IV SA/Wa 546/06

WyrokWSA w Warszawie2006-08-01

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Marian Wolanin, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakazy dotyczące parków narodowych, określone w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, mają zastosowanie do otuliny parku narodowego?
Ratio decidendi
Zakazy określone w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody dotyczą wyłącznie parków narodowych i rezerwatów przyrody, a nie otuliny parku narodowego. Otulina, będąca strefą ochronną, nie jest formą ochrony przyrody w rozumieniu ustawy, a jej cel polega na zabezpieczeniu parku przed zagrożeniami zewnętrznymi. Rozszerzanie zakazów na otulinę w drodze interpretacji jest niedopuszczalne, zwłaszcza z uwagi na konstytucyjną ochronę własności.
Stan faktyczny
Skarżący K. D. złożył skargę na postanowienie Ministra Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Parku Narodowego o odmowie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla zagrody rolniczej na działce położonej w otulinie parku. Minister Środowiska uznał, że zakazy dotyczące parków narodowych mają zastosowanie również do ich otulin. Skarżący zarzucił brak podstawy prawnej, przewlekłość postępowania oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska i zasądził od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin (spr.),, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi K. D. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego K. D. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] października 2005 r. znak [...] o odmowie uzgodnienia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla zagrody rolniczej składającej się z budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce nr [...] w S., gmina S., stanowiącej własność K. D. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że otulina parku narodowego, w której projektowana jest uzgadniania inwestycja, stanowi, zgodnie z art. 5 pkt 14 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880, ze zm.), strefę ochronną, graniczącą z parkiem narodowym, jako formą ochrony przyrody, wyznaczoną indywidualnie dla tej formy w celu zabezpieczenia jej przed zagrożeniami wynikającymi z działalności człowieka. Oznacza to, że realizacja celów, jakim otulina ma służyć jest możliwa tylko przy uznaniu, iż podlega ochronie. Skutkiem tego, organ orzekający uznał, iż wobec harmonizacji polityki przestrzennej otuliny z polityką przestrzenną prowadzoną na terenie [...] Parku Narodowego, zakazy odnoszące się do parków narodowych, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, dotyczą również jego otulin. Na tej podstawie przyjęto, iż lokalizacja planowanej inwestycji w bezpośrednim sąsiedztwie [...] Parku Narodowego będzie stanowić zagrożenie dla stanu równowagi przyrodniczej i właściwego stanu ochrony siedliska przyrodniczego znajdującego się na terenie parku i jego otuliny. Planowana inwestycja negatywnie wpłynęłaby na migrację będących pod ochroną dziko występujących zwierząt. Tereny przylegające do granic [...] Parku Narodowego wraz z terenami Parku tworzą nierozerwalną całość. Lokowanie źródła zagrożeń na terenie otuliny jest sprzeczne z celem i istotą obszaru objętego ochroną. W skardze na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożonej przez K. D., zarzucono wydanie zaskarżonego postanowienia bez podstawy prawnej, przewlekłość postępowania oraz naruszenie art. 7, art. 77 §1 i art. 107 §3 w zw. z art. 126 kpa, wnosząc o stwierdzenie nieważności postanowień organów obu instancji, względnie o ich uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. W motywach uzasadnienia skargi podniesiono w szczególności zastosowanie przez organ orzekający przepisu prawa nieadekwatnego do sytuacji zaistniałej w rozpatrywanej sprawie, ponieważ zastosowano ustawowe zakazy dot. parku narodowego do jego otuliny, która jest wyodrębnionym w ustawie o ochronie przyrody obszarem wobec parku narodowego, dlatego też nie można w drodze interpretacji, zakresu ochrony dla parku narodowego, przenosić na jego otulinę. W tym względzie skarżący powołał się na konstytucyjną ochronę własności, mogącą być ograniczoną tylko w drodze zapisu ustawowego. Ograniczenia w otulinie mają służyć ochronie parku, a nie ochronie otuliny, ponieważ otulina ma charakter pomocniczy wobec parku narodowego. Zarzucono również brak wskazania zagrożeń planowanej inwestycji wobec parku narodowego. Planowana zagroda rolnicza nie stanowi bowiem nawet przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Skarżący wskazał przy tym na zmianę przez Ministra Środowiska dotychczasowego stanowiska wyrażanego w rozpatrywanej sprawie, że zakazy właściwe dla parku narodowego nie obowiązują na terenie otuliny. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, przytaczając motywy uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 7 w zw. z art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, ppoz/ 717, ze zm.), decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z dyrektorem parku narodowego w odniesieniu do obszarów położonych w granicach parku i jego otuliny. Na podstawie art. 91 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody należy zaś przyjąć, iż Minister Środowiska jest organem wyższej instancji wobec postanowień uzgadniających, wydanych przez dyrektora parku narodowego. Oznacza to, iż zarzut skargi o braku podstawy prawnej do wydania zaskarżonego postanowienia nie jest trafny. Organom orzekającym w rozpatrywanej sprawie przysługuje ustawowe uprawnienie do uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy dla obszaru zarówno parku narodowego, jak i jego otuliny. Błędne jest natomiast stanowisko Ministra Środowiska o stosowaniu art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody także do otuliny parku narodowego. W art. 15 ust. 1 wyliczono bowiem różnego rodzaju działania, które są zabronione w parkach narodowych i rezerwatach przyrody, jako formach ochrony przyrody, stosownie do art. 6 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody. Z treści powołanego art. 15 ust. 1 nie wynika, aby przepis ten dotyczył również otuliny parku narodowego. Otulina parku narodowego nie należy do ustawowo wyodrębnionych form ochrony przyrody, lecz zgodnie z art. 5 pkt 14 ustawy o ochronnie przyrody, stanowi strefę ochronną graniczącą z formą ochrony przyrody i wyznaczoną indywidualnie dla formy ochrony przyrody w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka. Ochronny cel otuliny dla parku narodowego, jako formy ochrony przyrody, nie uzasadnia jednak utożsamiania jej z parkiem narodowym, jako obszarem o rygorach prawnych ochrony określonych m.in. w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Zakres zakazów ustawowo przypisanych do obszaru parku narodowego i rezerwatu przyrody nie może być, z racji konstytucyjnej ochrony własności, dotyczącej także terenów znajdujących się w otulinie parku narodowego, rozszerzany w drodze interpretacji na obszary nie objęte art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Brak jest również w ustawie o ochronie przyrody odrębnych regulacji prawnych precyzujących ograniczenia w wykonywaniu prawa własności nieruchomości znajdujących się w obszarze otuliny. Oznacza to, iż stosownie do art. 53 ust. 4 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 5 pkt 14 i art. 11 ustawy o ochronie przyrody, dyrektor parku narodowego jest uprawniony do uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy dot. inwestycji lokalizowanych w otulinie parku narodowego, w kontekście ustawowego celu otuliny, a nie w kontekście działań zabronionych w obszarze samego parku, o których jest mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. W zaskarżonym postanowieniu, Minister Środowiska poprzestał na ustaleniu, iż do otuliny [...] Parku Narodowego stosuje się zakazy określone w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, czym naruszył powołany przepis art. 15 ust. 1 w sposób mający wpływ na wynik rozstrzygnięcia, dlatego na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 ustawy z dnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający dokona merytorycznej oceny dopuszczalności lokalizacji projektowanej inwestycji w kontekście ustawowego celu otuliny [...] Parku Narodowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło