VII SA/Wa 896/06
WyrokWSA w Warszawie2006-07-25
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Tadeusz Nowak, Bożena Więch – Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadanie dyplomu inżyniera architekta, a nie magistra inżyniera architekta, wyklucza możliwość uzyskania uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej, jeśli osoba rozpoczęła odbywanie praktyki przed wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego z 2005 roku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów dokonała błędnej wykładni prawa, interpretując przepisy regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sposób ograniczający uprawnienia wnioskodawcy. Sąd uznał, że organ nie jest uprawniony do modyfikowania przesłanek nadawania uprawnień budowlanych, a przepisy wewnętrzne nie mogą zmieniać aktów prawnych wyższej rangi. Ponadto, sąd wskazał na przepisy przejściowe ustawy nowelizującej Prawo budowlane z 2005 roku, które mogły mieć zastosowanie do wnioskodawcy.Stan faktyczny
Z. C. złożył skargę na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów, która utrzymała w mocy decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej o odmowie nadania uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej. Organ uznał, że skarżący nie posiadał wymaganego wykształcenia magisterskiego, a jedynie inżynierskie. Skarżący zarzucił błędne zastosowanie przepisów regulaminu postępowania kwalifikacyjnego oraz nie zastosowanie art. 14 ust. 3 pkt. 1 litera a Prawa Budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania uprawnień budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
VII SA/WA 896/06
UZASADNIENIE
Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...]na podstawie art. 11, art. 8 pkt 4 i art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 200 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r., nr 5, poz 42 ze zm.) oraz art. 12 ust. 1 pkt 1, ust. 2 -7 i art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Z. C. od decyzji Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Architektów nr [...]z dnia [...] września 2004 r. o odmowie nadania uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej bez przeprowadzania egzaminu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż stosownie do artykułu 12 ust. 1 pkt 1 i ust 2 Prawa Budowlanego warunkiem uzyskania uprawnień budowlanych jest wykazanie odpowiedniego wykształcenia technicznego i praktyki zawodowej, dostosowanych do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją. Wykazanie to następuje w toku postępowania kwalifikacyjnego prowadzonego przez organy samorządu zawodowego architektów na podstawie ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, z uwzględnieniem wymogów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. W ocenie organu przygotowanie zawodowe Z. C. nie odpowiada wymaganiom, o których mowa w § 3 ust. 1 i § 6 powołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, ponieważ nie posiada on tytułu magistra inżyniera architekta. Skarżący uzyskał dyplom magistra inżyniera budownictwa, umożliwia mu uzyskanie uprawnień do projektowania architektonicznego w ograniczonym zakresie. Legitymowanie się dyplomem inżyniera architekta nie jest równoznaczne z wykształceniem uprawniającym do ubiegania się o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. § 14 ust 2 regulaminu postępowania kwalifikacyjnego przez "wykształcenie wyższe" rozumie ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. C. zarzucając jej błędne zastosowanie § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego, nie zastosowania art. 14 ust. 3 pkt. 1 litera a Prawa Budowlanego.
W uzasadnieniu skargi Z. C. wskazał, że ustawa Prawo Budowlane w art. 14 ust. 3 pkt. 1 litera a wymaga dla uzyskania uprawnień o które wnioskował posiadanie wyższego wykształcenia dla danej specjalności. Uchwała nr [...] Krajowego Zjazdu Izby Architektów w sprawie standardów nauczania jest tylko wyrażeniem opinii a nie przepisem prawa.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów wniosła o oddalenie skargi podtrzymując swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153, poz 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły wobec czego skarga zasługuje na uwzględnienie.
Bezsporna jest argumentacja [...] Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów, iż wymogiem nadania uprawnień o jakie ubiega się skarżący, stosownie do art. 14 ust. 1 pkt 1 oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust 2 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane a także § 3 ust. 1 i § 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie jest posiadanie odpowiedniego wyższego wykształcenia technicznego i praktyki zawodowej, dostosowanych do rodzaju oraz stopnia skomplikowania działalności a także innych wymagań związanych z tą funkcją. Równocześnie Sąd nie może zgodzić się zarzutami organu, iż przygotowanie zawodowe skarżącego nie odpowiada w/w wymaganiom.
Należy wskazać, iż Ustawa z 12 września 1990 r. (Dz. U. Nr 65 poz. 385 ze zm.) o szkolnictwie wyższym nie definiuje pojęcia "wykształcenie wyższe", aczkolwiek w art. 149 ust 1 stanowi, że "absolwent uczelni otrzymuje dyplom ukończenia studiów na określonym kierunku". W art. 149 ust. 2 w/w ustawy stwierdza się, iż "minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi w drodze rozporządzenia, rodzaje dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzory dyplomów wydawanych przez uczelnie, uwzględniając rodzaje i kierunki studiów".
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 lipca 2004 r. w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie w § 3 określa tytuły zawodowe nadawane absolwentom studiów wyższych. Należy do nich, zarówno tytuł magistra inżyniera architekta, jak i posiadany przez skarżącego tytuł inżyniera architekta.
Utrzymując w mocy decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów powołała się w uzasadnieniu na § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego, w którym przez "wykształcenie wyższe" rozumie się ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka, legitymowane dyplomem magistra inżyniera architekta. Powołując się na powyższe, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna uznała iż nie zostały spełnione przesłanki zawarte w przepisach art. 12 i 14 Prawa Budowlanego.
Sąd stwierdza, iż Krajowa Rada Izby Architektów przyjmując w/w regulamin uchwałą nr [...] Krajowej Rady Izby Architektów z dnia [...] kwietnia 2003 roku w sprawie Regulaminu Postępowania Kwalifikacyjnego, dokonała w paragrafie 14 ust. 2 interpretacji ustawy. Nie ulega wątpliwości, że organ ten nie jest uprawniony do tworzenia wykładni prawa. Należy zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, iż Krajowa Rada nie jest upoważniona do określania i modyfikowania przesłanek nadawania uprawnień architektoniczno-budowlanych a na podstawie art. 33 pkt. 6 ustawy 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów uchwalenie w/w Regulaminu ma na celu sprecyzowanie postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego. Regulamin postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego nie może zmieniać aktów prawnych o randze ustawy i rozporządzenia. Stanowi on jedynie przepisy prawa wewnętrznego regulujący tryb postępowania kwalifikacyjnego w ramach stosownych delegacji.
Dodatkowo podnieść należy, że obowiązujące w dacie wydawania zaskarżonych decyzji Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji techniczny w budownictwie (Dz. U. 1995, nr 8, poz. 38 ze zm.), w § 8 nie wymagało odpisu dyplomu ukończenia studiów magisterskich lecz jedynie odpis dyplomu inżyniera.
Ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 163 poz. 1364) został zmieniony art. 14 ust 3 prawa budowlanego – określający, iż do uzyskania uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń i sprawdzania projektów architektoniczno-budowlanych wymagane jest ukończenie studiów magisterskich w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności.
Obecnie więc nie budzi wątpliwości, iż tylko studia magisterskie architektoniczne pozwalają na nabycie uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń. Jednakże art. 5 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw wprowadził wyjątek, iż dla osób ubiegających się o uprawnienia budowlane, które przed dniem wejścia w życie ustawy uzyskały wykształcenie wymagane na podstawie przepisów dotychczasowych oraz rozpoczęły odbywanie wymaganej praktyki, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Uznając więc, iż organy administracji publiczne z mocy art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, i stanowisko swoje przekonywująco uzasadnić zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa, a obowiązku tego nie spełniły zaskarżone decyzje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie artykułu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 w/w ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło