II OSK 67/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia NSA Jerzy Bujko /spr./ Sędzia NSA Zofia Flasińska Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1112/06 w sprawie ze skargi M. Ż. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwoleń na broń palna bojową i gazową 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz M. Ż. kwotę 320 (słownie: trzysta dwadzieścia ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. M. Ż. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1112/06, którym została oddalona jego skarga na decyzję o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej oraz broni gazowej. Do wydania tego wyroku doszło w następującym stanie faktycznym: Decyzjami z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. działając, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) cofnął M. Ż. pozwolenia na broń palną bojową oraz broń gazową. Wcześniej, pismem z dnia [...] zawiadomiono M. Ż. o wszczęciu postępowania administracyjnego, zmierzającego do cofnięcia mu pozwoleń na broń. Podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego była informacja, że Prokuratura Okręgowa w W. przedstawiła skarżącemu zarzut popełnienia przestępstwa określonego w art. 296b § 2 k.k., tj. przestępstwa korupcji wymierzonego przeciwko obrotowi gospodarczemu, polegającego na tym, iż skarżący jako prezes zarządu klubu piłkarskiego złożył obietnicę oraz udzielił korzyści majątkowej w zamian za nieuczciwe zachowania mogące mieć wpływ na wynik zawodów piłkarskich. W uzasadnieniach tych decyzji organ wskazał, iż stosownie do powołanych przepisów organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W ocenie organu od osób posiadających pozwolenie na broń należy wymagać uwrażliwienia na przestrzeganie przepisów prawa. Odstąpienie od tej zasady mogłoby u pozostałych obywateli wzmóc poczucie zagrożenia. Osoba posiadając broń powinna wykazywać nieposzlakowaną opinię, co przejawia się przede wszystkim przestrzeganiem prawa. Fakt, że przeciwko M. Ż. toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa, wyklucza go z grona osób, które mogą posiadać broń. Pismem z dnia [...] M. Ż. wniósł odwołanie od tej decyzji, zarzucając naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...]. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, po rozpatrzeniu odwołania M. Ż. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ administracji powołując się na treść art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdził, iż skutkiem zaistnienia okoliczności w nim powołanych, organ Policji ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2. M. Ż. został oskarżony o popełnienie przestępstwa określonego w art. 296 § 2 k.k. Zatem organ administracji miał prawo uznać ten fakt za wystarczającą przesłankę do cofnięcia wydanego pozwolenia na broń palną bojową i gazową, zwłaszcza iż powołany art. 15 ust. 1 pkt 6 nie zawiera zamkniętego katalogu przestępstw i oskarżenie o popełnienie innego, niż wymienione przestępstwa, może skutkować cofnięciem pozwolenia na broń. Zdaniem organu charakter czynu o popełnienie którego M. Ż. został oskarżony powoduje, że nie można uznać go za osobę odpowiedzialną wiarygodną i nie daje tym samym gwarancji należytego korzystania z broni. Stanowisko takie zdaniem Komendanta Głównego Policji wynika z konieczności ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, dla których to dóbr potencjalnym zagrożeniem mogą być osoby posiadające pozwolenie na broń stojące pod zarzutem nieprzestrzegania obowiązującego prawa. Pismem z dnia 10 maja 2006 r. M. Ż. reprezentowany przez adwokata G. J. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie, ponawiając zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji I instancji. Ponownie podkreślił, że stan faktyczny sprawy nie pozwala zaliczyć skarżącego do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 powoływanej ustawy, albowiem postawiono mu zarzut korupcji, a nie popełnienia przestępstwa z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, a właśnie takie osoby ustawodawca zamierzał wyeliminować z grona posiadaczy broni. Wymienionym na wstępie wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił. Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] jak i utrzymane nią w mocy decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nie naruszają prawa. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji stanowił art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Z powołanych przepisów wynika, iż pozwolenie na broń cofa się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Sformułowanie art. 18 ust. 1 "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne. Oznacza ono obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych art. 15 ust. 1 pkt 1-6. W przypadku skarżącego zaistniała przesłanka przewidziana w pkt 6 ust. 1 art. 15 powołanej ustawy. Uzasadniona obawa użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego przez skarżącego posiadającego pozwolenie na broń wynikała z faktu przedstawienia skarżącemu przez Prokuraturę Okręgową w W. zarzutu popełnienia przestępstwa określonego art. 296b § 2 k.k., tj. przestępstwa korupcji wymierzonego przeciwko obrotowi gospodarczemu. Trafnie zatem organy Policji przyjęły, iż skarżący M. Ż. stojąc pod zarzutem popełnienia wskazanego przestępstwa, należy do katalogu osób, o których mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, albowiem skarżący wobec rodzaju naruszenia prawa, którego się dopuścił, nie daje gwarancji, iż nie użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dopuścił się bowiem czynu godzącego bezpośrednio w ochronę porządku publicznego. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jedynie przykładowo wymienia – jako okoliczność budzącą uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego – prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zatem katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty (niewyczerpujący). Nie sposób więc podzielić rozumowania skarżącego, że skoro przestępstwo, o popełnienie którego został oskarżony nie należy do wymienionych tam wprost kategorii czynów zabronionych, to przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 nie znajduje do niego zastosowania i że tylko skazanie lub oskarżenie o popełnienie przestępstwa z użyciem przemocy czy groźby karalnej dyskwalifikuje określoną osobę jako posiadacza broni. Broń jest towarem szczególnie reglamentowanym, a dostęp do jej posiadania ograniczony jest przepisami ustawy o broni i amunicji. Zarówno od ubiegających się o wydanie pozwolenia jak i posiadaczy broni należy wymagać, aby poza spełnieniem wymogów formalnych swoją postawą dawali gwarancję, iż posiadanej broni nie będą wykorzystywać w sposób sprzeczny z bezpieczeństwem lub porządkiem publicznym. Zdaniem Sądu skarżący M. Ż. dopuszczając się opisywanego wyżej czynu, naruszając w sposób umyślny obowiązujący porządek prawny takiej gwarancji nie daje. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził też, że poczynione przez organ zarówno I jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Wymieniony wyrok zaskarżył skargą kasacyjną M. Ż. reprezentowany przez adw. G. J.. Zarzucił mu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż pozwolenie na broń cofa się w stosunku do osób, przeciwko którym toczy się postępowanie karne niezależnie od charakteru przestępstwa, o popełnienie którego skarżący jest podejrzany, jego cech osobowościowych i dotychczasowego postępowania. Wobec tego zarzutu skarżący wniósł o: – uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającej go decyzji Komendanta Głównego Policji w W. z dnia [...] nr [...] oraz obu decyzji [...] Komendanta Policji w K. z dnia [...] nr [...] i rozpoznanie skargi; – orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego; ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.: – uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzut skargi kasacyjnej należy uznać za uzasadniony. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji jest przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Stanowi on, że organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie organy zastosowały przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy stanowiący, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia więc sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych przepisem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Dlatego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażony jest pogląd (por. wyroki WSA w Warszawie z 28 maja 2004 r., sygn. akt III SA 2258/02, LEX nr 158939 i powołany w nim wyrok NSA z dnia 9 października 2001 r., sygn. akt III SA 866/02 oraz wyrok NSA z 20 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 955/06, niepubl.), iż przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem karnym, lecz konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które mogłyby stworzyć obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca nie wprowadził bowiem generalnego zakazu posiadania broni przez wszystkie osoby skazane wyrokami sądów za popełnienie przestępstw, lecz przez osoby posiadające szczególne cechy, wskazujące na możliwość zachowań wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 o broni i amunicji, w tym skazane za popełnienie przestępstw wymienionych tym przepisem albo w stosunku do których toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw. Zaskarżona decyzja została oparta na – zaakceptowanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny – wniosku, że osoba popełniająca przestępstwo nie szanuje obowiązującego porządku prawnego i narusza przepisy prawa, a więc może również użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Przyjęcie tego wniosku prowadzi jednak do konsekwencji w postaci pozbawienia pozwolenia na broń każdej osoby, która popełniła przestępstwo bez względu na jego rodzaj i zakres winy sprawcy – czego jednak ustawa o broni i amunicji nie przewidziała. Byłoby to też równoznaczne z wprowadzeniem kary dodatkowej, którą mógł wprowadzić ustawodawca a nie organy administracyjne i sądy stosujące prawo. Również stwierdzenie, że pozwolenie na posiadanie broni może uzyskać i zachować tylko osoba o nieposzlakowanej opinii nie ma oparcia w obowiązującej ustawie. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w obecnie obowiązującym brzmieniu jako przykłady osób, co do których zachodzi uzasadniona obawa niewłaściwego użycia broni, zaliczył skazanych za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu lub podejrzanych o popełnienie takich przestępstw. Twierdzenie, że osoba skazana za popełnienie innego przestępstwa stwarza taką groźbę, wymaga logicznego wykazania, że fakt tego przestępstwa a także cechy osobowe sprawcy stwarzają "uzasadnioną obawę", o jakiej stanowi omawiany przepis. Przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że każdy skazany lub podejrzany o popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa może również użyć broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego narusza zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Historyczny rozwój art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy obroni i amunicji, który w pierwotnym brzmieniu wymieniał popełnienie przestępstw z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej jako tworzące zagrożenie użycia broni w sposób wskazany tym przepisem, może być wskazówką ustawodawcy co do rodzaju przestępstw, które i w obecnie obowiązującym stanie prawnym uzasadniają taką obawę. Skarga kasacyjna zasadnie zarzuca więc naruszenie przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art., 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Dlatego na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.