IV SA/Wr 145/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Asesor WSA Ewa Kamieniecka ( spraw. ) Protokolant: Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia pożyczki otrzymanej z Funduszu Pracy uchyla decyzję organu I i II instancji. W dniu [...] r. Starosta Powiatu S. udzielił E. P. pożyczki ze środków Funduszu Pracy w wysokości [...] zł w celu podjęcia działalności gospodarczej w zakresie usług melioracyjnych. Zgodnie z § 4 umowy pożyczki na wniosek pożyczkobiorcy pożyczkodawca może umorzyć do 50 % kwotę pożyczki pod warunkiem prowadzenia przez pożyczkodawcę działalności gospodarczej przez okres co najmniej 24 miesięcy. Wysokość umorzenia pożyczki zależeć będzie od spełnienia dodatkowo następujących warunków: a) terminowość spłat rat i odsetek - 20 % kwoty umorzenia, b) kontakt w Powiatowym Urzędzie Pracy w zakresie realizacji umowy raz na kwartał - 10 % kwoty umorzenia, c) prowadzenie działalności przez okres co najmniej 24 miesięcy - 20 % kwoty umorzenia. W dniu [...] r. E. P. zwrócił się o umorzenie 50 % otrzymanej pożyczki, wyjaśniając że spełnia wszystkie wymogi umowy upoważniające do złożenia wniosku. Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego wskazanego w decyzji Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] , Starosta Powiatu S. decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 6 pkt 15 lit. d i art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 z późn. zm. ), § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania pożyczek z Funduszu Pracy, wysokości stopy procentowej oraz warunków spłaty ( Dz. U. Nr 35, poz. 174 z późn. zm. ), art. 139 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2005 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm. ) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ) umorzył z dniem [...] r. 30 % pożyczki otrzymanej z Funduszu Pracy na rozpoczęcie działalności gospodarczej, tj. kwotę [...] zł ( słownie [...] złotych ) oraz odsetki od kwoty umorzonej w wysokości [...] zł, naliczone na dzień [...] r., razem [...] zł. Starosta stwierdził, że wnioskodawca spełnił warunek kontaktu z Powiatowym Urzędem Pracy i warunek prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast nie spełnił warunku terminowej spłaty pożyczki, który był przesłanką umożliwiającą umorzenie 20 % kwoty pozostałej do spłaty pożyczki i odsetek. Rata pożyczki w wysokości [...] zł, przypadająca do zapłaty w dniu [...] r., zapłacona została z jednodniowym opóźnieniem. Umowa pożyczki nie przewidywała innego traktowania nieterminowej spłaty jednej czy wielu rat, ani też innego traktowania różnej długości opóźnienia. Przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty nie potwierdzają występowania okoliczności, usprawiedliwiających nieterminową wpłatę raty i odsetek. Uzasadnione jest umorzenie 30 % pożyczki i odsetek od tej kwoty, a nie 50 %. W odwołaniu od decyzji wnioskodawca zarzucił dowolną ocenę przedłożonych w postępowaniu uzupełniającym dowodów, jak również brak stosownej wiedzy i doświadczenia życiowego związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przez małe podmioty, będące nie rzadko podwykonawcami robót. Według wnioskodawcy konsekwencje wynikające z jednodniowego opóźnienia w spłacie pożyczki są zbyt wysokie. Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda D. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Bezsporne w sprawie jest, że ustalony w umowie pożyczki termin spłaty raty za [...] r. został przekroczony o jeden dzień. Organ odwoławczy uznał, że podniesiona przez zainteresowanego okoliczność braku środków pieniężnych na spłatę raty za [...] r. spowodowana nieterminowym wywiązywaniem się z zobowiązań finansowych przez jego kontrahentów, na rzecz których wykonywał prace, nie została w sposób dostateczny udokumentowana. Zainteresowany wpłacił ratę pożyczki w dniu [...] r., natomiast z przedstawionej dokumentacji wynika, że zaległe środki pieniężne od kontrahentów otrzymał w [...] r. W tej sytuacji opóźnienie spłaty raty wpłynęło na obniżenie umorzenia o 20 % kwoty pożyczki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, nie zgadzając się z umorzeniem jedynie 30 % pożyczki. Stanowisko wyrażone przez organy jest zupełnie oderwane od rzeczywistości. Nie jest bowiem możliwe założenie nierzetelności kontrahentów i zablokowanie na koncie bankowym odpowiedniej kwoty w okresie poprzedzającym spłatę pożyczki, nie tylko z uwagi na konieczność zakupu materiałów budowlanych i usług, ale również z uwagi na zobowiązania wobec pracowników i ZUS-u. Starosta S. dokonał dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie wziął pod uwagę zatrudnienia przez skarżącego osób bezrobotnych. Skarżący zaznacza, że ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jako podstawowy warunek umorzenia pożyczki przewiduje prowadzenie działalności gospodarczej przez okres co najmniej 24 miesięcy. Warunki wynikające z umowy mają mniejszy ciężar gatunkowy. Nie są w ogóle brane pod uwagę wymierne korzyści dla Powiatu S. i Gminy S. , wynikające ze wzrostu liczby podmiotów gospodarczych, tj. redukcja bezrobocia, uiszczane podatki. Skarżący zauważa, że Urząd Pracy również nie przestrzegał warunków zawartej umowy, w szczególności harmonogramu spłat, zawartego w § 2 umowy. Kwota odsetek zawarta w tym harmonogramie była nieaktualna już od momentu spłaty pierwszej raty i nigdy później nie była zgodna z umową. Każdorazowo w dniu przypadającym na spłatę kolejnej raty skarżący musiał kontaktować się z pracownikiem PUP celem ustalenia wysokości odsetek. Tak więc terminem spłaty kolejnej raty nie mógł być dowolny dzień, ale zawsze 10 każdego miesiąca. Takie działanie Urzędu Pracy powodowało trudności w realizacji umowy i zaplanowaniu konkretnej kwoty na spłatę należności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 ). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie nieważności decyzji w całości lub w części następuje, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach ( art. 145 § 1 pkt 2 ). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody D. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu S. orzekającą o umorzeniu z dniem [...] r. 30 % pożyczki otrzymanej z Funduszu Pracy na rozpoczęcie działalności gospodarczej, tj. kwotę [...] zł oraz odsetki od kwoty umorzonej w wysokości [...] zł naliczone na dzień [...] r., razem [...] zł. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 z późn. zm. ) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania pożyczek z Funduszu Pracy, wysokości stopy procentowej oraz warunków spłaty ( Dz. U. Nr 35, poz. 174 z późn. zm. ). Przeprowadzona kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja Wojewody D. i poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu S. nie odpowiadają prawu, zatem skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych względów niż podniesione w skardze. Stosownie do art. 18 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu pożyczka z Funduszu Pracy udzielona bezrobotnemu na podjęcie pozarolniczej działalności lub działalności rolniczej, może być umorzona na wniosek pożyczkobiorcy przez starostę do wysokości 50 %, pod warunkiem prowadzenia działalności przez okres co najmniej 24 miesięcy oraz po spełnieniu innych warunków określonych w umowie. Zgodnie z § [...] umowy pożyczki zawartej przez skarżącego na wniosek pożyczkobiorcy pożyczkodawca może umorzyć do 50 % kwotę pożyczki pod warunkiem prowadzenia przez pożyczkodawcę działalności gospodarczej przez okres co najmniej 24 miesięcy. Wysokość umorzenia pożyczki zależeć będzie od spełnienia dodatkowo następujących warunków: a) terminowość spłat rat i odsetek - 20 % kwoty umorzenia, b) kontakt w Powiatowym Urzędzie Pracy w zakresie realizacji umowy raz na kwartał - 10 % kwoty umorzenia, c) prowadzenie działalności przez okres co najmniej 24 miesięcy - 20 % kwoty umorzenia. Starosta może więc umorzyć do wysokości 50 % pożyczki, jednak wysokość umorzenia została pozostawiona uznaniu tego organu. Organ zobowiązany jest przede wszystkim do dokładnego określenia wysokości umorzenia. Stosownie bowiem do art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ) decyzja powinna zawierać m. in. rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Rozstrzygnięcie jest najbardziej doniosłym elementem decyzji, zarówno dla stron postępowania, jak i dla organu administracyjnego. Przy wszczęciu postępowania strona występuje z żądaniem przyznania jej określonych uprawnień lub spodziewa się nałożenia na nią jakiegoś obowiązku. W wyniku przeprowadzonego postępowania winna nastąpić konkretyzacja określonego uprawnienia lub obowiązku indywidualnie oznaczonej osoby w rozstrzygnięciu decyzji. Z rozstrzygnięcia musi jasno i wprost wynikać kto i co może lub musi czynić, do czego i w jakim zakresie jest uprawniony, jakiego rodzaju ciężary i powinności musi ponosić. Rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, aby możliwe było następnie wykonanie decyzji. Uzasadnienie decyzji powinno pozostawać w logicznym związku i być zgodne z rozstrzygnięciem i jego treścią. Uzasadnienie nie powinno zawierać wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z rozstrzygnięciem. W rozpatrywanej sprawie w rozstrzygnięciu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że umorzył 30 % pożyczki otrzymanej przez skarżącego na rozpoczęcie działalności gospodarczej, tj. kwotę [...] zł. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji wskazuje się, że skarżący otrzymał pożyczkę w kwocie [...] zł. Wobec powyższego rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest wewnętrznie sprzeczne, bowiem nie pozwala ustalić, w jakiej wysokości została w istocie umorzona pożyczka, czy umorzono 30 % pożyczki czy też [...] zł ( 40 % pożyczki ). W konsekwencji nie jest więc również możliwe ustalenie, jaka kwota pożyczki przypada jeszcze do zapłaty. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem pełnomocnika Wojewody D. , że tak sformułowane rozstrzygnięcie jest korzystne dla skarżącego, skoro organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji wyjaśniają zasadność umorzenia jedynie 30 % pożyczki i brak możliwości umorzenia pozostałych 20 % pożyczki. Motywy uzasadnień decyzji obu instancji nawiązują więc do części rozstrzygnięcia określającej umorzenie w wysokości 30 % pożyczki. W ocenie Sądu powyższe wady istniejące w treści decyzji należą do istotnych wad decyzji i z uwagi na naruszenie art. 107 k.p.a. powodują ich uchylenie. Z uwagi na brak jasnego określenia wartości umorzonej pożyczki nie była możliwa kontrola przez Sąd zasadności podjętego rozstrzygnięcia i ustosunkowanie się do zarzutów skargi. Ponownie rozpatrując sprawę Starosta Powiatu powinien jednoznacznie określić w rozstrzygnięciu decyzji, jaka część pożyczki została skarżącemu umorzona, czy 30 % pożyczki czy też ze względu na okoliczności niniejszej sprawy ( jednodniowe opóźnienie w spłacie jednej raty ) - [...] zł, tj. 40 % pożyczki. Także uzasadnienie decyzji winno być zgodne z treścią rozstrzygnięcia i pozostawać z nim w logicznym związku. Wobec powyższego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpiły przesłanki do uchylenia wydanych decyzji. Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na charakter prawny decyzji w sprawie umorzenia należności. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.