II SA/Sz 406/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Służby Więziennej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych i wypłaty zawieszonej części uposażenia I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego z dnia [...] Nr [...] L.dz. [...], II. orzeka, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Dyrektor Aresztu Śledczego decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 104 k.p.a., art. 31 ust. 1 pkt 4 i ust. 2, art. 37 ust. 1 i 2 i art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.) odmówił M. M. – [...] Aresztu Śledczego uchylenia zawieszenia w czynnościach służbowych i wypłaty zawieszonej części uposażenia. W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że zgodnie z art. 37 ust. 1 cyt. ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariusza zawiesza się w czynnościach służbowych w razie tymczasowego aresztowania lub wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z urzędu. W dniu [...] do Dyrektora Aresztu Śledczego wpłynęło zawiadomienie z Prokuratury Rejonowej , sygn. akt 3Ds.112/03 z dnia [...] informujące o postawieniu M. M. zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 kk, art. 158 § 1 kk i art. 157 § 2 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk. Mając na uwadze powyższe Dyrektor Aresztu Śledczego decyzją personalną nr [...] z dnia [...] zawiesił M. M. w czynnościach służbowych do dnia [...]. Następnie na podstawie pisma Prokuratury Rejonowej z dnia [...] zawiadamiającego o skierowaniu do Sądu Rejonowego aktu oskarżenia przeciwko M. M., Dyrektor Aresztu Śledczego, decyzją personalną z dnia [...] przedłużył okres zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia [...] do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego, zgodnie z art. 37 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej. W związku z powyższym, mając na uwadze treść art. 120 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej od dnia 1 kwietnia 2004 r., tj. najbliższego terminu płatności do dnia zwolnienia wypłacano M. M. [...]% należnego uposażenia. Z uwagi na pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby w Służbie Więziennej przez M. M. w dniu [...], decyzją personalną nr [...] z dnia [...] M. M. został zwolniony ze służby z dniem [...] na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy o Służbie Więziennej. W dniu [...] M. M. złożył wniosek o wypłacenie [...]% zawieszonego uposażenia , a w dniu [...] uściślił ww. wniosek o uchylenie decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych uzasadniając go formą zwolnienia ze służby tj. na własną prośbę zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 6. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że M. M. w trakcie postępowania administracyjnego dołączył do akt nieprawomocny wyrok z dnia [...] w którym został uznany winnym popełniania zarzucanych czynów w świetle zarzutów z art. 231 § 1 kk i art. 157 § 2 kk. W tym miejscu organ podniósł, iż twierdzenie skarżącego, że podjęcie decyzji o uchyleniu zawieszenia nie jest obligatoryjne i uzależnione od podstawy zwolnienia ze służby na własną prośbę jest błędne, bowiem zgodnie z art. 37 ust. 1 i 3 i art. 120 ust. 1 cyt. ustawy, decyzja o zawieszeniu, jak i o uchyleniu zawieszenia w przypadku trwającego postępowania karnego ma charakter fakultatywny i jest uzależniona od prawomocnego zakończenia tego postępowania. W dniu wydawania decyzji postępowanie karne nie było prawomocnie zakończone, nie ustały więc przesłanki będące podstawa decyzji o zawieszeniu M. M. w czynnościach służbowych M. M. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił utrzymanie przez organ I instancji zawieszenia w czynnościach służbowych w momencie ustania stosunku służby i brak wypłaty zawieszonej części uposażenia. Nadto w uzupełnieniu odwołania skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2.11.2004 r., sygn. akt II SA/Sz 3563/03, twierdząc, że ma on zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem dotyczy analogicznego przepisu ustawy z dnia 12.10.1990 r. o Straży Granicznej. Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej decyzją z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał, że procedura zawieszania funkcjonariusza Służby Więziennej w czynnościach służbowych uregulowana jest w art. 37 i art. 120 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej. Zgodnie z art. 120 ust. 1 funkcjonariuszowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się, od najbliższego terminu płatności wypłatę [...]% należnego uposażenia. Wszczęcie przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z urzędu, w myśl art. 37 ust. 1 cyt. ustawy jest obligatoryjną przesłanką do zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, które może nastąpić na czas nie dłuższy niż [...]. Natomiast w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres tego zawieszenia można przedłużyć do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Z uwagi na ciężar przedstawionych skarżącemu zarzutów, dobro służby oraz fakt niezakończenia postępowania karnego uczyniono tak w przedmiotowej sprawie. Ponadto organ II instancji podał, że w świetle przeprowadzonego postępowania administracyjnego, wbrew temu co twierdzi skarżący podjęcie decyzji o uchyleniu zawieszenia nie jest przesłanką obligatoryjną i nie jest uzależnione od podstawy zwolnienia ze służby na własną prośbę, bowiem zgodnie z art. 37 ust. 1 i 3 oraz art. 120 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, zarówno decyzja o zawieszeniu jak i o uchyleniu zawieszenia w przypadku trwającego postępowania karnego ma charakter fakultatywny i jest uzależniona od prawomocnego zakończenia postępowania. W dniu wydawania przedmiotowej decyzji postępowanie karne nie było prawomocnie zakończone, zatem nie ustały przesłanki będące podstawą decyzji o zawieszeniu. Odnośnie podnoszonego przez skarżącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ wskazał, iż nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem istnieją odrębne uregulowania prawne dotyczące funkcjonariuszy Straży Granicznej i Służby Więziennej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie M. M., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji I Instancji jako naruszających prawo. Skarżący wskazał, iż argumentacja organów obu instancji dot. odmowy zawieszenia postępowania jest błędna i narusza przepisy obowiązującego prawa, bowiem nie jest on już funkcjonariuszem Służby Więziennej i nie ma obowiązku wykonywania czynności służbowych wynikających ze stosunku służby i utrzymywanie stanu zawieszenia w czynnościach służbowych jest bezprzedmiotowe. W istniejącym stanie faktycznym zasadnym jest wydanie przez organ I instancji – po uprawomocnieniu się decyzji o zwolnieniu ze służby – decyzji o uchyleniu zawieszenia w czynnościach służbowych i wypłacie zawieszonej części uposażenia. W ocenie skarżącego niezasadne jest również twierdzenie organów, że z uwagi na ciężar postawionych zarzutów w toku postępowania karnego uznały za nieuzasadnione podjęcie decyzji o uchyleniu zawieszenia i wypłaty zawieszonego uposażenia, bowiem na mocy art. 7 kpa organy mają obowiązek działać tylko na podstawie i w granicach obowiązującego prawa i żaden przepis ustawy o Służbie Więziennej nie daje podstawy prawnej do odmowy uchylenia decyzji o zawieszeniu i wypłaty zawieszonego uposażenia z powodu ciężkości stawianych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokona według kryterium zgodności z prawem doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie podziela argumentacji organów I i II instancji, które twierdzą, że postępowanie dotyczące zawieszenia postępowania w obowiązkach służbowych i wypłaty [...]% należnego uposażenia nie może być podjęte ze względu na to, że postępowanie karne nie zostało prawomocnie zakończone, pomimo tego, iż stosunek służbowy ustał. Zgodnie z art. 120 ust. 2 cyt. ustawy w razie uchylenia zawieszenia w czynnościach służbowych, funkcjonariusz otrzymuje część uposażenia, której wypłata została zawieszona oraz podwyżki tego uposażenia, wprowadzone w okresach zawieszenia, chyba, że został zwolniony ze służby z przyczyn określonych w art. 39 ust. 2 pkt 3 i 4 oraz ust. 3 pkt. 2. W niniejszej sprawie stosunek służbowy ustał decyzją personalną z dnia [...] z dniem [...] na podstawie pisemnego zgłoszenia o wystąpieniu ze służby. Jako podstawę prawną decyzji Dyrektor Aresztu Śledczego wskazał art. 39 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy. Treść tego przepisu nie należy do katalogu tych przyczyn ustania stosunku służbowego wymienionych w art. 39 ust. 2 pkt 3 i 4 oraz ust. 3 pkt 2. ustanie stosunku służbowego wskutek decyzji o zwolnieniu ze służby za podstawie art. 39 ust. 2 pkt 6 zdaniem Sądu nie rodzi obowiązku wydawania decyzji o podjęciu postępowania w sprawie zawieszenia w obowiązkach służbowych, bowiem stosunek służbowy wygasł. Instytucja zawieszenia w czynnościach przypisana jest do funkcjonariusza, który pozostaje w służbie. Skoro skarżący został ze służby zwolniony na skutek uwzględnienia jego pisemnego wniosku, pomimo toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego to rodzi obowiązek po stronie jego zakładu pracy rozliczenia się z pracownikiem w myśl art. 128 ust. 2 ww. ustawy. Powoływanie się przez organ na nie zakończenie postępowania karnego a tym samym brak obowiązku wypłaty zawieszonego uposażenia jest zdaniem Sądu nie uzasadnione, bowiem odmowa wypłaty uposażenia byłaby zasadna tylko w przypadkach wymienionych w art. 39 ust. 2 pkt 3 i 4 oraz ust. 3 pkt 2. Ponadto powoływanie się przez organy obu instancji na ciężar postawionych skarżącemu zarzutów powinien być przedmiotem oceny przy rozpatrywaniu jego wniosku o zwolnienie ze służby i skutkować ewentualnie decyzją odmowną, a nie w toku postępowania dotyczącego żądania wypłaty zawieszonego uposażenia po ustaniu stosunku służbowego na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 6. Wobec powyższego przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji powinien wypłacić skarżącemu należną zawieszoną część uposażenia bez konieczności wydawania w sprawie odrębnego orzeczenia o podjęciu zawieszonego postępowania w czynnościach służbowych, bowiem to zostało skompensowane przez decyzję o zwolnieniu ze służby. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 134 § 1 oraz art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.