II SA/Gl 1110/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie NSA Łucja Franiczek NSA Ewa Krawczyk (spr.) Protokolant referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi H. K. i A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją nr [...] z dnia [...] r. nakazał H. i A. K. usunięcie obiektu budowlanego składającego się z trzech metalowych kontenerów oraz przebudowanego garażu ( zgodnie z załączonym szkicem do protokołu oględzin z dnia [...] 2004 r.), położonego na działce nr A w Z. – [...] przy ul. [...] i użytkowanego jako obiekt o przeznaczeniu letniskowym. W podstawie prawnej decyzji organ I instancji powołał art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 z zm.) i art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. nr 38, poz. 229 ). W uzasadnieniu organ podał, iż inwestorzy w 1989 roku na działce nr A w Z. – [...] wykonali obiekt budowlany składający się z trzech kontenerów obudowanych saidingiem, nakryty dwuspadowym dachem drewnianej konstrukcji o pokryciu w płyt falistych ([...]). Obiekt ten posiada wymiary [...]m x [...] m. Do obiektu tego – także w 1989 roku – dobudowano garaż o wymiarach [...] m x [...] m. Powyższe roboty budowlane zostały wykonane bez pozwolenia na budowę na terenie, który zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w okresie 1985 – 1991 był przeznaczony pod inne cele. Zgodnie z tym planem działka A znajduje się częściowo na terenie o przeznaczeniu "Tereny upraw polowych. Zakaz lokalizacji obiektów kubaturowych dla potrzeb rolnictwa, a częściowo o przeznaczeniu "Tereny lasów położonych w obszarze [...] Parku Krajobrazowego w rezerwacie [...]". Nadto organ wskazał, że ostatni plan miejscowy dla omawianego terenu, obowiązujący do 31.12.2003 r., przewidywał dla niego funkcję leśną – tereny lasów. Wobec realizacji obiektu bez pozwolenia na terenie do tego nie przeznaczonym w roku 1989, zasadne – zdaniem organu – było orzeczenie jego rozbiórki w oparciu o powołane w podstawie prawej decyzji przepisy prawa. H. i A. K. w odwołaniu od powyższej decyzji wyjaśnili, że działkę A nabyli w 1989 roku w celach rekreacyjnych. Całość istniejącej zabudowy zrealizowali w 1989 roku. Uzyskali wtedy w Urzędzie Miasta Z. informacje, iż zabudowa nie związana z gruntem nie wymaga pozwolenia na budowę. Podkreślili zabudowę sąsiednich działek w podobny sposób oraz uzyskanie od Zakładu Energetycznego i Wodociągowego zgody na dokonanie przyłączenia mediów. Nadto podali , iż wszyscy działkowicze w okolicy działki nr A, w tym odwołujący się, aktualnie ubiegają się o zmiany w projekcie opracowywanego planu zagospodarowania przestrzennego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 24.10.1974 r. ( Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz. 229) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 7.07.1994 r. ( Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.). Organ odwołując się do art. 28 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz § 44 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975 r. stwierdził, że sporny obiekt w dacie jego realizacji wymagał pozwolenia na budowę. Także obecnie wykonanie takiego obiektu wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę. Obiekty budowlane wykonane bez pozwolenia na budowę przed dniem 1.01.1995 r. zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., mającym zastosowanie na podstawie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 roku, podlegają przymusowej rozbiórce jeżeli zostały wykonane na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę. Obowiązujący w dacie budowy plan miejscowy wykluczał na działce A wszelką zabudowę nawet bezpośrednio związaną z produkcją rolną. Co oznacza spełnienie przesłanek rozbiórkowych określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 roku. Od 1.01.2004 r. dla terenu na którym położona jest działka A brak planu miejscowego, a więc wykonanie na tym terenie obiektu budowlanego wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, której odwołujący się nie posiadają. Ustosunkowując się do odwołania organ wyjaśnił, że zabudowa na działkach sąsiednich ( w stosunku do działki A ) jest także nielegalna i objęta odrębnymi postępowaniami, a podejmowane przez inwestorów starania o zmianę zapisów nie obowiązującego jeszcze planu miejscowego, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a następnie w piśmie procesowym z dnia [...].2006 r. skarżący zarzucili błędy w ustaleniach faktycznych podając, że w 1989 roku metalowe kontenery tworzące sporny obiekt, zostały ustawione i były wykorzystywane na potrzeby prowadzonego przez nich gospodarstwa rolnego. Dopiero w latach 1990 – 1992 zostały adaptowane na cele rekreacyjno – wypoczynkowe. Wskazali również skarżący na brak w decyzji dokładnego określenia uchwały w przedmiocie planu miejscowego na której zapisy organ orzekający się powołuje; nie wyjaśnienie czy plan ten został uchwalony na podstawie ustawy z 1961 czy 1984 r. o planowaniu przestrzennym, a także czy został on umieszczony w wykazie aktów prawa miejscowego obowiązujących nadal na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z 10.05.1990 – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Zdaniem skarżących powołane przez organ odwoławczy zapisy planu nie wskazują na zakaz budowy na działce A obiektów gospodarczych związanych z rolnictwem, jak też obiektów letniskowych. Nadto organy nie wyjaśniły w jakiej części działki A usytuowana jest rozbudowa objęta decyzją mimo, że działka ta znajduje się na terenie opisanym dwoma symbolami : "uprawy polowe" i "tereny leśne". W konkluzji skargi skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Jeszcze raz powołał zapis planu miejscowego z 1979 roku podkreślając, że wynika z nich niemożność zabudowy każdej części działki, bowiem w planie tym dla "upraw polowych", jak i "terenu lasu" obowiązywało dodatkowe ograniczenie, a mianowicie" zakaz wszelkiej działalności budowlanej poza wyznaczonymi terenami budowlanymi". Organ odwoławczy zaakcentował, iż dopiero w skardze skarżący podali datę realizacji obiektu letniskowego na lata 1989 – 1992. Wcześniej ( oględziny, protokół przesłuchania A. K. odwołanie ) twierdzili, że obiekt został wykonany w 1989 r. i taką datę przyjęto w decyzjach obu instancji co czyni bezprzedmiotowym kwestię umieszczenia planu zatwierdzonego uchwałą WRN w K. nr [...] w wykazie aktów prawa miejscowego, obowiązujących po 1990 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie jest poza sporem, co wynika z całości akt administracyjnych oraz skargi, że objęty nakazem rozbiórki obiekt budowlany został zrealizowany przed dniem 1.01.1995 roku. Podzielić należy pogląd wyrażony przez organy obu instancji, iż wykonanie takiego obiektu pod rządami Prawa budowlanego z 1974 roku, jak i Prawa budowlanego z 1994 roku wymagało pozwolenia na budowę. Wynika to odpowiednio z art. 28 Prawa budowlanego z 1974 r. i § 44 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20.02.1975 r. – Dz. U. nr 8, poz. 48 ) oraz art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 7.07.1994 r. ( t.j. Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 z zm.). Skoro sporny obiekt – wobec daty wszczęcia postępowania w związku ze stwierdzoną samowolą w [...] 2004 r. – podlegałby regulacji zawartej w art. 48 Prawa budowlanego z dnia 7.07.1994 r. ( t.j. Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.) to zgodnie z art. 103 ust. 2 tego prawa do obiektu tego mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z dnia 24.10.1974 r. ( Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz. 229 ). Stosownie do art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ostatniej ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce gdy znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. Powyższy przepis oznacza, że w przypadku wykonania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę ( samowola budowlana ) na terenie, który zgodne z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, nie jest przeznaczony pod zabudowę, właściwy organ zobowiązany jest orzec rozbiórkę obiektu. Ustalenie przez organy orzekające daty wykonania obiektu na rok 1989 należy uznać – w ocenie Sądu – za poczynione w oparciu o prawidłowo zgromadzony i oceniony materiał dowodowy. To sami skarżący tak określali datę wykonania zabudowy znajdującej się na działce A ( przesłuchanie skarżącego – protokół z [...] 2005 r., odwołanie) jak i jej charakter – rekreacyjno – letniskowy. Wskazanie, że budowa miała miejsce w latach 1989 – 1992 dokonane dopiero w skardze do Sądu – należy ocenić jako złożone w związku z treścią decyzji ostatecznej, co oznacza, że nie mogło ono też być przedmiotem oceny organów orzekających. W 1989 roku na terenie na którym znajduje się działka A obowiązywał miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta Z., zatwierdzony uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] r., ogłoszony w Dz. U. WRN w K. z [...], nr [...], poz. [...] z zm. ( pismo Prezydenta Z. z [...] 2005 r., potwierdzony za zgodność wypis i wyrys z planu zatwierdzonego uchwałą z [...], odpis Dz. Urz. WRN w K. nr [...] z [...]r., zawierającego uchwałę nr [...] z potwierdzeniem za zgodność ). Z powyższego planu wynika – co prawidłowo ustaliły organy – iż działka A, mapa [...], obręb K., zlokalizowana była na terenie "objętymi dwoma symbolami planu "P 13 RP" i "O 118 RL". Symbol "P13 RP" oznaczał "tereny upraw polowych." Zakaz lokalizacji obiektów kubaturowych dla potrzeb rolnictwa", a symbol " 0118RL" – "Tereny lasów położonych na obszarze [...] Parku Krajobrazowego w rezerwacie [...]". Nadto dla terenów "0118RL" i "P13RP" z uwagi na położenie w [...] Parku Krajobrazowym w rezerwacie tzw. [...], obowiązywały ustalenia dodatkowe w tym : "zakaz wszelkiej działalności budowlanej poza wyznaczonymi terenami" ( załącznik 2 – tekst planu str. [...],[...],[...]). Powyższe zapisy planu obowiązującego w 1989 roku na terenie m.innymi działki A w sposób wyraźny i to odnośnie części działki objętej zarówno symbolem "P13RP", jak i symbolem "0118RL" wykluczały wszelką zabudowę. Zarzuty skarżących – z powołaniem orzecznictwa NSA – naruszenia przez ten plan ogólnych zasad prawa przez niedopuszczenie do budowy obiektów na potrzeby rolnictwa – nie mogą odnieść oczekiwanego przez nich skutku, przede wszystkim z tego powodu, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja wydana w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. a nie plan zagospodarowania przestrzennego z 1979 r. Za bezprzedmiotowe należy uznać także żądanie ustalenia czy plan ten został objęty wykazem aktów prawa miejscowego obowiązujących po dniu 27 maja 1990 r. a to wobec faktu, że ocena dopuszczalności przedmiotowej zabudowy w kontekście tego planu dotyczyła roku 1989. Dla rozstrzygnięcia nie ma też znaczenia oczekiwanie skarżących uwzględnienia ich żądań w aktualnie prowadzonej procedurze planistycznej na terenie Gminy Z.. W dacie podejmowania zaskarżonej decyzji działka A usytuowana była na terenie pozbawionym planu, co oznacza, że budowa na nim wymagała uzyskania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydanej w trybie obecnie obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Na uznanie przez Sąd, że decyzja kontrolowana odpowiada prawu, wpływu także nie miały podnoszone przez skarżących fakty : opłacania podatków, doprowadzenia mediów. Są to bowiem okoliczności nie stanowiące przesłanek do orzekania na podstawie art. 37 Prawa budowlanego. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) oddalił skargę.