I SA/Wa 675/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 675/06 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] orzekającą o przyznaniu J. P. zasiłku celowego. Powyższa decyzja została oparta o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne: W związku z wnioskiem J. P. o przyznanie jej pomocy finansowej z przeznaczeniem na: remont [...], remont [...],[...], zakup [...], dojazdy do [...] oraz [...], Kierownik GOPS w R. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. przyznał zainteresowanej zasiłek celowy w wysokości 100 złotych z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu żywności oraz pokrycia części kosztów leków i leczenia. W uzasadnieniu swego stanowiska organ I instancji wyjaśnił, iż posiadane przezeń środki finansowe na realizowanie zadań własnych są przeznaczone w pierwszej kolejności na zakup niezbędnej żywności dla osób jej pozbawionych, w tym, dożywienia dzieci i młodzieży w szkolnych stołówkach a w następnej kolejności - na dofinansowanie zakupu leków, opału w sezonie zimowym, niezbędnej odzieży i obuwia. Od powyższej decyzji wnioskodawczyni wniosła odwołanie, w którym m. in. podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej a przyznana pomoc nie rozwiązuje jej problemów finansowych. Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej Kolegium stwierdziło, że - zgodnie z postanowieniem art. 8 ust. l pkt. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z 2004r. z późn. zm.) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91 cytowanej ustawy, przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt. 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej, które to kryteria spełniała rodzina wnioskodawczyni. Odnosząc się zaś do wysokości przyznanego świadczenia organ odwoławczy podniósł, iż - z treści art. 39 ust. l cytowanej wyżej ustawy wynika, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy a zatem zasiłek ten ma formę świadczenia o charakterze fakultatywnym. Oznacza to, iż organ rozpatrujący sprawę może, ale nie musi przyznać pomocy każdej osobie spełniającej warunki ustawy, zatem w tym względzie działa w granicach tzw. uznania administracyjnego. Powołując się na orzecznictwo sądowe Kolegium zauważyło, że decyzje uznaniowe powinny być bardziej wyczerpująco i szerzej uzasadnione, niż tzw. decyzje związane, przy podejmowaniu których organy administracji nie mają możliwości wyboru treści rozstrzygnięcia. Stąd też w przypadku decyzji uznaniowych zachodzi konieczność bardziej dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niż przy podejmowaniu decyzji związanych. Zaakcentowano przy tym, że uzasadnienie okolicznościami sprawy wymaga zarówno przyznanie bądź odmowa przyznania pomocy, jak też jej wysokość. Rozpatrując zatem w tych kategoriach sprawę Kolegium podkreśliło, że organ I instancji przyznając zainteresowanej zasiłek celowy w kwocie 100 złotych nie tylko powołał się na okoliczność posiadania ograniczonych środków finansowych, ale też obszernie przedstawił zasady udzielania tej pomocy swoim podopiecznym. W tych warunkach Kolegium podzieliło stanowisko Kierownika GOPS R. utrzymując wydaną przez niego decyzję w mocy. Dodatkowo organ nadmienił, iż rodzinie zainteresowanej była udzielana dalsza pomoc bowiem decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] przyznano córce wnioskodawczyni pomoc w formie dożywiana w szkole w okresie od [...] stycznia 2006r. do [...] czerwca 2006r. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniosła J. P.. W skardze skarżąca zakwestionowała sposób obliczania dochodu z gospodarstwa rolnego, w części wydzierżawianego oraz zaakcentowała konieczność ponoszenia przez nią wydatków na leki i leczenie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę - pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Nadmienić w tym miejscu wypada, że Sąd w ocenie swojej nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Ponieważ badając w tym kontekście przedmiotową sprawę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca ją naruszają prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, skutkowało to uchyleniem decyzji obu instancji. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni zgadza się z wywodami zawartymi w uzasadnieniu decyzji Kolegium a dotyczącymi szczególnej dbałości o prawidłowe i wyczerpujące uzasadnienie w przypadku wydawania decyzji tzw. z uznania administracyjnego, do których należy zaliczyć przedmiotową decyzję o przyznaniu zasiłku celowego. Z pewnością również za właściwy trzeba także ocenić sposób obliczania dochodu z gospodarstwa rolnego, w części wydzierżawianego. Zgodzić się również należy z podanymi przez organy zasadami jakie obowiązywały przy udzielaniu pomocy przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w R.. Uszło jednak uwagi organów, że w myśl owych zasad pierwszeństwo w przyznawaniu tego rodzaju zasiłku miały m. in. osoby ubiegające się o dofinansowanie zakupu: żywności, leków i odzieży z obuwiem a na takie właśnie cele została przyznana skarżącej przedmiotowa pomoc finansowa. Jak zatem z powyższego wynika, powołanie się na skromność środków finansowych oraz wymienienie tylko komu i na jaki cel środki te są w pierwszej kolejności przyznawane, nie wyczerpuje jeszcze wszystkich treści jakie winny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji przyznającej kwotę 100 złotych tytułem zasiłku celowego na szereg potrzeb, z których każda traktowana jest przez Ośrodek priorytetowo. Motywując wysokość przyznanej pomocy organ winien zatem w tym wypadku podać konkretnie wysokość kwoty jaką dysponował na udzielanie tego rodzaju pomocy, jaka kwota została już rozdysponowana i na jakiego rodzaju potrzeby oraz w jakiej wysokości był przyznawany przeciętnie zasiłek celowy. Ponieważ uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej ją nie obejmowało tego rodzaju danych Sąd uznał, decyzje te muszą być jednak zakwalifikowane jako nadmiernie dowolne a zatem przekraczające granice uznania administracyjnego. Biorąc zatem powyższe pod uwagę Sąd - z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - orzekł jak w sentencji.