II SA/Bd 540/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie WSA: Grażyna Malinowska-Wasik Renata Owczarzak Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Bydgoszczy na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2006r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 540/06 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2006 r. – nr [...] w sprawie dotyczącej odmowy przyznania W. C. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż stosownie do art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami przypadającymi na zajmowaną powierzchnie użytkową lokalu mieszkalnego a 20% dochód gospodarstwa domowego – w gospodarstwie jednoosobowym, gdyż średni miesięczny dochód W. C. jest wyższy od 150% najniższej emerytury. Zgodnie natomiast z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817; z późn. zm.) do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. Ponieważ w niniejszej sprawie różnica między wydatkami przypadającymi na zajmowaną powierzchnie użytkową lokalu mieszkalnego – tj. kwotą 163, 61 zł (90% z 181,79 zł), a 20% dochodem gospodarstwa domowego – tj. kwotą 180,58 zł, jest liczbą ujemną, dodatek mieszkaniowy nie mógł być zatem przyznany zainteresowanemu. Odnosząc się do odwołania W. C. organ wskazał, iż w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych (cyt. wyżej) wyczerpująco zostały wymienione środki finansowe, których nie wlicza się do dochodów. Wśród nich nie wymienia się nadpłat wynikających z rozliczenia mediów. Stanowią one zatem składnik dochodu, który organ był zobowiązany uwzględnić. Ponadto zaznaczono, iż brak gazu w lokalu wnioskodawcy wynikający z nie zainstalowania licznika gazowego nie może stanowić podstawy do ustalenia z tego tytułu ryczałtu, bowiem ryczałt przyznaje się tylko wówczas gdy lokal nie jest wyposażony w instalację gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, natomiast w lokalu zainteresowanego jest taka instalacja. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję W. C. wskazał, iż utrata dodatku mieszkaniowego przyczyni się do zmniejszenia jego sprawności m.in. wynalazczej. Podniósł przy tym, iż w zaskarżonej decyzji nie uwzględniono przysługującego mu ryczałtu za brak gazu - wymontowano z jego mieszkania licznik gazowy. Ponadto niezasadnie potraktowano jako dochód nadpłatę za rozliczenie kosztów zużycia wody za okres wcześniejszy od wymaganych pełnych trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz dodając iż w aktualnym stanie prawnym po wyroku Trybunału Konstytucyjnego przyjmując do obliczeń 100% wydatków mieszkaniowych, a nie 90% jak poprzednio, sytuacja skarżącego nie uległa zmianie, gdyż wyliczony dodatek wynosiłby 1,21 i zgodnie z art. 7 ust 6. ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie przysługiwałby. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja oraz poprzedzając ją decyzja organu I instancji muszą ulec uchyleniu wobec braku jednej z podstaw prawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przeprowadziło trafny wywód w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy. Jednym z elementów składowych obliczeń wysokości dodatku mieszkaniowego są wydatki na zajmowany lokal. W rozpatrywanej sprawie przyjęto, że są to wydatki w kwocie 181,79 zł, przy czym dla dalszych obliczeń przyjęto 90% tej kwoty. Takie postępowanie miało swoje uzasadnienie w § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817; ze zm.), które zostało wydane na podstawie art. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2006 r. sygn. P 4/05 (czyli wydanym po dacie decyzji SKO) art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych uznano za niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP a § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych uznano za niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Paragraf 2 ust. 2 cytowanego rozporządzenia stracił moc z dniem 18 maja 2006 r. Powstaje, zatem zagadnienie - jakie skutki prawne dla rozpoznawanej sprawy wywołał wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Otóż podkreślić trzeba przede wszystkim, iż zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie, którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w innych przepisach właściwych dla danego postępowania. W świetle powołanej normy konstytucyjnej nasuwa się wniosek, że skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną ostatecznej decyzji jest, co do zasady powinność uchylenia takiej decyzji. Wskazać trzeba także, iż przepisem art. 82 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643) wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego artykuł 145 a) stanowiący, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie, którego została wydana decyzja (§ 1) oraz że skargę w takiej sytuacji wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2). Tak, więc podnoszona okoliczność orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niekonstytucyjności danego aktu prawnego (podstawy decyzji administracyjnej) jest z woli ustawodawcy samodzielną podstawą wznowieniową. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle powyższego należy przyjąć, iż jest zasadą, że Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro, zatem - jak wykazano - powoływana okoliczność stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą na podstawie, którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego (przesłanką wznowieniową), to taka regulacja prawna uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji (oraz decyzji organu pierwszej instancji) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy administracji powinny uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie orzekania. W tej sytuacji orzeczono jak w sentencji na podstawie powoływanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.).