I SA/Po 1097/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-08-17
Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Janusz Ruszyński, Roman Wiatrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak prawidłowego doręczenia tytułów wykonawczych jednemu ze wspólników spółki cywilnej pozbawia go prawa do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i stanowi podstawę do uchylenia postanowień organów egzekucyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak prawidłowego doręczenia tytułów wykonawczych jednemu ze wspólników spółki cywilnej stanowi naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, które pozbawiło go możliwości wniesienia zarzutów. W związku z tym, uchylił zaskarżone postanowienia organów egzekucyjnych, nakazując ponowne doręczenie tytułów wykonawczych w sposób zgodny z prawem.Stan faktyczny
Skarżący S.S. wystąpił z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec spółki cywilnej, podnosząc, że nie jest dłużnikiem osobistym, a egzekucja dotyczy innego podmiotu niż wskazany w tytule wykonawczym. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, uznając, że spółka nadal prowadziła działalność. Skarżący zaskarżył postanowienia organów, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego i wstrzymał wykonanie zaskarżonych postanowień do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr.) Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as.sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi S.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego S.S. kwotę 340,- zł. (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych postanowień wymienionych w punkcie pierwszym do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/R.Wiatrowski /-/S.Zapalska /-/J.Ruszyński
Spółka "A" S. S. I G. S. rozpoczęło działalność gospodarczą z dniem [...] 1995, r. i było podatnikiem podatku od towarów i usług.
Wskutek niezapłacenia przez powyższą spółkę podatku od towarów i usług powstała zaległość za okres [...],[...],[...] i [...] 2000 r. w łącznej kwocie [...] zł. plus odsetki za zwłokę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie własnych tytułów wykonawczych o nr [...],[...],[...] i [...] które obejmowały w/w zaległość wszczął postępowanie egzekucyjne wobec spółki "A G. S. i S. S..
Pismem z [...] 2005 r. S. S. wystąpił z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki "A" S. S. i G. S. oraz o uchylenie dokonywanych czynności egzekucyjnych.
W uzasadnieniu wniosku podniósł, że wspólnikiem spółki "A" S. S., G. S. był w okresie od [...] 2000 r. do [...] 2003 r. tj. do dnia rozwiązania spółki, które było wynikiem konfliktu jaki zaistniał między wspólnikami (braćmi). O fakcie likwidacji spółki poinformował Urząd Skarbowy pismem z dnia [...] 2004 r. równocześnie z zawiadomieniem o zaprzestaniu wykonywania działalności w formie spółki cywilnej, składając deklaracje NIP-D, NIP-2 i VAT-Z. W końcowej części uzasadnienia wniosku S. S. podkreśla, że egzekucja administracyjna toczy się w stosunku do innego podmiotu, aniżeli wskazany w treści tytułu wykonawczego i dlatego wnosi o umorzenie egzekucji wobec niego.
Postanowieniem z [...] 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego powyższy wniosek załatwił odmownie oraz odmówił uchylenia dokonywanych czynności egzekucyjnych.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wyraził następujący pogląd. Spółka cywilna w 2004 r. prowadziła działalność gospodarczą, co potwierdziły złożone w 2004 r. deklaracje dotyczące podatku od towarów i usług. O fakcie likwidacji spółki cywilnej decydują przepisy kodeksu cywilnego i złożone w dniu [...] 2004 r. oświadczenie drugiego wspólnika G. S. , które stanowiło podstawę wykreślenia spółki jako podatnika podatku od towarów i usług.
W zażaleniu na to postanowienie S. S. zarzuca rażące naruszenie prawa ustawy o postępowaniu egzekucyjnym i na poparcie tej okoliczności przytacza argumenty powołane w uzasadnieniu wniosku o umorzenie. W konsekwencji domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji i w uzasadnieniu stwierdził, że okoliczność dotycząca likwidacji spółki z dnia [...] 2003 r. nie może stanowić podstawy do umorzenia egzekucji, ponieważ z akt sprawy wynika, że spółka po tym okresie nadal prowadziła działalność gospodarcza. Natomiast tytuły wykonawcze są wynikiem nieuregulowania zaległego podatku wynikającego ze składanych przez spółkę deklaracji na podatek od towarów i usług.
Powyższe postanowienie zaskarżył S. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargą, w której domagał się uchylenia obu postanowień, podtrzymując jednocześnie zarzuty zawarte w zażaleniu na postanowienie I instancji oraz argumentował tak jak w uzasadnieniu wniosku o umorzenie postępowanie egzekucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 134 - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonej decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz niepogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej zawartych.
W sprawie bezsporne jest, że na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na Spółkę "A" S. S. i G. S. o numerach:
[...] z dnia [...] 2004 r.
[...] z dnia [...] 2004 r.
[...] z dnia [...] 2004 r.
[...] z dnia [...] 2004 r.
[...] z dnia [...] 2004 r. wszczęto postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania zaległego podatku od towarów i usług za okres [...],[...],[...] i [...] 2004 r.
Zaległość została spowodowana przez spółkę "A" S. S., G. S. w wyniku nieuregulowania składanych deklaracji na podatek VAT.
W przypadku gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia i uiszczenia należności pieniężnej, postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, czyli tak jak w przedmiotowej sprawie.
Wystawione tytuły wykonawcze na spółkę "A" - S. S. i G. S. czyniły więc zadość wymaganiu zawartemu w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej, albowiem wskazywały podstawę prawną obowiązku oraz wysokość egzekwowanej należności.
Z adnotacji zawartych w tych tytułach wynika, że zostały doręczone G. S. jednemu ze wspólników w dniu [...] 2004 r.
Natomiast brak jest dowodu doręczenia tytułów wykonawczych drugiemu wspólnikowi S. S. .
Z notatki służbowej znajdującej się przy tytule wykonawczym o nr [...] wynika, że kserokopie tytułów wykonawczych dot. spółki "A" S. i G. S. w dniu [...] 2004 r. zostały doręczone przybyłej do Urzędu Skarbowego E. S. żonie S. S. , która nie była pełnomocnikiem S. S. .
Notatka została sporządzona przez poborcę skarbowego i zawiera adnotację, że S. S. w taki sposób został powiadomiony o toczącym się postępowaniu wobec spółki "A" S. i G. S. .
Sąd wskazuje, że przez czynność egzekucyjną należy rozumieć każdą czynność przewidzianą w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36 poz. 161 ze zm. W brzmieniu obowiązującym od 2000 roku), która prowadzi do wykonania obowiązku określonego w art. 2 ustawy. Każda czynność egzekucyjna powinna zostać dokonana w formie przewidzianej prawem - ustawą egzekucyjną w zgodzie z procedurą zawartą w kpa i Ordynacji podatkowej.
Należy podkreślić, że tytuł wykonawczy doręcza się zawsze dłużnikowi i to doręczenie wykonuje albo organ egzekucyjny albo egzekutor. Jak wynika z art. 27 § 1 pkt 9 tytuł wykonawczy powinien zawierać pouczenie i służy zobowiązanemu swoisty środek odwoławczy - zarzuty. Składa się je w terminie 7 dni. Zgodnie z treścią cytowanego powyżej przepisu zobowiązanemu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zaopatrzonego w klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej służy prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Brak prawidłowego doręczenia tytułów wykonawczych S. S. spowodowało, że został on pozbawiony wniesienia ewentualnych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji.
O fakcie, że tytuły wykonawcze nie zostały doręczone skarżącemu w sposób prawidłowy i zgodny z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym S. S. podnosił w swoich pismach i na rozprawie w dniu 03 sierpnia 2006 r.
Z treści wniosku o "umorzenie postępowania" egzekucyjnego z dnia [...] 2005 r. wynika, że S. S. pomimo błędnego oznakowania pisma żądał ustalenia, że wobec niego nie istnieje obowiązek wykazany w tytułach wykonawczych, ponieważ dłużnikiem nie jest on jako osoba fizyczna, a spółka cywilna. Wobec braku dowodu doręczenia tytułów wykonawczych drugiemu ze wspólników spółki "A" S. S. , Sąd nie zajął się kwestią czy istniały lub nie istniały podstawy z art. 59 ustawy egzekucyjnej.
W ponownym postępowaniu organ egzekucyjny w sposób właściwy doręczy drugiemu ze wspólników tj. S. S. tytuły wykonawcze, które będą zawierać pouczenie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej.
Z uwagi na naruszenie w/w przepisów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1"a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wyżej cytowanej ustawy, które obejmują wpis w wysokości [...] zł i koszty zastępstwa adwokackiego [...] zł
/-/R.Wiartowski /-/S.Zapalska /-/J.Ruszyński
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło