II SA/Wa 1149/06

WyrokWSA w Warszawie2006-07-26

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Ewa Pisula-Dąbrowska, Jacek Fronczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska i mianowaniu go na równorzędne stanowisko służbowe w tej samej jednostce organizacyjnej, w związku ze zmianami organizacyjnymi, jest zgodny z prawem, nawet jeśli funkcjonariusz podnosi, że jest to forma represji za służbę w Służbie Bezpieczeństwa?
Ratio decidendi
Rozkaz personalny o zwolnieniu funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska i mianowaniu go na równorzędne stanowisko służbowe w tej samej jednostce organizacyjnej, w związku ze zmianami organizacyjnymi, jest zgodny z prawem. Ustawa o Policji przyznaje przełożonym kompetencje do jednostronnego kształtowania stosunku służbowego, a przeniesienie na równorzędne stanowisko nie stanowi pogorszenia warunków służby. Służba w Policji ma szczególny charakter, wymaga dyspozycyjności i podlega szczególnej dyscyplinie, co uzasadnia władcze działania organu w ramach polityki kadrowej.
Stan faktyczny
Komendant Główny Policji zwolnił funkcjonariusza M. T. z zajmowanego stanowiska eksperta i mianował go na równorzędne stanowisko eksperta w innej komórce organizacyjnej z powodu uchylenia dotychczasowego etatu. Funkcjonariusz odwołał się, twierdząc, że powodem jest jego służba w Służbie Bezpieczeństwa. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał decyzję w mocy, zmieniając jedynie terminy. Funkcjonariusz zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i dowolność działania organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Stanisław Marek Pietras (spr.), Sędziowie sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, asesor WSA Jacek Fronczyk,, Protokolant Magda Magdoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska służbowego - oddala skargę - Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], działając na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 7, poz. 58 ze zm.), z dniem 31 stycznia 2006 r. zwolnił [...] M. T. z zajmowanego stanowiska eksperta [...] i z dniem 1 lutego 2006 r. mianował go na stanowisko eksperta w [...]. W uzasadnieniu decyzji podał, że rozkazem organizacyjnym Komendanta Głównego Policji w sprawie zmian organizacyjno – etatowych w [...], z dniem 31 stycznia 2006 r. uchylono etat [...] i w tej sytuacji mianowano wymienionego oficera na stanowisko równorzędne, bez zmiany wysokości składników uposażenia i stopnia etatowego. W odwołaniu z dnia 13 lutego 2006 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, skarżący wniósł o uchylenie powyższego rozkazu personalnego i mianowanie go na stanowisko eksperta w [...]. W uzasadnieniu podał, że został powołany w komórce organizacyjnej, której nie przewiduje ustawa o Policji, ani też wewnętrzna struktura organizacyjna [...] (bez określenia miejsca pełnienia służby, przydziału służbowego i zakresu obowiązków). Istota zaś zmian, na które powołał się organ, polegała na likwidacji dotychczasowego [...] i będącego w jego strukturach [...] oraz o przejęciu części jego kompetencji przez [...], będący w strukturach [...]. Naturalną więc konsekwencją powyższego jest powinność wyznaczenia go na stanowisko w [...] i co uczyniono wobec dotychczasowych funkcjonariuszy z wyjątkiem jego i jeszcze jednego z funkcjonariuszy. Brak natomiast akceptacji ze strony Komendanta Głównego Policji na takie rozstrzygnięcie personalne podyktowane jest pełnioną przez niego służbą w strukturach byłej Służby Bezpieczeństwa. Mimo, że pełnił ją krótko i został pozytywnie zweryfikowany, a następnie służbę pełnił nienagannie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 i art. 127 § 2 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 3 cytowanej już wyżej ustawy o Policji, uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej terminu zwolnienia z dotychczasowego stanowiska i wyznaczył go na dzień 14 maja 2006 r., zaś termin mianowania na stanowisko na dzień 15 maja 2006 r., natomiast w pozostałej części utrzymał go w mocy. W uzasadnieniu – powołując się na argumentację zawartą już w zaskarżonym rozkazie personalnym – podał, że jednym w podstawowych warunków pełnienia służby w Policji jest dyspozycyjność i zdyscyplinowanie funkcjonariusza. Zawarte w ustawie o Policji ograniczenia w tym zakresie (art. 38 regulujący kwestię przeniesienia na niższe stanowisko służbowe), należy traktować jako wyjątek od ogólnej zasady dającej przełożonemu władzę jednostronnego kształtowania stosunku służbowego w ramach prowadzonej przez siebie polityki kadrowej, zapewniającej należyte funkcjonowanie Policji. Mianowanie policjanta na równorzędne stanowisko służbowe pod względem hierarchii i uprawnień w tej samej jednostce organizacyjnej Policji, nie stanowi pogorszenia warunków służby. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, Komendant Główny Policji jest uprawniony do mianowania, przenoszenia oraz zwalniania policjantów ze służby i jest to przepis o charakterze kompetencyjnym . Brak wskazania natomiast w powyższym przepisie przesłanek lub ograniczeń, nie może z drugiej strony oznaczać, że organ nie może podejmować decyzji do których został powyższym przepisem upoważniony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe, może nastąpić zarówno na stanowisko równorzędne, jak i na stanowisko wyższe. Wynika to, a contrario, z treści art. 38 ust. 1 i 2 ustawy, gdzie w sposób wyczerpujący wymieniono przesłanki przeniesienia funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe. Natomiast [...] została wprowadzona na podstawie rozkazu organizacyjnego Komendanta Głównego Policji z dnia 29 kwietnia 1998 r. nr 015/ORG i jej celem jest stworzenie możliwości pełnienia służby przez policjantów do czasu mianowania ich na inne stanowiska służbowe lub zwolnienia ze służby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. T. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu – przywołując dotychczasowe argumenty – podał, że przepis art. 32 ust. 1 ustawy o Policji ma charakter kompetencyjny i nie uprawnia organ do przeniesienia na stanowisko równorzędne do [...]. Ponadto grupa takich stanowisk nie występuje w strukturze organizacyjnej [...]. Podkreślił, że jedyną podstawą wydanego rozkazu personalnego jest jego służba w strukturach Służby Bezpieczeństwa. Dodał jednocześnie, że swoboda kształtowania przez organ stosunków służbowych, nie może sprowadzać się do dowolności. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zwolnienie skarżącego z zajmowanego stanowiska służbowego eksperta [...] i mianowanie go na stanowisko eksperta w [...] bez zmiany składników uposażenia i stopnia etatowego, nastąpiło na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 7, poz. 58 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wypowiadał się co do powyższej kwestii i jego orzecznictwo tym zakresie jest stabilne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w tym składzie w pełni podziela to stanowisko, a mianowicie: "Zgodnie z treścią tego przepisu, do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Z treści tego przepisu wynika również, że jest to przepis o charakterze kompetencyjnym, gdyż określono w nim wyłącznie organy uprawnione do podejmowania decyzji w sprawach w nim wymienionych. Nie wskazano natomiast w nim kryteriów i merytorycznych przesłanek uzasadniających podejmowanie decyzji w tych sprawach. Nie ulega jednak wątpliwości, iż zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Wynika to bowiem a contrario z przepisu art. 38 ust. 1 i 2 omawianej ustawy o Policji, w których to przepisach wymieniono w sposób wyczerpujący obligatoryjne i fakultatywne przesłanki uzasadniające przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe. Poza tym przeniesienie policjanta do pełnienia służby w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę, zostało uregulowane w art. 36 ust. 1 ustawy o Policji. Stosując zasady wykładni logicznej, systemowej i celowościowej tego ostatniego przepisu należy dojść do przekonania, że właściwy komendant jest uprawniony do przeniesienia policjanta na równorzędne stanowisko w tej samej miejscowości bez jego zgody (z urzędu) i jest to decyzja uznaniowa, przy czym ramy tego uznania wyznacza przepis art. 7 kpa, a mianowicie interes społeczny (w tym przypadku interes służbowy Policji) oraz słuszny interes policjanta. Trudno sobie wyobrazić taką sytuację, że policjant może być przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości (art. 36 ustawy), a nie ma takiej możliwości przeniesienia na równorzędne stanowisko służbowe w tej samej miejscowości." (vide: np. wyrok z dnia 14 listopada 2002 r. sygn. akt II SA 3411/01). Skarżący został przeniesiony na równorzędne stanowisko służbowe, a okoliczność, iż – jak podnosi – nie określono miejsca pełnienia służby i nie określono mu zakresu obowiązków, jest bez znaczenia w sprawie. Wszak, jak podał na rozprawie, zakres obowiązków ma obecnie przydzielony, a służbę pełni w tej samej miejscowości. Na marginesie dodać należy, że w rozkazie personalnym w przedmiocie, jak wyżej, nie umieszcza się zakresu obowiązków dla funkcjonariusza. Nie można się również zgodzić ze skarżącym, że nie otrzymał on przydziału służbowego, skoro wyraźnie o tym przydziale zaznaczono w rozkazie personalnym. Dodać ponadto należy, że powyższa decyzja została wystarczająco uzasadniona, a mianowicie okolicznością, iż uchylono dotychczasowy etat [...]. Służba w Policji ma szczególny charakter, a wynika to z treści art. 25 ust. 1. Mianowicie, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, niekarany, korzystający w pełni z praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować. Oznacza to, że służba ta ma charakter stosunku administracyjnego, a więc takiego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza i przewiduje prawo dla właściwego przełożonego do dobierania sobie personelu. Oznacza ona również dyspozycyjność policjanta, co z kolei nakazuje oceniać dopuszczalność jednostronnych zmian warunków służby funkcjonariusza według kryteriów zobiektywizowanych, uwzględniających mobilność i skuteczność Policji, a nie według osobistych odczuć policjanta. W każdym bądź razie utworzenie w nowych strukturach [...], w żadnym stopniu nie oznacza, że istnieje po stronie organu obowiązek przeniesienia go na stanowisko służbowe w powyższej jednostce organizacyjnej. Natomiast trudno polemizować ze skarżącym, że przeniesienie go na powyższe stanowisko nosi w sobie znamiona swoistej represji za fakt pełnienia w przeszłości służby w strukturach Służby Bezpieczeństwa, skoro organ w zaskarżonej decyzji, nie zawarł takiego uzasadnienia. Natomiast słuszny interes skarżącego, sprowadzający się głównie do kwestii prestiżowych nie stoi w zasadniczej sprzeczności z podjętą decyzją, przy czym jeżeli nawet przedmiotowe przeniesienie łączyłoby się z pewnymi komplikacjami dla skarżącego, to nie może to być równoważne z potrzebami służby. Obiektywnie zaś rzecz biorąc, przeniesienie funkcjonariusza na równorzędne stanowisko służbowe, nie stanowi pogorszenia warunków służby. Wreszcie na koniec nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że skoro ustawa o Policji nie przewiduje [...], to zaskarżona decyzja narusza prawo. Wszak powyższa ustawa nie kształtuje w sposób szczegółowy struktury organizacyjnej wszystkich jednostek Policji. Reasumując, zaskarżona decyzja w żadnym stopniu – w ocenie Sądu – nie zawiera znamion dowolności. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło