II SA/Gl 873/05
WyrokWSA w Gliwicach2006-07-28
Skład orzekający: Rafał Wolnik, Barbara Brandys-Kmiecik, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę przebudowy drogi publicznej może zostać wydana bez uwzględnienia obowiązujących przepisów dotyczących obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, zwłaszcza w kontekście nowelizacji przepisów?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej działają na podstawie prawa, a zaskarżona decyzja o pozwoleniu na budowę oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego. Organy oparły się na nieobowiązującym już brzmieniu przepisu dotyczącego obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, pomijając nowelizację, która zmieniła kryteria kwalifikujące przedsięwzięcie do sporządzenia takiego raportu. Ponadto, zignorowano wcześniejsze ustalenia organu odwoławczego dotyczące braków w dokumentacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. i M. Ż. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty C. zatwierdzającą projekt budowlany przebudowy ulicy. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące uciążliwości inwestycji dla środowiska i pominięcia obowiązku sporządzenia badań nad jej szkodliwością, a także naruszenia przepisów dotyczących raportu o oddziaływaniu na środowisko w związku ze zmianą obowiązującą od 8 czerwca 2005 r. Organy obu instancji uznały, że inwestycja nie podlega wymogowi sporządzenia raportu, opierając się na nieobowiązującym już brzmieniu przepisu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty C. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący WSA Rafał Wolnik Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) WSA Włodzimierz Kubik Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2006 r. sprawy ze skargi W. Ż. i M. Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty C. z dnia [...] r. nr [...]; 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Starosta C. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm.) i art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany przebudowy ulicy A wraz z dwoma skrzyżowaniami z ulicami: B i C oraz D, E i F, zlokalizowanej w C.. W uzasadnieniu podkreślono, że inwestor – Powiatowy Zarząd Dróg Publicznych w C. – przedstawił decyzję Burmistrza Miasta C. z dnia [...] r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym gminnym. Zaś projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami tej decyzji.
Od decyzji tej odwołanie wnieśli W. i M. Ż., E. i A. K. podkreślając uciążliwość inwestycji dla środowiska i pominięcie obowiązku sporządzenia badań nad jej szkodliwością. Poza tym decyzję tą zaskarżyła także H. D. wskazując na naruszenie § 3 pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Podkreślono, że zmiana tego przepisu obowiązuje od 8 czerwca 2005r. co zostało zupełnie pominięte przez organy orzekające w sprawie.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 28, art. 34 i art. 82 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów podnoszonych w odwołaniach uznając je za bezzasadne.
Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodzili się W. i M. Ż. oraz E. i A. K.. Skarga E.A. K. została odrzucona postanowieniem z 30 listopada 2005r. Natomiast W.M. Ż. w swojej skardze podtrzymali zarzuty przedstawione w odwołaniu oraz podkreślili brak zabezpieczeń ich posesji przed szkodliwym działaniem hałasu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1269 ze zm./ sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że zarówno ona jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty C. dotknięte są uchybieniami uzasadniającymi ich uchylenie.
Przechodząc do meritum rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że zgodnie z naczelną zasadą procesową wyrażoną w art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Natomiast na mocy delegacji ustawowej z art. 51 ust. 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. nr 62, poz. 627 ze zm.) Rada Ministrów, uwzględniając możliwe oddziaływanie na środowisko planowanych przedsięwzięć, określiła w drodze rozporządzenia rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, oraz rodzaje przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany, w tym przypadki, gdy zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako takie przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę: rodzaj działalności, wielkość produkcji i inne parametry techniczne oraz szczegółowe uwarunkowania związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu, biorąc pod uwagę charakterystykę przedsięwzięcia, wielkość emisji, usytuowanie oraz rodzaj i skalę jego oddziaływania na środowisko.
Zgodnie z pierwotnym brzmieniem przepisu § 3 ust. 1 pkt. 56 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. nr 257, poz. 2573) sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogły wymagać przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko – m.in. drogi publiczne o nawierzchni utwardzonej, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 29 i 30 (tj. autostrady i drogi ekspresowe; drogi krajowe oraz inne drogi publiczne o nie mniej niż czterech pasach ruchu, o długości nie mniejszej niż 10 km) o długości nie mniejszej niż 1 km.
Opierając się na tym też brzmieniu organy obu instancji uznały, że skoro planowany do przebudowy odcinek ul. A ma jedynie długość [...] m to tym samym nie podlega wyżej cytowanej regulacji, która konieczność opracowania stosownego raportu przewiduje dla przedsięwzięć o długości powyżej 1 km.
Podkreślić jednak należy, że powyższa norma uległa nowelizacji z dniem 8 czerwca 2005r. – a zatem przed datą orzekania przez organ I instancji (decyzja Starosty C. datowana jest z [...] r.). Po wprowadzonej zaś zmianie § 3 ust. 1 pkt. 56 powyższego aktu wykonawczego otrzymał zapis, iż sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać następujące rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - drogi publiczne o nawierzchni utwardzonej, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 29 i 30, z wyłączeniem przedsięwzięć polegających na budowie zjazdów z dróg publicznych.
Wobec zatem tak ustalonego obowiązku należy stwierdzić, iż brak było podstaw do arbitralnego uznania przez organy architektoniczne braku podstaw do sporządzania stosownego raportu bez uprzedniego wyjaśnienia tej potrzeby. W świetle bowiem art. 51 Prawa ochrony środowiska obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia stwierdza bądź w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bądź organ właściwy do wydania decyzji po zasięgnięciu opinii uprawnionych z mocy art. 51 ust. 3 organów. Wybór powyższego trybu zależny jest od rodzaju planowanego przedsięwzięcia, jego rozmiaru i charakterystyki. Na postanowienie w sprawie obowiązku sporządzenia i zakresu raportu przysługuje zażalenie.
Natomiast jak wynika z uzasadnienia decyzji organów obu instancji, jak i materiału dowodowego kwestia ewentualnej potrzeby sporządzenia raportu dla inwestycji p.n. przebudowa ulicy A wraz z dwoma skrzyżowaniami z ulicami: B i C oraz D, E i F, zlokalizowanej w C. zupełnie została pominięta przez Starostę C. i Wojewodę. Organy te bowiem oparły się na nieobowiązującym już w dacie orzekania brzmieniu przepisu § 3 ust. 1 pkt. 56 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Tym samym uznały planowaną inwestycję za nieprzekraczającą 1 km, a więc w ogóle nie podlegającą powyższemu wymogowi. Podczas gdy obowiązujący wówczas przepis zwalniał z obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedsięwzięcia polegające na budowie zjazdów z dróg publicznych. Powyższe zaś stanowi naruszenie powoływanej na wstępie zasady z art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego.
Na zakończenie należy także zauważyć, że decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] uchylił pierwotną decyzję Starosty C. z dnia [...] r. dot. pozwolenia na przebudowę ulicy A wraz z dwoma skrzyżowaniami z ulicami: B i C oraz D, E i F, zlokalizowanej w C. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W motywach swego rozstrzygnięcia wskazał m.in. na brak projektu zagospodarowania terenu, brak decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. oraz stanowiska Wydziału Ochrony Środowiska w zakresie potrzeby opracowania raportu oddziaływania na środowisko lub zwolnienia z tego obowiązku. Żadne z powyższych uchybień nie zostało przez organ I instancji uzupełnione w toku ponownego postępowania. Również Wojewoda [...] wydając zaskarżoną decyzję pominął kwestie, z powodu których uchylił wcześniejszą decyzję Starosty C. zupełnie nie odnosząc się do braku podstawowych dokumentów.
Wskazane uchybienia prowadzą do wniosku, że kontrolowane decyzje wydane zostały również z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji także z obrazą wyżej cytowanych przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty C. z dnia [...]r.
Uchylenie obu decyzji nakłada na organy administracji publicznej obowiązek ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z uwzględnieniem wyżej omówionych uwarunkowań.
Sąd po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uchylił decyzje organów obu instancji i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Koszty postępowania zasądzono stosownie do postanowień art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 powyższej ustawy .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło