II SAB/Bk 33/05

Dnia 10 sierpnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006 roku sprawy ze skargi K. M. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 23 lutego 2005 roku Oddala skargę. Dnia 7 kwietnia 2005 r. K. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę, w której wniósł o stwierdzenie bezczynności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. w sprawach dotyczących złożonych przez niego trzech wniosków o przyznanie pomocy społecznej, w tym wniosku z dnia 23 lutego 2005 r. Skarżący stwierdził, że złożył też skargę na bezczynność organu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że K. M. w dniu 23 lutego 2005 r. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Z. wniosek "o przyznanie zasiłku zgodnie z art. 36 ustawy". Wniosek ten był przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego łącznie z wnioskami z dnia 21 stycznia 2005 r. "o przyznanie zasiłku zgodnie z art. 36 ustawy" i z dnia 14 lutego 2005 r. "o przyznanie zasiłku zgodnie z art. 36 ustawy pomocy" - zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2005 r., którą K. M. otrzymał 9 marca 2005 r. W dniu 18 marca 2005 r. K. M. złożył skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. w przedmiocie nie rozpatrzenia wniosków z dnia 21 stycznia 2005 r., 14 lutego 2005 r. i 23 lutego 2005 r. o przyznanie pomocy zgodnie z art. 36 ustawy o pomocy społecznej oraz nie sporządzenia kontraktu socjalnego w formie decyzji administracyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] stwierdziło, że skarga na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. jest niezasadna. Ponadto w dniu 18 marca 2005 r. K. M. wniósł o uchylenie decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. Samorządowe kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. uchyliło powyższą decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. w części oznaczonej punktem 3 i odmówiło przyznania zasiłku okresowego. W pozostałej części utrzymało w/w decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W pierwszym rzędzie należy wyjaśnić, że w złożonym do Sądu piśmie datowanym na 7 kwietnia 2005 r. K. M. zaskarżył bezczynność organu administracyjnego w kilku sprawach związanych ze składanymi przez niego wnioskami o przyznanie mu pomocy społecznej. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na bezczynność organu w sprawie wniosku K. M. z dnia 23 lutego 2005 r. o przyznanie mu zasiłku zgodnie z art. 36 ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do treści przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – powoływanej dalej w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa – art. 149 p.p.s.a. Natomiast skarga nieuzasadniona podlega oddaleniu – 151 p.p.s.a. Bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań. W świetle przepisu art. 104 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – powoływanej dalej w skrócie k.p.a., przez "załatwienie sprawy administracyjnej" należy rozumieć wydanie decyzji kończącej postępowanie, chyba że przepisy tego kodeksu stanowią inaczej. W przepisach art. 35 § 1 – 5 k.p.a. ustawodawca przyjął, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy przez organ I instancji wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W niniejszej sprawie – w świetle przedstawionych przez organ administracyjny dokumentów – wniosek K. M. z dnia 23 lutego 2005 r. o przyznanie zasiłku zgodnie z art. 36 ustawy o pomocy społecznej został rozpatrzony łącznie z wnioskami z dnia 21 stycznia 2005 r. oraz z dnia 14 lutego 2005 r. wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia [...] marca 2005 r. nr [...]. W decyzji tej organ orzekł o: 1. przyznaniu pomocy w formie zasiłku celowego na częściowe pokrycie wydatków na: żywność, środki czystości - w wys. 50 zł; 2. odmowie przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej wymienionych w art. 36 pkt 1 lit. a i c, tj. zasiłku stałego i specjalnego zasiłku celowego; a także odmowie przyznania świadczeń niepieniężnych z pomocy społecznej wymienionych w art. 36 pkt 2 lit. b, c, d i f oraz od i do o, tj. biletu kredytowanego, składki na ubezpieczenie zdrowotne i składki na ubezpieczenie społeczne, sprawienie pogrzebu, schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania, usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych, mieszkania chronionego oraz pobytu i usług w domu pomocy społecznej; 3. umorzeniu postępowania w przedmiocie zasiłku okresowego; 4. wypłacie zasiłku, o którym mowa w pkt 1 w dniu 25 marca 2005 r. Powyższa decyzja została zreformowana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w ten sposób, że organ odwoławczy uchylił pkt 3 decyzji organu I instancji, tj. rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w przedmiocie zasiłku okresowego i w tym zakresie sam orzekł o odmowie przyznania tego świadczenia K. M. W świetle powyższego, niezależnie od oceny przeprowadzonych postępowań i wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć, w ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że organ I instancji nie pozostaje bezczynny w sprawie dotyczącej wniosku K. M. z dnia 23 lutego 2005 r. o przyznanie zasiłku zgodnie z art. 36 ustawy o pomocy społecznej. W zakresie tego wniosku postępowanie zostało zakończone. Na czas trwania tego postępowania wpływ miał bez wątpienia jego przedmiot i związana z tym konieczność ustalenia sytuacji majątkowej wnioskodawcy, między innymi poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Ponadto w toku postępowania K. M. wyznaczane były terminy do uzupełnienia wniosków o przyznanie pomocy społecznej, a także do zapoznania się z zebranymi w spawie materiałami. Nie wystąpił więc w tej sprawie stan bezczynności organu administracyjnego. Jeżeli natomiast K. M. jest niezadowolony ze sposobu załatwienia jego wniosku, winien to wyrazić w środkach zaskarżenia przysługujących od wydanej decyzji. Ponadto, jeżeli w ocenie strony postępowania administracyjnego brak jest w decyzji administracyjnej rozstrzygnięcia - pozytywnego bądź negatywnego - odnośnie niektórych jej żądań, może ona - stosownie do art. 111 § 1 k.p.a. – żądać od organu uzupełnienia decyzji. Dopiero, gdy po złożeniu żądania uzupełnienia decyzji właściwy organ nie rozstrzygnie tego żądania w ustalonym w przepisach prawa terminie, oraz po wyczerpaniu środków przewidzianych w art. 37 k.p.a., strona może skarżyć bezczynność tego organu (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 1995 r., sygn. akt IV SAB 45/95, opubl. ONSA 1996, Nr 4, poz. 166). W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się bezczynności organu I instancji, dlatego też na mocy art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji wyroku. Należy także wyjaśnić, że strony postępowania sądowego same ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie, do których między innymi należą koszty dojazdu do sądu - art. 199 p.p.s.a. Tylko w razie uwzględnienia skargi przez sąd przysługuje skarżącemu od organu, który dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw – art. 200 p.p.s.a. Wobec oddalenia w tej sprawie skargi K. M. nie mógł być też uwzględniony wniosek Skarżącego o zwrot poniesionych przez niego kosztów przejazdu do Sądu.