VII SA/Wa 552/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi B. i S. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących B. i S. Z. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku B. i S. Z., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie K. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] udzielającą K. D. pozwolenia na użytkowanie nadbudowy budynku mieszkalnego nad istniejącym garażem na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organ nadzorczy wszczyna w nowej sprawie i w konsekwencji ustala krąg stron postępowania na podstawie interesu prawnego, wynikającego z norm prawa materialnego. Stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie normą prawa materialnego jest art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), zgodnie z którym stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Jak wynika z akt administracyjnych, inwestorem nadbudowy budynku mieszkalnego nad garażem jest K. D., dlatego - w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego – B. i S. Z. nie są stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, której przedmiotem jest pozwolenie na użytkowanie. Należało zatem orzec w oparciu o art. 157 § 3 Kpa ze względu na niedopuszczalność wszczęcia postępowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku B. i S. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...]. Nie znalazł podstaw do zmiany kwestionowanego rozstrzygnięcia, podtrzymując swoje stanowisko, iż B. i S. Z. nie są stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, zgodnie z art. 59 ust. 7 cytowanej ustawy - Prawo budowlane. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. i S. Z., wywodząc jej wadliwość z nieprawidłowego wskazania w uzasadnieniu decyzji podstawy prawnej odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego. W ocenie skarżących, ze względu na okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy nie powinien mieć zastosowania przepis art. 59 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., uznany przez organ nadzoru za normę prawa materialnego, która decyduje o kręgu stron prowadzonego postępowania. Wskazali na sprzeczność twierdzenia organu administracji z uregulowaniem zawartym w przepisie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. podnosząc, że nadbudowę budynku mieszkalnego wykonano, niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę, w latach 1981-1982. A zatem, samowola budowlana została zakończona przez inwestora przed dniem 1 stycznia 1995 r., tj. przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 r. Zgodnie z art. 103 ust. 2 tej ustawy, do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne stosuje się przepisy dotychczasowe. Obiekt zrealizowany z odstępstwami od pozwolenia na budowę, wydanego w dacie obowiązywania ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., w zakresie regulacji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie podlega unormowaniom ustawy obowiązującej w okresie wybudowania obiektu, a więc ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., nie przewidującej ograniczenia, jakie znalazło się w przepisie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. Ponadto skarżący dodali, iż byli stroną postępowania prowadzonego w trybie zwykłym zarówno przed organem pierwszej instancji, jak i przed organem odwoławczym. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie Sąd dokonał kontroli decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie nadbudowy budynku mieszkalnego nad istniejącym garażem na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w K. Kontrola ta wykazała, iż powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane z naruszeniem prawa, uzasadniającym ich uchylenie. Z akt sprawy wynika, iż nadbudowa budynku mieszkalnego została wykonana w latach 1981-1982, a zatem w dacie obowiązywania ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Zgodnie zaś z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne stosuje się przepisy dotychczasowe. A zatem, w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Przepis art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiący, iż stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, został wprowadzony do cytowanej ustawy w wyniku jej nowelizacji ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z2003 r. Nr 80, poz.718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. Nie mógł więc stanowić podstawy określenia kręgu stron postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wzniesionego samowolnie w dacie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Ponadto, w odniesieniu do stanowiska organu, zgodnie z którym postępowanie nieważnościowe wszczyna się w nowej sprawie - konsekwencją czego jest ponowne ustalenie kręgu stron postępowania na podstawie interesu prawnego, wynikającego z norm prawa materialnego - należy wyjaśnić, iż określenie stron postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może być dokonywane w sposób zawężający krąg podmiotów, którym przyznano status strony w postępowaniu zwykłym. Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności jest bowiem nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. W rozpatrywanej sprawie skarżący byli stroną postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie nadbudowy budynku mieszkalnego nad istniejącym garażem na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w K., a zatem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego bezpodstawnie odmówił im prawa do skutecznego wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Oczywiste jest zatem naruszenie przez organ nadzorczy art. 157 § 3 Kpa poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny w zakresie niedopuszczalności wszczęcia postępowania nieważnościowego w oparciu o wniosek skarżących. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 152 w/w ustawy, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 209 cytowanej ustawy.