I SA/Po 1097/05

WyrokWSA w Poznaniu2006-08-17

Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Janusz Ruszyński, Roman Wiatrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak prawidłowego doręczenia tytułów wykonawczych jednemu ze wspólników spółki cywilnej pozbawia go prawa do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i stanowi podstawę do uchylenia postanowień organów egzekucyjnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak prawidłowego doręczenia tytułów wykonawczych jednemu ze wspólników spółki cywilnej stanowi naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, które pozbawiło go możliwości wniesienia zarzutów. W związku z tym, uchylił zaskarżone postanowienia organów egzekucyjnych, nakazując ponowne doręczenie tytułów wykonawczych w sposób zgodny z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący S.S. wystąpił z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec spółki cywilnej, podnosząc, że nie jest dłużnikiem osobistym, a egzekucja dotyczy innego podmiotu niż wskazany w tytule wykonawczym. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, uznając, że spółka nadal prowadziła działalność. Skarżący zaskarżył postanowienia organów, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego i wstrzymał wykonanie zaskarżonych postanowień do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr.) Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as.sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi S.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego S.S. kwotę 340,- zł. (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych postanowień wymienionych w punkcie pierwszym do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/R.Wiatrowski /-/S.Zapalska /-/J.Ruszyński Spółka "A" S. S. I G. S. rozpoczęło działalność gospodarczą z dniem [...] 1995, r. i było podatnikiem podatku od towarów i usług. Wskutek niezapłacenia przez powyższą spółkę podatku od towarów i usług powstała zaległość za okres [...],[...],[...] i [...] 2000 r. w łącznej kwocie [...] zł. plus odsetki za zwłokę. Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie własnych tytułów wykonawczych o nr [...],[...],[...] i [...] które obejmowały w/w zaległość wszczął postępowanie egzekucyjne wobec spółki "A G. S. i S. S.. Pismem z [...] 2005 r. S. S. wystąpił z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki "A" S. S. i G. S. oraz o uchylenie dokonywanych czynności egzekucyjnych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że wspólnikiem spółki "A" S. S., G. S. był w okresie od [...] 2000 r. do [...] 2003 r. tj. do dnia rozwiązania spółki, które było wynikiem konfliktu jaki zaistniał między wspólnikami (braćmi). O fakcie likwidacji spółki poinformował Urząd Skarbowy pismem z dnia [...] 2004 r. równocześnie z zawiadomieniem o zaprzestaniu wykonywania działalności w formie spółki cywilnej, składając deklaracje NIP-D, NIP-2 i VAT-Z. W końcowej części uzasadnienia wniosku S. S. podkreśla, że egzekucja administracyjna toczy się w stosunku do innego podmiotu, aniżeli wskazany w treści tytułu wykonawczego i dlatego wnosi o umorzenie egzekucji wobec niego. Postanowieniem z [...] 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego powyższy wniosek załatwił odmownie oraz odmówił uchylenia dokonywanych czynności egzekucyjnych. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wyraził następujący pogląd. Spółka cywilna w 2004 r. prowadziła działalność gospodarczą, co potwierdziły złożone w 2004 r. deklaracje dotyczące podatku od towarów i usług. O fakcie likwidacji spółki cywilnej decydują przepisy kodeksu cywilnego i złożone w dniu [...] 2004 r. oświadczenie drugiego wspólnika G. S. , które stanowiło podstawę wykreślenia spółki jako podatnika podatku od towarów i usług. W zażaleniu na to postanowienie S. S. zarzuca rażące naruszenie prawa ustawy o postępowaniu egzekucyjnym i na poparcie tej okoliczności przytacza argumenty powołane w uzasadnieniu wniosku o umorzenie. W konsekwencji domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji i w uzasadnieniu stwierdził, że okoliczność dotycząca likwidacji spółki z dnia [...] 2003 r. nie może stanowić podstawy do umorzenia egzekucji, ponieważ z akt sprawy wynika, że spółka po tym okresie nadal prowadziła działalność gospodarcza. Natomiast tytuły wykonawcze są wynikiem nieuregulowania zaległego podatku wynikającego ze składanych przez spółkę deklaracji na podatek od towarów i usług. Powyższe postanowienie zaskarżył S. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargą, w której domagał się uchylenia obu postanowień, podtrzymując jednocześnie zarzuty zawarte w zażaleniu na postanowienie I instancji oraz argumentował tak jak w uzasadnieniu wniosku o umorzenie postępowanie egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 134 - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonej decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz niepogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius). Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej zawartych. W sprawie bezsporne jest, że na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na Spółkę "A" S. S. i G. S. o numerach: [...] z dnia [...] 2004 r. [...] z dnia [...] 2004 r. [...] z dnia [...] 2004 r. [...] z dnia [...] 2004 r. [...] z dnia [...] 2004 r. wszczęto postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania zaległego podatku od towarów i usług za okres [...],[...],[...] i [...] 2004 r. Zaległość została spowodowana przez spółkę "A" S. S., G. S. w wyniku nieuregulowania składanych deklaracji na podatek VAT. W przypadku gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia i uiszczenia należności pieniężnej, postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, czyli tak jak w przedmiotowej sprawie. Wystawione tytuły wykonawcze na spółkę "A" - S. S. i G. S. czyniły więc zadość wymaganiu zawartemu w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej, albowiem wskazywały podstawę prawną obowiązku oraz wysokość egzekwowanej należności. Z adnotacji zawartych w tych tytułach wynika, że zostały doręczone G. S. jednemu ze wspólników w dniu [...] 2004 r. Natomiast brak jest dowodu doręczenia tytułów wykonawczych drugiemu wspólnikowi S. S. . Z notatki służbowej znajdującej się przy tytule wykonawczym o nr [...] wynika, że kserokopie tytułów wykonawczych dot. spółki "A" S. i G. S. w dniu [...] 2004 r. zostały doręczone przybyłej do Urzędu Skarbowego E. S. żonie S. S. , która nie była pełnomocnikiem S. S. . Notatka została sporządzona przez poborcę skarbowego i zawiera adnotację, że S. S. w taki sposób został powiadomiony o toczącym się postępowaniu wobec spółki "A" S. i G. S. . Sąd wskazuje, że przez czynność egzekucyjną należy rozumieć każdą czynność przewidzianą w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36 poz. 161 ze zm. W brzmieniu obowiązującym od 2000 roku), która prowadzi do wykonania obowiązku określonego w art. 2 ustawy. Każda czynność egzekucyjna powinna zostać dokonana w formie przewidzianej prawem - ustawą egzekucyjną w zgodzie z procedurą zawartą w kpa i Ordynacji podatkowej. Należy podkreślić, że tytuł wykonawczy doręcza się zawsze dłużnikowi i to doręczenie wykonuje albo organ egzekucyjny albo egzekutor. Jak wynika z art. 27 § 1 pkt 9 tytuł wykonawczy powinien zawierać pouczenie i służy zobowiązanemu swoisty środek odwoławczy - zarzuty. Składa się je w terminie 7 dni. Zgodnie z treścią cytowanego powyżej przepisu zobowiązanemu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zaopatrzonego w klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej służy prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Brak prawidłowego doręczenia tytułów wykonawczych S. S. spowodowało, że został on pozbawiony wniesienia ewentualnych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji. O fakcie, że tytuły wykonawcze nie zostały doręczone skarżącemu w sposób prawidłowy i zgodny z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym S. S. podnosił w swoich pismach i na rozprawie w dniu 03 sierpnia 2006 r. Z treści wniosku o "umorzenie postępowania" egzekucyjnego z dnia [...] 2005 r. wynika, że S. S. pomimo błędnego oznakowania pisma żądał ustalenia, że wobec niego nie istnieje obowiązek wykazany w tytułach wykonawczych, ponieważ dłużnikiem nie jest on jako osoba fizyczna, a spółka cywilna. Wobec braku dowodu doręczenia tytułów wykonawczych drugiemu ze wspólników spółki "A" S. S. , Sąd nie zajął się kwestią czy istniały lub nie istniały podstawy z art. 59 ustawy egzekucyjnej. W ponownym postępowaniu organ egzekucyjny w sposób właściwy doręczy drugiemu ze wspólników tj. S. S. tytuły wykonawcze, które będą zawierać pouczenie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej. Z uwagi na naruszenie w/w przepisów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1"a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wyżej cytowanej ustawy, które obejmują wpis w wysokości [...] zł i koszty zastępstwa adwokackiego [...] zł /-/R.Wiartowski /-/S.Zapalska /-/J.Ruszyński

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło