II SA/Ol 140/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Asesor WSA Irena Szczepkowska Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego III. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 23 zł. (dwadzieścia trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Decyzją z dnia 12 września 2005 roku, nr "[...]", Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej - działając z upoważnienia Burmistrza Miasta M. - po rozpoznaniu wniosku I. S. z dnia 30 sierpnia 2005 roku, przyznał wnioskodawcy świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego bezzwrotnego w wysokości 70,00 zł. na częściowe pokrycie kosztów zakupu odzieży, żywności i leków oraz odmówił przyznania wskazanego świadczenia na częściowe pokrycie opłat mieszkaniowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji podał, że odmowa przyznania świadczenia na pokrycie opłat mieszkaniowych nastąpiła z uwagi na fakt, że powyższą formę pomocy częściowo pokrywa przyznany stronie dodatek mieszkaniowy. Ponadto wskazano, że gmina dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi na realizację zadań własnych, które należy zabezpieczyć na potrzeby związane ze zbliżającym się okresem jesienno-zimowym. Decyzją z dnia 14 września 2005 roku, nr "[...]", Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej - działając z upoważnienia Burmistrza Miasta M. – zmienił z urzędu decyzję własną nr "[...]" w części dotyczącej wysokości wypłacanego I. S. zasiłku stałego w ten sposób, że w okresie od 1 września 2005 roku do 23 stycznia 2006 roku wysokość przysługującego zasiłku ustalił na kwotę 377,43 zł. miesięcznie, z tym że 60 % zasiłku będzie wpłacane na konto bankowe komornika w M., a 40 % zasiłku będzie wypłacane stronie. Ponowne ustalenie wysokości zasiłku stałego nastąpiło w związku ze zmianą sytuacji dochodowej świadczeniobiorcy, tj. wysokości pobieranego dodatku mieszkaniowego. W dniu 3 października 2005 roku I. S. wniósł odwołanie od decyzji z dnia 12 września 2005 roku Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej - działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta M., nr "[...]", w przedmiocie zasiłku celowego. W uzasadnieniu strona wskazała, że przyznana kwota świadczenia jest niewystarczająca na pokrycie kosztów utrzymania. Ponadto, w odwołaniu I. S. podniósł zarzuty względem decyzji organu pierwszej instancji z dnia 14 września 2005 roku, nr "[...]" w sprawie zmiany wysokości zasiłku stałego. W tym zakresie strona podała, że z uwagi na trudne warunki bytowe świadczeniobiorcy, organ pomocy społecznej winien odmówić komornikowi przekazania kwoty zajętego zasiłku stałego. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 30 grudnia 2005 roku, nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 12 września 2005 roku, nr "[...]", w przedmiocie zasiłku celowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że opłaty na mieszkanie nie mieszczą się w pojęciu niezbędnej potrzeby życiowej, która w świetle art. 39 ustawy o pomocy społecznej stanowi przesłankę przyznania zasiłku celowego. W ocenie organu odwoławczego wysokość udzielonej pomocy w zakresie przyznania świadczenia na częściowe pokrycie kosztów zakupu odzieży, żywności i leków została ustalona przez organ pierwszej instancji prawidłowo i należycie uzasadniona. Odnosząc się zaś do zarzutów strony względem zasadności zajęcia komorniczego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podniosło brak właściwości organów administracji publicznej we wskazanej sprawie. W dniu 7 lutego 2006 roku (data nadania przesyłki pocztowej) I. S. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zarzucając Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w O. przyjęcie błędnej wykładni pojęcia niezbędnej potrzeby życiowej, z pominięciem opłat koniecznych do utrzymania mieszkania. Ponadto, zdaniem skarżącego, organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów dotyczących zasadności przekazania części zasiłku stałego komornikowi na pokrycie należności alimentacyjnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podtrzymało argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Organ podniósł przy tym, że postępowanie w przedmiocie przyznania świadczeń z pomocy społecznej jest postępowaniem autonomicznym w stosunku do prowadzonej wobec skarżącego egzekucji komorniczej, stąd zarzuty skarżącego w tym zakresie nie mogły być przedmiotem postępowania odwoławczego przed Kolegium. W wykonaniu wezwania Sądu, pismem z dnia 19 maja 2006 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wyjaśniło, że nie prowadziło żadnego postępowania mającego za przedmiot badanie decyzji z dnia 14 września 2005 roku, nr "[...]", wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta M. przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie zmiany wysokości zasiłku stałego. Na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 roku skarżący oświadczył, że jego odwołanie z dnia 3 października 2005 roku dotyczyło decyzji organu pierwszej instancji, zarówno z dnia 12 września 2005 roku w przedmiocie częściowej odmowy przyznania zasiłku celowego, jak i decyzji z dnia 14 września 2005 roku, którą zmieniono wcześniejszą decyzję i przystąpiono do dokonywania potrąceń części zasiłku stałego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, przedmiotem postępowania odwoławczego jest zarówno ponowne rozpatrzenie konkretnej sprawy i jej załatwienie, jak też weryfikacja decyzji organu pierwszej instancji. Z tych względów organ odwoławczy - stosownie do art. 7 i art. 77 w zw. z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako kpa) - przed wydaniem rozstrzygnięcia powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, zmierzające do ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz do zbadania zakresu żądania i zarzutów podniesionych w odwołaniu. W tym celu, zgodnie z art. 136 kpa, organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie dowodowe albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. błędnie przyjęło, że odwołanie I. S. z dnia 3 października 2005 roku dotyczyło wyłącznie decyzji organu pierwszej instancji z dnia 12 września 2005 roku, nr "[...]", w przedmiocie zasiłku celowego. Z oświadczeń strony zawartych zarówno w treści odwołania oraz skardze, jak i złożonych na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie wynika, że zamiarem strony było zaskarżenie także decyzji organu pierwszej instancji z dnia 14 września 2005 roku, nr "[...]", w przedmiocie zmiany wysokości zasiłku stałego. Niewłaściwe ustalenie zakresu żądania spowodowało wydanie wadliwej decyzji, pomijającej rozstrzygnięcie względem decyzji z dnia 14 września 2005 roku Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej - działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta M., nr "[...]", w przedmiocie zmiany wysokości zasiłku stałego. Powyższą okoliczność potwierdza także Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w piśmie z dnia 19 maja 2006 roku, w którym wskazuje, że odwołanie I. S. w zakresie dotyczącym zaskarżenia powyższej decyzji organu pierwszej instancji nie było przedmiotem postępowania administracyjnego przed tym organem. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy odniósł się jedynie do zarzutu I. S. dotyczącego zasadności zajęcia komorniczego części zasiłku stałego, wskazując na brak właściwości organów administracji publicznej w tej sprawie. Podnieść przy tym należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., rozpatrując odwołanie tylko od decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie zasiłku celowego, nie powinno brać pod uwagę kwestii nie związanych z przyznaniem wskazanego świadczenia. Stąd zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniesienia do zajęcia komorniczego części przyznanego I. S. zasiłku stałego, stanowiącego w istocie przedmiot decyzji z dnia 14 września 2005 roku - od której Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. nie rozpoznawało odwołania - stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa, określającego elementy uzasadnienia decyzji. Wskazana okoliczność potwierdza ponadto nieprawidłowe przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w sprawie. Uwzględniając powyższe argumenty przyjąć należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy naruszyło przepisy postępowania (art. 7 i art. 77 w zw. z art. 140 kpa) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien wziąć pod uwagę, że odwołanie I. S. z dnia 3 października 2005 roku dotyczy decyzji organu pierwszej instancji z dnia 12 września 2005 roku, nr "[...]", w przedmiocie zasiłku celowego oraz decyzji z dnia 14 września 2005 roku, nr "[...]", w przedmiocie zmiany wysokości zasiłku stałego. W sytuacji zaskarżenia przez stronę w jednym odwołaniu kilku decyzji, należy wydać rozstrzygnięcia dotyczące wszystkich kwestionowanych aktów. Stosowne orzeczenia w omawianym zakresie winny znajdować się w sentencji rozstrzygnięć, nie zaś w ich uzasadnieniach, które zgodnie z art. 107 § 3 kpa stanowią jedynie wyjaśnienie przesłanek i podstawy prawnej wydanych decyzji. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęto stosownie do art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 powołanej ustawy.