III SA/Wr 288/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Anna Krystyna Stec Sędziowie – Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) - Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant – Katarzyna Dziok po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]) Naczelnik Urzędu Celnego w W. wszczął postępowanie w sprawie wykonywania transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, informując o tym J. P. prowadzącego działalność gospodarcza pod firmą: Zakład Produkcyjno – Handlowy A. Następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i zakreśleniu stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenie się co do zebranego materiału i dowodów, decyzją z dnia [...] (Nr [...]), Naczelnika Urzędu Celnego w W. wymierzył J. P. (działającemu pod firmą Zakład Produkcyjno – Handlowy A) karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji odwoławczy wskazał, że funkcjonariusze celni w dniu [...] dokonali kontroli dokumentów samochodu Volvo typ FH12 o numerze rejestracyjnym [...], o dopuszczalnej masie całkowitej 24 000 kg. W wyniku podjętych czynności kontrolnych ustalono, iż kierujący pojazdem – zatrudniony w Zakładzie Produkcyjno – Handlowym A - wykonywał transport drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W związku z powyższym organ celny wszczął postępowanie w sprawie wykonywania transportu drogowego bez uiszczenia opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych. W jego toku ustalono, że pojazd należy do J. P., prowadzącego firmą: Zakład Produkcyjno – Handlowy A, iż przewóz był wykonywana na potrzeby własne, w oparciu o ważne zaświadczenie, kierowca posiadał kartę opłaty drogowej seria nr [...], niemniej bez wypełnienia pola nr rejestracyjnego pojazdu. Wobec tego, że taka karta, nie wypełniona w sposób zgodny z § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz.1684 ze zm.), nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty, zasadne stało się, zdaniem organu, wymierzenie kary pieniężnej. W odwołaniu strona, reprezentowana przez Pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odwołujący się podniósł, że organ celny wymierzył karę pieniężną pomimo, że J. P. w toku postępowania przedłożył ważną w okresie od [...] do [...] kartę opłaty drogowej [...]. Kontrola miała miejsce w dnu [...] a więc nie ulega wątpliwości, iż w tym dniu Pan P. nie wykonywał transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd, bo opłatę taką w tamtym czasie posiadał. Decyzja organu I instancji jest zatem oczywiście wadliwa bo karze stronę za czyn, którego strona się nie dopuściła. Być może miało miejsce uchybienia w zakresie wykazania w dniu kontroli uiszczenia opłaty, ale wątpliwości te w trakcie postępowania zostały usunięte. Drobne uchybienie, które stwierdzili w dniu kontroli samochodu funkcjonariusze celni, powinno najwyżej skutkować symboliczną karą pieniężna - adekwatną do uchybienia. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Poinformował również stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału. Następnie decyzją z dnia [...] (Nr [...]), wydana na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. nr 98 poz. 1071 z 2000 r. ze zm.), art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. z 2004 r. Dz. U. nr 204, poz. 2088), pkt. 1.4.1. załącznika do ustawy oraz §3-5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] w sprawie uiszczenia przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. nr 150, poz. 1684 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...], którą wymierzono J. P. (działającemu pod firmą Zakład Produkcyjno – Handlowy A) karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Rozpatrując sprawę Dyrektor Izby Celnej we W. stwierdził, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Natomiast zgodnie z art. 87 ust. 1 i ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m. in. dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczenia przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, min. przez wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu. Stosownie do postanowień rozporządzenia niewypełniona w ten sposób karta nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Strona przedstawiła w trakcie kontroli półroczną kartę opłaty drogowej nie wypełnioną w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu. Oznacza to, zdaniem organu, iż przedłożona do kontroli karta nie stanowiła dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. W tym stanie, zdaniem organu odwoławczego, stosownie do postanowień art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowiącego, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wskazanych w art. 92 ust. 1 pkt.1 - 6 podlega karze pieniężnej, zasadnie stało się jej wymierzenia stronie na zasadach i wysokości określonej zgodnie z art. 92 ust. 4 w załączniku do ustawy. Natomiast zgodnie z pkt. 1.4.1. załącznika do ustawy, wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości 3000 zł. Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił , iż przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz przepisy cyt. wyżej rozporządzenia mówią o nieuiszczeniu opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz o wypełnianiu karty opłaty drogowej w prawidłowy sposób. Aby można mówić o nieprawidłowo wypełnionej winiecie, muszą być w niej błędy, ale wszystkie wymagane rubryki powinny być wypełnione. To znaczy, musi być podany numer rejestracyjny i termin ważności. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji nie naruszył przepisów prawa materialnego ani przepisów proceduralnych. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem J. P., reprezentowanych przez Pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Strona skarżącą zarzuca decyzji naruszenie art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, poprzez ukaranie J. P. kara przewidzianą za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty pomimo, że jak zostało to wykazane w toku postępowania strona uiściła opłatę, a jedynie w dniu kontroli nie dysponowało na to stosownym dowodem. W pkt 1.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym przewiduje się karę za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty, a nie bez posiadania dowodu uiszczenia opłaty. Wprawdzie w dniu kontroli ([...]) kierowca dowodu uiszczeni opłaty nie posiadał, ale jak się okazało opłata za przejazd była wówczas uiszczona. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko. Karta opłaty nie wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu m. in. numeru rejestracyjnego pojazdu, stosownie do treści § 5 ust. 6 wskazanego rozporządzenia, nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Natomiast strona w trakcie kontroli przedstawiła kartę opłaty drogowej nie wypełniona w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wyjaśnić na wstępie trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Stosownie do art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), sady te sprawują kontrole działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 145 § 1 p.p.s.a. podstawę do uchylenia decyzji stanowią stwierdzenia przez sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. W ocenie Sądu wydana w sprawie przez organ odwoławczy decyzja utrzymującą w mocy decyzję pierwszej instancji, nie chybia obecnie obowiązującemu prawu w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu. Przede wszystkim godzi się zauważyć, że organy administracji dokonały prawidłowego ustalenia okoliczności stanu faktycznego koniecznych do podjęcia niewadliwego rozstrzygnięcia w sprawie, należycie oceniły zgromadzony materiał dowodowy i dokonały prawidłowej wykładni przepisów stanowiących normatywną podstawę wydanych orzeczeń. Zgodnie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowych (Dz. U. z 2004 r. nr 204 , poz. 2088 ze zm., w wersji obowiązującej we dacie orzekania), przedsiębiorcy wykonujące transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Idzie o przewozy pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowych). Stosownie natomiast do art. 87 ust.1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego oraz podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne, kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Naruszenie przedstawionych wyżej obowiązków skutkuje – zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy - nałożeniem kary pieniężnej (w wysokości od 50 zł. do 15.000 zł), przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków (...) oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym). Z ustaleń poczynionych przez organy celne wynika, że w dniu [...] pojazdem samochodowym marki Volvo, o dopuszczalnej masie całkowitej 24.000 kg, należącym do przedsiębiorcy J. P., prowadzonym przez jego pracownika, wykonywany był na drodze krajowej transport na potrzeby własne, z półroczną kartą opłaty drogowej nie wypełniona w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu, a więc zdaniem organów bez wymaganej opłaty. Biorąc pod uwagę przesłanki wskazane w art. 42 ustawy o transporcie drogowym, zasadnie ustalono, że transport drogowy miał charakter przewozu, z którym wiązał się obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdem samochodowym po drogach krajowych. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie kwestionuje, że wykonywała jako przedsiębiorca przewozy na potrzeby własne i, że zobowiązany była do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, wskazuje jednak, że opłata ta została uiszczona. W tym stanie rzeczy kontrola legalności decyzji wymierzającej J. P. karę pieniężną sprowadza się do ceny czy prawidłowo organy administracyjne ustaliły, że skarżący uchybił wymogowi uiszczenia opłaty, poprzez nie posiadanie dowodu uiszczenia należnej opłaty drogowej. W ocenie Sądu ustalenia poczynione w tym zakresie przez organy administracyjne obu instancji znajdują oparcie w materiale dowodowym sprawy i nie można im skutecznie zarzucić wadliwości. Akta sprawy wskazują, że organy administracyjne podjęły wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy (w myśl wymogu art. 7 Kpa), zgromadziły dowody w zakresie koniecznym w sprawie (art. 77 § 1 Kpa) a skarżący po zapoznaniu się z nimi (art. 10 Kpa) nie zgłaszał dalej idących wniosków dowodowych. Materiał dowodowy uznać należy zatem za kompletny a skoro tak to materiał ten podlegał w sprawie ocenie przez organy celne na zasadzie uregulowanej art. 80 Kpa tj. na zasadzie swobodnej oceny dowodów. Szczegółowo kwestie opłat (których obowiązek uiszczania wynika z wskazanego wcześniej art. 42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym), reguluje rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. nr 150, poz. 1648 ze zm.). I tak, zgodnie z § 3. rozporządzenia, przedsiębiorca wykonujący transport drogowy oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne uiszcza opłatę roczną, półroczną, miesięczną, siedmiodniową albo dobową. Uiszczenie opłaty, stosownie z § 4 ust.1 rozporządzenia, następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5 tego rozporządzenia. W myśl natomiast § 4 ust. 2 rozporządzenia, wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty. Zasadnie wskazano więc w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zgodnie z § 4 powołanego aktu wykonawczego, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5 tego rozporządzenia. Stosownie do § 5 ust. 3 wskazanego rozporządzenia, kartę opłaty wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu m.in. numeru rejestracyjnego pojazdu. Według zaś § 5 ust. 6 rozporządzenia, karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony prawem (niż określony w ust. 3 § 5) a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. W dacie kontroli kierujący pojazdem J. G. (uprzedzony o odpowiedzialności karnej) zeznał, że posiada półroczną kartę opłaty drogowej (nr [...]) ważną do [...] nie wypełnioną w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu, że karta wykupywana jest zawsze na poczcie w K., gdzie pracownica wypełnia kartę. Strona skrząca ani w odwołaniu ani w skardze nie neguje faktu niewypełnienia w tym zakresie karty opłaty drogowej. Zdaniem składu orzekającego zasadnie wskazano w tej sytuacji faktycznej i prawnej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że karta opłaty jako niewypełniona w sposób wskazany w § 5 rozporządzenia nie stanowi potwierdzenia dokumentu potwierdzającego wniesienie wymaganej opłaty. Naruszenie przedstawionych wyżej obowiązków skutkuje – zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy - nałożeniem kary pieniężnej (w wysokości od 50 zł do 15.000 zł), przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków (...) oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 2 ustawy). Tym samym, stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewidującego obowiązek posiadania przez kierowcę podczas przejazdu i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. dowodu uiszczenia należnej opłaty drogowej, zasadne stało się, w świetle art. 92 ust. 1 pkt tej ustawy, nałożenie kary pieniężnej z powodu nie wykonywania transportu drogowego bez uiszczenia opłaty. Skład orzekający podziela stanowisko, że skutek prawny uiszczenia omawianej opłaty wywołuje tylko i wyłącznie posiadanie karty opłaty prawidłowej pod każdym względem, a więc odpowiedniej do wykonywanego przejazdu oraz wypełnionej w całości i bez poprawek. Jakakolwiek wadliwość w tym zakresie oznacza wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych - w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej z tego tytułu. (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2004 r., II SA 737/03, LEX nr 159003). Wysokość wymierzonej kary pozostaje w zgodzie z uregulowaniami zawartymi w pkt 1.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, o którym mowa w art. 92 ust. 4 tej ustawy. Zgodnie z jego postawieniami, wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze w wysokości 3.000 zł., Wbrew zarzutowi podniesionemu w skardze, skutek prawny uiszczenia opłaty następuje nie przez sam fakt wykupienia odpowiedniej karty i jej posiadania, ale dopiero przez wypełnienie jej w przewidziany prawem sposób. Dopiero bowiem z chwilą prawidłowego wypełnienia karta taka identyfikuje z sobą konkretny przejazd, stając się przez to dowodem uiszczenia opłaty za ten właśnie przejazd. Nie uiszczenie opłaty jest równoznaczne z nie posiadaniem prawidłowo wypełnionego dowodu jej uiszczenia. Nie mamy więc w sprawie z naruszeniem art. 92 ust. 4 ustawy Z tych wszystkich względów, wbrew podniesionym zarzutom, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga – jako nie zasługująca na uwzględnienie – podlega oddaleniu. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.