IV SA/Wr 878/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie : Sędzia NSA Wanda Wiatkowska-Ilków Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: - Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi U. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla decyzję I i II instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Dnia [...] decyzją wydaną z upoważnienia Burmistrza D. przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D. Nr [...] z r. odmówiono przyznania U. S. świadczenia pielęgnacyjnego na córkę T. S. ur. [...] r., W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z wywiadu środowiskowego wynika, że Strona jest mężatką i wraz z mężem wychowuje dwoje dzieci. W dniu [...] r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na córkę T. - od [...] r. Dochód rodziny za [...] r. nie przekracza kryterium ustawowego. Córka T. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z posiadanej dokumentacji wynika, że córka od [...] r. będzie kontynuowała naukę na poziomie szkoły średniej w Centrum Kształcenia i Rehabilitacji. Placówka zapewnia całodobową opiekę przez 5 dni w tygodniu. Organ I instancji podniósł, że świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest osobie, która rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. W niniejszej sprawie zatem pobyt córki poza domem przez 5 dni w tygodniu nie uniemożliwia podjęcia przez rodzica pracy zawodowej. Od decyzji U. S. wniosła odwołanie, w którym zarzuca, że decyzja jest krzywdząca i stanowi barierę dla rozwoju umiejętności córki. Ze względu na duże osiągnięcia sportowe zdecydowała się wraz z mężem na zapewnienie córce nauki poza miejscem zamieszkania. Wożą córkę do szkoły we W. w poniedziałki rano, a odbierają w piątki po lekcjach. Zapewnienie jej pobytu w internacie i wyżywienia jest dodatkowym obciążeniem finansowym. Kolegium Odwoławcze decyzją [...] z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu podając, że zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. Stwierdzono, że o ile U. S. spełnia wymagania uprawniające do świadczenia pielęgnacyjnego na córkę T., wynikające z art. 17 ust. 1 ustawy (córka zaliczona została orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w D. z dnia [...] r. do znacznego stopnia niepełnosprawności) to świadczenie to nie przysługuje, bowiem jak wynika z zaświadczenia Centrum Kształcenia i Rehabilitacji Niepełnosprawnych we W. z dnia [...] r. nr [...] uczęszcza do kl. [...] Liceum Ogólnokształcącego i przebywa w internacie od poniedziałku do piątku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca powołała się na okoliczności podniesione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego), z której wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Skargę należy uznać za zasadną. Istota rozpatrywanej sprawy sprowadza się do ustalenia czy pobyt w internacie prowadzonym prawdopodobnie co nie wynika jasno z przedstawionego zaświadczenia przy Centrum Kształcenia i Rehabilitacji Niepełnosprawnych we W. dziecka strony stanowi przesłankę utraty uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego. Stosownie bowiem do art.17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., Nr 228, poz.2255 ze zm.) świadczenia pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Organy administracji przytaczając treść powyższego przepisu jako podstawę rozstrzygnięcia nie wykazały w sposób jednoznaczny dlaczego internat w którym przebywa T. S. został uznany za placówkę zapewniającą całodobową opiekę w myśl tego artykułu. Art. 3 pkt 7 cytowanej ustawy stanowi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie - oznacza to dom pomocy społecznej, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, a także szkołę wojskową lub inną szkołę zapewniającą nieodpłatnie pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera określenia do której z wymienionych kategorii instytucji zaliczono przedmiotowy internat. Podkreślenia wymaga istnienie w pkt 18 cyt. powyżej artykułu definicji szkoły, przez która stosując ustawę należy rozumieć szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną, a także specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Używane zatem w ustawie pojęcia "specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy" (pkt.18) i "placówka opiekuńczo-wychowawczą" (pkt.7) nie są pojęciami tożsamymi. Ponadto organy administracji odmawiając skarżącej w sposób kategoryczny przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie wzięły pod uwagę ewentualnych okoliczności, takich, że w czasie wakacji letnich oraz ferii zimowych i wiosennych, a także w czasie choroby uniemożliwiającej naukę w szkole, dziecko znajduje pod opieką matki (rodziców) i w tym czasie nie przebywa w żadnej instytucji czy placówce zapewniającej mu jakąkolwiek opiekę. Mając zaś na uwadze treść ust. 4 art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych zauważyć wypada, że przedmiotowy dodatek może przysługiwać także za niepełne miesiące kalendarzowe, chociaż oczywiście tylko w sytuacjach, gdy spełnione są w tym zakresie przesłanki ustawowe, co powinno być przedmiotem ustaleń organu. Jak wyżej wskazano należy dokonać wnikliwej analizy co do charakteru internatu, w którym przebywa córka strony jako instytucji w myśl art.17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy. Niewyjaśnienie powyższych okoliczności skutkowało koniecznością uchylenia wydanej w sprawie decyzji jako podjętej z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 107 § 3 kpa. Zatem w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad dzieckiem z przyczyn powyżej przytoczonych zostały wydane z naruszeniem zasad i przepisów procedury administracyjnej , co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w wyroku. Mając na względzie z jednej strony treść wydanego w sprawie wyroku, z drugiej zaś treść zaskarżonej decyzji jako nie tworzącej po stronie żadnych praw Sąd na podstawie art. 152 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie orzekł, w przedmiocie wykonaniu decyzji.