VII SA/Wa 831/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi W. R. i M. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę skargę oddala. VIISA/Wa 831/06 UZASADNIENIE Skarżący W. R. w dniu 26 lipca 2005r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2004r. Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą W. C. pozwolenia na budowę instalacji gazowej wewnętrznej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działkach nr ew. [...] z obrębu [...] położonych przy ul. N. [...] w W. Skarżący popierając swój wniosek podał, iż nie otrzymał zawiadomienia o wszczęciu postępowania w w/w sprawie i w związku z tym nie miał możliwości zapoznania się z dokumentami dotyczącymi sprawy, a co za tym idzie nie mógł złożyć ewentualnych zastrzeżeń. Prezydent W. decyzją z dnia [...] września 2005r. Nr [...], na podstawie art. 148 § 1, art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego – zw. dalej kpa (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku W. R. odmówił wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę instalacji wewnętrznej gazowej zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta W. z dnia [...] marca 2004r. Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż termin, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania wynosił więcej niż jeden miesiąc. Na poparcie tego twierdzenia wskazał, iż przedmiotowa decyzja Nr [...] została doręczona skarżącemu za pośrednictwem poczty w dniu 22 kwietnia 2004r., przy czym z uwagi na fakt, iż mieszkanie adresata było zamknięte, po okresie awizowania przesyłka została zwrócona do nadawcy, zaś zgodnie z procedurą określoną w art. 43 i 44 kpa doręczenie należało uznać za dokonane. Nadto, organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 11 maja 2005r. wniosek o wyjaśnienie wątpliwości dotyczących w/w inwestycji złożyła M. R. na co otrzymała odpowiedź stanowiącą pismo z dnia 3 czerwca 2005r., zatem za dzień w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania można było niewątpliwie uznać również dzień 11 maja 2005r. Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. R. Skarżący podniósł, iż o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się w dniu 18 lipca 2005r. w trakcie przeglądania akt sprawy dotyczących budowy instalacji gazowej przy ul. N. [...] w W. a do tego czasu fakt wydania decyzji z dnia [...] marca 2004r. i jego treść, ani nawet sam fakt wszczęcia postępowania w tej sprawie nie był mu znany. W. R. w uzasadnieniu swojego odwołania neguje także stanowisko organu I instancji, z którego wynika, iż wyraził zgodę na zakres przedmiotowej inwestycji oraz nie zgadza się na przyjęcie daty 11 maja 2005r. jako dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2006r. Znak: [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wskazał, iż jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzję z dnia [...] marca 2004r. Nr [...] próbowano doręczyć skarżącemu za pośrednictwem poczty w dniu 22 kwietnia 2004r., przy czym ze względu na fakt zamkniętego mieszkania adresata przesyłkę awizowano, następnie powtórnie w dniu 4 maja 2004r., po czym zwrócono ją do organu I instancji, ponieważ nie została odebrana przez adresata. Wojewoda [...] wyjaśnił, że zgodnie z art. 44 kpa w razie niemożności doręczenia pisma poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni, zaś doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Organ odwoławczy przyjął w oparciu o przepis art. 44 kpa, że doręczenie decyzji Nr [...] zostało dokonane najpóźniej z dniem 6 maja 2004r. i od tej daty należało liczyć okres jednego miesiąca do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie. Skargę na powyższą decyzję wnieśli M. i W. R., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, względnie o uchylenie decyzji obu instancji. W uzasadnieniu skarżący zarzucili błędy w ustaleniu stanu faktycznego sprawy i naruszenie art. 107 kpa, naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, art. 148 §2 kpa w związku z art. 44 kpa, jak również naruszenie zasad ogólnych postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym art. 7 – 10, art. 80 – 81 kpa. Skarżący dodatkowo zanegowali instytucję domniemania doręczenia, ponieważ decyzja ich zdaniem faktycznie nie dotarła do adresata co w konsekwencji stanowi, iż nie powzięli wiadomości, że toczyło się postępowanie, w którym nie brali udziału. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotowa sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, który zgodnie z dyspozycją określoną w art. 1 § 2 w/w ustawy dokonuje kontroli aktu zaskarżonego pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia przepisów prawa (art. 145 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zw. dalej ppsa - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej jest odmowa wznowienia postępowania i w tym zakresie Sąd bada zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 149 § 3 kpa z powodu złożenia żądania wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 kpa. Wznowienie postępowania jest instytucją stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano dotknięte było kwalifikowaną wadliwością przewidzianą w art. 145 § 1 kpa. Granice postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznaczone są zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną - tj. art. 145 § 1kpa, w myśl którego wznawia się postępowanie tylko w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Nie należy zatem zapominać, iż zgodnie z art. 16 § 1 kpa decyzjami ostatecznymi są decyzje, od których nie służy odwołanie w toku instancji. Z kolei przepis art. 148 § 1 kpa normuje kwestie trybu i terminu wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania. Stanowi on, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Innymi słowy strona skutecznie może złożyć wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Ciężar dowodu spoczywa zatem na stronie, to ona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze. Precyzja we wskazaniu daty jest o tyle istotna, iż w oparciu o nią ustala się czy podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2000r., sygn. akt I SA/Wr 1038/97, LEX Nr 43046). Organ w pierwszej kolejności z urzędu jest zobowiązany do zbadania czy przedmiotowy termin został zachowany. W przeciwnym razie wszczynając postępowanie w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu organ rażąco narusza prawo. W myśl art. 149 § 3 kpa uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Mając powyższe rozważania na uwadze i przenosząc je na kanwę niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie w zachowaniu przez stronę terminu jednomiesięcznego, określonego w art. 148 kpa. Prawidłowo Wojewoda [...] wywiódł, iż zgodnie z przepisem art. 44 kpa należy przyjąć, że doręczenie powyższej decyzji zostało dokonane najpóźniej z dniem 6 maja 2004r. i termin jednego miesiąca na wniesienie wniosku należało liczyć od powyższej daty. Przepis art. 44 kpa wprowadza swoistą fikcję prawną doręczenia, które w tym przypadku ma charakter doręczenia zastępczego. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju doręczenia podyktowane jest postulatami płynącymi z zasady ekonomiki procesowej i ma na celu ochronę biegu postępowania przed jego zatamowaniem wskutek nieodebrania pism przez stronę. Należy zważyć, że doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki jak doręczenie rzeczywiste pisma adresatowi. Doręczenie w trybie art. 44 kpa może dotyczyć wszelkich pism wydawanych w toku postępowania przez organ prowadzący postępowanie, a więc również decyzji. Jednym ze skutków doręczenia decyzji w postępowaniu administracyjnym jest rozpoczęcie biegu terminów przewidzianych w przepisach postępowania związanych z doręczeniem decyzji, w tym również terminów do wniesienia środków zaskarżenia decyzji w trybie zwyczajnym i nadzwyczajnym (jakim jest m. in. wznowienie postępowania) (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2004r., sygn. akt. III SA 1650/2002). Nie może zatem odnieść zamierzonego skutku prawnego argument skargi stwierdzający, iż skarżący nie brali udziału w toczącym się postępowaniu, choć już w protokole rozprawy z dnia 4 sierpnia 2006r. skarżąca M. R. wyjaśniła, że nie kwestionowali wraz z mężem domniemania doręczenia decyzji z [...] marca 2004r. Skutki tego rodzaju doręczenia mogą być obalone wyłącznie przeciwdowodem, który potwierdzi, że adresat pisma nie miał obiektywnej możliwości zapoznania się z treścią pisma doręczonego w trybie art. 44 kpa np. w tym okresie przebywał poza granicami kraju. Skład orzekający odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi wyjaśnia, że to "takie" dowody miał zapewne w zamyśle organ formułując twierdzenie, iż skarżący nie przedstawił dowodów, które mogłyby stanowić podstawę do przywrócenia terminu w przedmiotowej sprawie. Nie należy także zapominać, że w art. 148 § 2 kpa mowa jest o powzięciu wiadomości o istnieniu decyzji, a nie doręczeniu decyzji (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1998r., sygn. akt I SA 769/97, LEX Nr 45129). Niewątpliwie za datę powzięcia wiadomości o toczącym się postępowaniu można byłoby przyjąć także datę 11 maja 2005r., kiedy to M. R. zwróciła się pisemnie w związku z budową inwestycji gazowej przy ulicy N. [...] o pilne udzielenie informacji dotyczącej w/w inwestycji. Abstrahując od powyższego oraz od instytucji domniemania doręczenia, zakładając nawet najbardziej korzystną dla skarżących datę powzięcia wiadomości o toczącym się postępowaniu, jaką jest dzień 18 czerwca 2005r. (kiedy to zgodnie z wyjaśnieniem M. R. złożonym na rozprawie z dnia 4 sierpnia 2006r. do protokołu, skarżąca otrzymała kopię decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 2005r.) to i tak termin jednego miesiąca nie został dochowany, skoro skarga została złożona w dniu 26 lipca 2005r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym). Z tych wszystkich względów wobec niestwierdzenia, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 lutego 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.