II SA/Po 1421/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi następców prawnych M.S. M.S., W.S., I.S. i P.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Brychcy /-/ A.Zieliński /-/ M.Górecka W trakcie przeprowadzonej [...]r. kontroli usytuowania szklarni ozn. nr 1, 2 oraz tuneli foliowych ze ścianami szczytowymi oszklonymi na działce nr ewid. [...] w P. przy ul. [...] nr [...], gmina S. (k. 28 akt administracyjnych) ustalono, że szklarnia nr 1 została wybudowana w 1970 r. bez pozwolenia przez ówczesnego właściciela W. S.. W roku 2001 W. S. dokonał bez pozwolenia przebudowy tego obiektu, polegającej na częściowej zmianie konstrukcji i obniżeniu jej wysokości z równoczesną wymianą konstrukcji drewnianej. Szklarnia nr 2 została wybudowana bez pozwolenia w 1971 r., a w 2002 r. dokonano bez stosownego pozwolenia jej przebudowy poprzez wymianę konstrukcji i obniżenie wysokości. Tunel nr 3 wybudowano bez pozwolenia i zgłoszenia w 2002 r., w miejscu wcześniej istniejącego tunelu konstrukcji drewnianej. Obiekt został wydłużony w kierunku sąsiedniej działki, na odległość ok. 11,5 m od granicy działek. Tunel nr 4 wybudowano w 1969 r. stosownie do pozwolenia na budowę udzielonego [...]1968 r. nr [...] przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej. Po kontroli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. nr [...] (k. 42 akt administracyjnych) nakazał M.S. rozbiórkę dwóch szklarni oraz tunelu foliowego z przeszklonymi szczytami. W odwołaniu od decyzji organu I instancji (k. 48 akt administracyjnych) M.S. podniósł, że obiekty związane z uprawą ogrodniczą powstały w latach 1970-1971, kiedy pozwolenie na ich budowę nie było wymagane. Takiej informacji udzielono inwestorowi w 1968 r., gdy występował do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej o pozwolenie na budowę szklarni. W latach 2000-2001 z uwagi na zły stan techniczny, obiekty zostały wyremontowane zaś kominy, od strony szczytowej, istnieją od początku powstania obiektów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. nr [...] (k. 54 akt administracyjnych) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] (k. 55 akt administracyjnych) nałożył na M.S. obowiązek przedstawienia w terminie do [...]r. zaświadczenia Burmistrza o zgodności lokalizacji obiektów budowlanych związanych z uprawą ogrodniczą z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Pismem z dnia [...]r. (k. 63 akt administracyjnych) B.D. wniosła o przeprowadzenie kontroli w sprawie zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego szklarni oraz tuneli foliowych z przeszklonymi szczytami oraz betonowego płotu posadowionego na granicy działek nr [...] i nr [...] położonych w P. przy ul. [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa) w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej pobudowania obiektów budowlanych związanych z uprawą ogrodniczną, położonych na działce nr ewid. [...] nakazał M.S. rozbiórkę dwóch szklarni oraz tunelu foliowego z przeszklonymi szczytami i dwóch kominów dymowych usytuowanych przy szczytach szklarni od strony granicy z działką nr [...]. Uzasadniając wskazano, że pomimo nałożonego postanowieniem z dnia [...]r. obowiązku, M.S. nie wywiązał się z niego. Z pisma Burmistrza z dnia [...]r. nr [...]wynika, że działka nie jest objęta obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, jak również, że zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego, który utracił swoją moc z dniem 31 grudnia 2003 r. działka nr [...] położona była na terenie zabudowy mieszkaniowej mieszanej. Zauważono również, że odległość przedmiotowych obiektów budowlanych od granicy z działką nr [...] nie spełnia przepisów i warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W ustawowym terminie M.S. wniósł odwołanie (k. 17 akt administracyjnych II instancji) od decyzji z dnia [...]r. uzasadniając, że przedmiotowe szklarnie pobudowano w latach 1970-1971, kiedy nie wymagano pozwolenia na budowę tak małych obiektów. Koniecznego - ze względu na stan techniczny obiektów - remontu dokonano na istniejących fundamentach. Odległość obiektów od granicy działki wynosi ok. 3 m, zaś budynek położony na działce nr [...] częściowo pobudowano na granicy działek. M.S. podniósł również, że Burmistrz postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] (k. 76 akt administracyjnych) odmówił wydania mu zaświadczenia o przeznaczeniu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego działki położonej w obrębie gruntów wsi P., nr geod. [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że bezspornie szklarnia nr 1 i nr 2, dwa wolnostojące kominy dymowe oraz tunel foliowy pobudowano bez pozwolenia, w okresie od 2001 do 2002 r. Pomimo nałożonego postanowieniem obowiązku przedłożenia zaświadczenia o zgodności lokalizacji obiektów z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lub ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy, skarżący nie przedstawił takiego dokumentu. Dlatego stosownie do treści art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego orzeczono nakaz rozbiórki przedmiotowych obiektów. W skardze M.S. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji w części dotyczącej rozbiórki szklarni i tunelu uznając, że szklarnie nr 1 i nr 2 pobudowane zostały w latach 1970-1971 na podstawie uzyskanej przez W. S. zgody ówczesnego architekta powiatowego. W latach 1999-2000 dokonano remontu obydwu szklarni, a w roku 2001 wyremontowano tunel, poprzez wymianę konstrukcji drewnianej na metalową. Skarżący przyznał, że usytuowanie budynków nie spełnia warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jednak są one użytkowane od 35 lat i dotąd nie przeszkadzały sąsiadom. Do skargi załączono oświadczenie W.S., który wyjaśnił, że w latach 1970-1971 pobudował dwie małe szklarnie, jednakże naprawiając je nie dokonał ich rozbudowy, zaś tunel foliowy postawiono na miejscu "starego" o konstrukcji drewnianej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona. W myśl art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89 poz. 414 z późn.zm.), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-30. Dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy prace wykonane przy szklarniach były "robotami budowlanymi" i jaki jest charakter inwestycji w postaci wybudowania tunelu foliowego. Nie ulega wątpliwości, iż prace wykonane przy szklarniach, nie mieszczą się w pojęciu remontu o jakim mowa w art. 3 pkt 8 prawa budowlanego. Materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, iż były one szersze niż "... odtworzenie stanu pierwotnego". W stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organ II instancji, w słowniku pojęć w art. 3 pkt 7a prawa budowlanego pojawił się termin "przebudowa". Ustawodawca rozumie pod nim wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. W sprawie jest bezsporne, że prace przy szklarniach polegały na częściowej zmianie konstrukcji i jej wymianie (z drewnianej na metalową) oraz obniżeniu wysokości. Dla takiego zakresu prac wymagane było pozwolenie budowlane. Bez znaczenia jest okoliczność, że sporne obiekty wybudowano w latach 70-tych, kiedy nie były one objęte reglamentacją przepisów budowlanych. Przebudowy dokonano pod rządem ustawy z 7 lipca 1994 r. i organy nadzoru budowlanego słusznie oceniły wykonane roboty w oparciu o przepisy cytowanej ustawy, choć organ II instancji nie dostrzegł dodanego do art. 3 punktu 7a. Gdy idzie o tunel foliowy, to należy go - zresztą zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 10.01.2000 r., IV SA 2178/97 - niepubl.), a także treścią art. 3 pkt 5 prawa budowlanego - zakwalifikować jako obiekt tymczasowy. Art. 29 ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę tylko tymczasowe obiekty budowlane nie połączone trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce. Gdyby nawet przyjąć, że tunel nie jest trwale związany z gruntem, co jest raczej niemożliwe przy tego typu obiektach, to z uwagi na funkcję, jaką ma pełnić, nie jest przeznaczony do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce. Jest więc obiektem, który nie kwalifikuje się do wyłączenia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę po myśli art. 29 prawa budowlanego. Poza sporem pozostaje fakt, że inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę zarówno w odniesieniu do prac wykonanych przy szklarniach jak i budując tunel foliowy. Organy orzekające słusznie przyjęły wiec, że dopuścił się samowoli budowlanej, której konsekwencją jest nakaz rozbiórki zwłaszcza, że nie wypełnił powinności wynikającej z art. 48 ust. 3 prawa budowlanego, nałożonej postanowieniem z dnia [...]r. Odmienne stanowisko inwestora, a także inne argumenty skargi np. nieznajomość prawa, naruszenie prawa budowlanego przez sąsiadów, nie mogły być wzięte pod uwagę przez Sąd w tym postępowaniu i pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ E.Brychcy /-/ A.Zieliński /-/ M.Górecka MK