II SA/Ke 1165/05
WyrokWSA w Kielcach2006-07-27
Skład orzekający: Renata Detka, Jacek Kuza, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie administracyjne w przypadku śmierci strony, jeśli śmierć ta nastąpiła przed wszczęciem postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. w przypadku śmierci strony, jeśli śmierć ta nastąpiła przed wszczęciem postępowania. Przepis ten ma zastosowanie tylko wtedy, gdy śmierć strony nastąpiła w toku postępowania. Błędne zawieszenie postępowania stanowi naruszenie prawa materialnego, które ma wpływ na wynik sprawy i skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie ujawnienia w operacie ewidencji gruntów decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości. Zawieszenie nastąpiło z powodu śmierci K.F., który był stroną postępowania. Skarżący domagali się dokończenia sprawy. Sąd uznał, że śmierć K.F. nastąpiła przed wszczęciem postępowania, co wykluczało możliwość jego zawieszenia na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Stwierdzono, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Asesor WSA Jacek Kuza (spr.),, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Referent stażysta Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lipca 2006 r. sprawy ze skargi T.W. i M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
II SA/Ke 1165/05
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...], zawieszające postępowanie administracyjne w sprawie ujawnienia w operacie ewidencji gruntów miasta K. decyzji Prezydenta Miasta o rozgraniczeniu nieruchomości położonych w Kielcach, oznaczonych w obrębie 021 numerami75,76/1,77,76/2, 78,80 i 79/11.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że w toku wszczętego w dniu 9 czerwca 2005 r. na wniosek T.W. postępowania administracyjnego dotyczącego ujawnienia w operacie ewidencji gruntów m. K. decyzji Prezydenta Miasta o rozgraniczeniu nieruchomości położonych w K., oznaczonych w obrębie 021 numerami 75,76/1,77,76/2, 78,80 i 79/11 okazało się, że K.F. będący stroną tego postępowania nie żyje. Ujawnienie tej okoliczności wynikło z adnotacji doręczyciela na przesyłce zawierającej zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, adresowanej do K. F. oraz z informacji uzyskanej w Wydziale Spraw Obywatelskich, Referacie Ludności i Dowodów Osobistych Urzędu Miasta K. W tych okolicznościach organ II instancji stwierdził, że zawieszenie przez organ I instancji postępowania administracyjnego do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia spadkowego po K. F. , było uzasadnione przepisem art. 97 § 1 pkt 1 kpa. Przepis ten mówi bowiem, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie między innymi w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 kpa, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105 kpa).
W skargach na to postanowienie M. S. i T.W. wnieśli o spowodowanie dokończenia sprawy polegającej na ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów Miasta K., decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o rozgraniczeniu nieruchomości położonych w K. przy ulicy B. i D.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto dodał, że zmarły K. F. był jednym ze współwłaścicieli nieruchomości rozgraniczanej w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Prezydenta Miasta K.z dnia [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, należy stwierdzić, że skarga jest zasadna, ale nie z powodów, jakie w niej wskazano.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 1 kpa, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, między innymi w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 kpa, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105 kpa).
Z przepisu tego wynika (co wydaje się być oczywistym), że zawieszenie postępowania ze wskazanej przyczyny może nastąpić, jeżeli śmierć strony nastąpiła w toku postępowania administracyjnego. Oczywistość takiej wykładni wynika stąd, że osoba, która nie żyła w toku postępowania administracyjnego (bo zmarła przed jego wszczęciem lub po jego zakończeniu) nie jest stroną. Nie może więc mieć do niej zastosowania przepis odnoszący się do stron.
W niniejszej sprawie organ I instancji zaniechał ustalenia kiedy zmarł K.F., poprzestając na potwierdzonej przez Wydział Spraw Obywatelskich, Referat Ludności i Dowodów Osobistych Urzędu Miasta K. informacji, że nie żyje. Z informacji tej można jednak wywnioskować, że K. F. zmarł w 2000 roku, a więc 5 lat przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie. Akt jego zgonu został bowiem sporządzony w Urzędzie Stanu Cywilnego w S.za numerem 470/00, gdzie "470" oznacza numer kolejny aktu, a "00" końcowe dwie cyfry roku, w którym został sporządzony. Skoro tak, to nie było w sprawie podstaw do zawieszania postępowania administracyjnego, a organ I instancji, który wydał taki akt jak i organ II instancji, który tego błędu nie skorygował - dopuściły się uchybienia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Bez ustalenia bowiem spadkobierców K.F. nie wiadomo, czy w postępowaniu brały udział wszystkie strony. Brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy, jest natomiast podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, co na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b). popsa powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia. Ponieważ zgodnie z art. 135 popsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, konieczne było w niniejszej sprawie również uchylenie wadliwego postanowienia organu I instancji.
Należy również zauważyć, że w uzasadnieniach organów obu instancji brak jest jakichkolwiek ustaleń na temat tego, czy K.F. istotnie powinien być stroną niniejszego postępowania. Jest to okoliczność o tyle istotna, że jeżeli nie powinien być stroną, to jego śmierć bez względu na to kiedy nastąpiła a więc i bez ustalania tej okoliczności, nie miała by znaczenia dla toku niniejszego postępowania administracyjnego. To uchybienie nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie sądu, bo ze zgromadzonych przez organ I instancji dokumentów (wypis z rejestru gruntów) wynika, że K.F. był współwłaścicielem w 1/5 części nieruchomości oznaczonej numerem 76/2 położonej w K., obręb 021, której również dotyczy postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek T. W. w przedmiocie ujawnienia w operacie ewidencji gruntów miasta K., decyzji Prezydenta Miasta o rozgraniczeniu nieruchomości położonych w K. w obrębie 021. Wynika stąd niewątpliwie, że jego spadkobiercy powinni być stronami tego postępowania. Brak takiego ustalenia w uzasadnieniach postanowień organów obu instancji stanowi naruszenie przepisów postępowania, które wymagają, aby postanowienie zawierało uzasadnienie podstawy faktycznej i prawnej (art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa. Uzasadnienie powinno oczywiście zawierać wszystkie, a nie tylko niektóre istotne dla rozstrzygnięcia ustalenia. Dlatego pominięcie przez organy obu instancji wskazanej okoliczności dotyczącej wyjaśnienia, czy K. F., a ściślej jego następcy prawni, powinni być stronami niniejszego postępowania - stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które jednak nie miało wpływu na wynik sprawy.
W konkluzji powyższych rozważań należy dojść do wniosku, że zawieszenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji i utrzymanie tego postanowienia w mocy przez organ II instancji, stanowiło naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, które to naruszenie miało rozstrzygający wpływ na wynik sprawy. Ustalenie takie pociągało za sobą konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta K., o czym sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1270 ze zmianami).
Rozpoznając sprawę ponownie organ wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.
Na podstawie art. 152 popsa sąd stwierdził, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło