [...] marca 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że Ogólnopolskie [...] ani Wojewódzki Konserwator Przyrody na wnioski, których organ I instancji wszczął i prowadził postępowanie w sprawie wstrzymania robót budowlanych, nie są stroną w rozumieniu art. 28 kpa, ponieważ wydana decyzja ich nie dotyczy i nie wykazali, że rozstrzygnięcie w tej sprawie powoduje ograniczenie lub zniesienie praw im przysługujących. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło Ogólnopolskie [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części w której umorzono postępowanie przed organem I instancji, skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 31 § 1 pkt 1, art. 31 § 3 i art. 105 kpa oraz błędne zastosowanie art. 61 kpa. Skarżący podnieśli, że wniosek o wszczęcie przedmiotowego postępowania wnieśli na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 kpa, zgodnie z celami statutowymi stowarzyszenia i interesem społecznym. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana dnia [...] marca 2006 r., którą uchylił on decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. odmawiającą wstrzymania robót budowlanych i umorzył postępowanie organu I instancji, z uwagi na brak przymiotu strony przez wnioskującego o wszczęcie postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu skarga jest zasadna, bowiem decyzja organu została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 107 kpa. Nie zostały bowiem wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy, niezbędne do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Na podstawie art. 7 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. ustalenia stanu zgodnego z rzeczywistością, a następnie rozpatrzenia sprawy, tzn. dokonania wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy zebranego materiału i uzasadnienia stanowiska wyrażonego w decyzji w sposób wymagany przez przepisy kpa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 1981 r. – sygn. akt SA 810/81). Stosownie do treści art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Czynność procesowa podmiotu żądającego wszczęcia postępowania administracyjnego skuteczna będzie tylko wtedy, gdy można wykazać przepis prawa materialnego dopuszczający istnienie po stronie tego podmiotu jego własnego interesu prawnego lub obowiązku. Jednakże przepis art. 31 kpa dopuszcza także możliwość wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby – na wniosek organizacji społecznej jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. W rozpoznawanej sprawie, w dniu 3 listopada 2005 r. Ogólnopolskie [...] wystąpiło do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z żądaniem wstrzymania robót budowlanych przy remoncie (odbudowie) urządzeń wodnych regulacji wód rz. W., z uwagi na powodowane przez nie zagrożenie dla siedlisk lęgowych ptaków. Tak więc, złożony przez Towarzystwo wniosek dotyczył wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego postępowania w ramach kontroli wykonywanych robót – na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 kpa. Wobec tego zadaniem organu dla oceny czy wniosek o wszczęcie postępowania pochodził od uprawnionego podmiotu, było ustalenie czy zostały spełnione przesłanki z art. 31 § 1 kpa, tj. czy zgłoszenie wniosku było uzasadnione celami statutowymi organizacji i czy za wszczęciem postępowania na wniosek organizacji przemawiał interes społeczny polegający m.in. na tym aby organizacja społeczna mogła wypełniać swoje statutowe uprawnienia wobec członków. Następnie jeśli organ uznał, że przesłanki z art. 31 § 1 kpa zostały spełnione winien rozpatrzeć zarzuty strony. W niniejszej sprawie organ nie dokonał tych ustaleń wobec czego wydana decyzja jest obarczona wadami z art. 7 i art. 77 kpa, zawierającymi podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.