II SA/Po 762/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga /spr./ Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant Sekretarz sądowy Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 03 sierpnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi J. i Cz. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W.Batorowicz /-/ E.Brychcy /-/ B.Drzazga Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] udzielił D. i B. małż. M. pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczego o pow. [...] m2, położonego w M. S. nr [...]. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 41 - 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że budynek gospodarczy został wybudowany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę oraz dokumentacją projektową. Po rozpatrzeniu odwołania J. i Cz. małż. K. od w/w decyzji, organ odwoławczy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że wbrew zarzutom skarżących, zostali oni zawiadomieni o terminie wizji lokalnej w dniu [...] lutego 2005 r., a nadto iż ściana oddzielenia pożarowego przylegającego do budynku J.Cz. K. wykonana została prawidłowo. Zdaniem organu budynek gospodarczy został zbudowany zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi oraz opracowaniem projektowym i kwalifikuje się do użytkowania, a ponadto nie naruszał ustaleń, obowiązującego w czasie budowy, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ł. O., co wynika z postanowienia Wójta Gminy z dnia [...]. Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi J. i Cz. małż. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący podnieśli, iż nie mogli brać udziału w wizji w dniu [...] lutego 2005 r., bowiem nie zostali wpuszczeni przez inwestorów na teren ich posesji, a nadto iż nie przeprowadzono dowodu z zeznań świadków wskazanych przez skarżących w odwołaniu. Zdaniem skarżących ściana oddzielenia pożarowego jest postawiona nieprawidłowo i brak jest opierzenia dachu. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, chociaż nie z powodów w niej wskazanych. Jak wynika z akt administracyjnych, budynek gospodarczy (drewniana szopa) będący przedmiotem postępowania administracyjnego, został samowolnie wybudowany przed 1 stycznia 1995 r. (wg twierdzeń inwestorów w latach 1964-65, wg twierdzeń skarżących w latach 1972-73). W tej sytuacji, zgodnie z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) w niniejszej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Zgodnie z art. 37 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r., w razie wybudowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, organ administracji powinien rozważyć w pierwszej kolejności czy zachodzą przesłanki do nakazania przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego. Przesłankami takimi są: 1. położenie obiektu na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt 1) lub 2. stan techniczny obiektu, który powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2). Jeżeli w/w przesłanki nie występują, należy dokonać legalizacji samowoli budowlanej po ewentualnym nakazaniu zmian i przeróbek, mających na celu doprowadzenie obiektu do wymagań prawa budowlanego. Formą legalizacji, gdy obiekt spełnia wszystkie normy prawa budowlanego, jest pozwolenie na jego użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności do użytkowania obiektu (art. 42 ust. 3 prawa budowlanego z 1974 r.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje rozbieżność w ocenie art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. w kwestii zgodności zabudowy z planem zagospodarowania przestrzennego. Część orzeczeń NSA wskazuje na konieczność oceny dopuszczalności zabudowy wg miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dacie budowy obiektu (por. wyrok z dnia 12.09.2003 r., sygn. akt IV SA 4327/01, wyrok z dnia 9.05.2003 r., sygn. akt II SA/Ka 1524/01). Istnieje też inne stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 26.06.2003 r., sygn. akt SA/Bk 348/03, w którym Sąd wskazał, że ponieważ skutki samowoli budowlanej są likwidowane obecnie, ocena zgodności zabudowy z planem zagospodarowania przestrzennego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r., winna dotyczyć zgodności z planem miejscowym obowiązującym w dacie wydawania decyzji przez organ nadzoru budowlanego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie, podziela w pełni pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 26 czerwca 2003 r., sygn. SA/Bk 348/03. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazał na zgodność zabudowy przedmiotowego budynku gospodarczego z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Ł. O., zatwierdzonym uchwałą Nr 25/94 Rady Gminy Ł. O. z dnia 14 listopada 1994 r., który to plan zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), utracił moc z dniem 1 stycznia 2004 r. W tej sytuacji plan ten nie mógł być podstawą wydania decyzji przez organy orzekające w sprawie. Na marginesie tylko (wobec wyrażenia w/w poglądu o konieczności badania zgodności samowoli budowlanej z ustaleniami planu miejscowego obowiązującego w chwili wydawania decyzji) należy wskazać, że plan miejscowy, na który powołał się organ odwoławczy, nie obowiązywał również w trakcie budowy przedmiotowego budynku gospodarczego. Wobec tego zatem, że organy orzekające w sprawie ograniczyły się tylko do ustalenia, że w sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r., należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Ponownie rozpoznając sprawę organy winny zatem sprawdzić, czy ustalenia aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zakazują budowy na działce inwestorów przedmiotowego budynku gospodarczego, czy też taka zabudowa jest dozwolona. Zdaniem Sądu zarzuty podniesione w skardze nie są trafne. Przede wszystkim postanowieniem z dnia [...] organ odwoławczy sprostował oczywistą omyłkę polegającą na błędnym podaniu nazwiska inwestorów w zaskarżonej decyzji. Należy zauważyć, że przewidziane w art. 85 kpa oględziny mają umożliwić organowi prowadzącemu postępowanie (a nie stronom postępowania) dokonanie bezpośrednio spostrzeżeń dotyczących faktów będących przedmiotem dowodu. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują zasad i trybu przeprowadzenia dowodu z oględzin, a więc brak możliwości poczynienia bezpośrednich spostrzeżeń przez stronę w trakcie oględzin, nie może być uznane za naruszenie tych przepisów. Skarżący, zdaniem Sądu nie podważyli też skutecznie ustaleń organów co do zgodności stanu budynku z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. Organy oparły się bowiem w swych ustaleniach na przedłożonej dokumentacji technicznej i oględzinach co do wykonania obowiązków nałożonych na inwestorów decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lutego 1997 r. Powyższe dowody wskazują na spełnienie przez inwestorów wymagań określonych przepisami prawa budowlanego. Organy nie były obowiązane przeprowadzić dowodu z zeznań świadka J. O., skoro okoliczność, iż skarżący nie brali udziału w oględzinach nie była sporna, ewentualnie dobudowanie w 2003 r. przez skarżących kolejnego budynku gospodarczego nie miało wpływu na rozstrzygniecie sprawy, a stan budynku został ustalony na podstawie dokumentacji technicznej i oględzin. Orzeczenie w pkt. II znajduje uzasadnienie w art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W.Batorowicz /-/ E.Brychcy /-/ B.Drzazga Brak podpisu sędziego spowodowany jest jego nieobecnością /-/ B.Drzazga MK