II SA/Po 790/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Brychcy /-/ A.Zieliński /-/ M.Górecka Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] nr [...] (k. [...] akt administracyjnych)udzielił pozwolenia na budowę zespołu zabudowy mieszkaniowej złożonej z pięciu domów mieszkalnych wielorodzinnych o zróżnicowanej wielkości z parkingiem w piwnicach, przy ul. [...]/[...]. Pismem z [...] kwietnia 2002 r. (k. [...] akt administracyjnych) T.K. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa) wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...]znak: [...] w sprawie pozwolenia na budowę zespołu zabudowy mieszkalnej przy ul. [...]/[...] w P . Postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę zostało wznowione postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] (k. [...] akt administracyjnych). Po rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] nr [...] (k. [...] akt administracyjnych) odmówił uchylenia decyzji własnej o pozwoleniu na budowę z dnia [...] nr [...]znak: U [...] zabudowy mieszkalnej przy ul. [...] /Ś [...] w P . Po odwołaniu T.K. Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...] (k. [...] akt administracyjnych) uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji wskazując na potrzebę przeprowadzenia postępowania poprzedzającego wydanie pozwolenia na budowę z dnia [...] . W następstwie tego orzeczenia Wojewody Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] (k. [...] akt administracyjnych) na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 kpa odmówił ponownie uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] o pozwoleniu na budowę zespołu zabudowy mieszkalnej przy ul. G [...]/[...] w P . Organ wskazał, że po podjęciu [...]listopada 2004 r. czynności i przeprowadzeniu postępowania dotyczącego odtworzenia brakujących dokumentów, w dniu [...] stycznia 2005 r. T.K. zapoznała się z aktami sprawy, a następnie złożyła załączniki fotograficzne i pismo wskazujące na uciążliwości związane z zagospodarowaniem sąsiedniej działki. Organ nie stwierdził, aby postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dotknięte było którąkolwiek z wad wskazanych w art. 145 § 1 kpa. Podkreślono, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę nie dotyczyło interesu prawnego T.K., choć decyzja z dnia [...]została przekazana właścicielom działek sąsiednich nieruchomości (w tym skarżącej) ze względu na zmianę sposobu zagospodarowania przyległego do istniejącej zabudowy otoczenia. Stwierdzono również, że jak wynika z postanowienia Prokuratury Rejonowej P .-S . M. z dnia 31 października 2001 r. znak: Ds.2275/01/28 o umorzeniu dochodzenia w sprawie podrobienia podpisu T.K. –J. (k. [...] akt administracyjnych), przesłuchany świadek zeznał, że w dniu [...] maja 1998 r. osobiście doręczył kopię decyzji z dnia [...]dorosłemu domownikowi, który przedstawił się jako J . W ustawowym terminie Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i uzasadniając, że jako strona nigdy nie została zawiadomiona o wydaniu pozwolenia na budowę, o czym świadczy brak urzędowego potwierdzenia doręczenia decyzji w aktach sprawy. Skarżąca podniosła, że w toku postępowania wznowieniowego nie zostały uwzględnione wnioski jej pełnomocnika (nie przesłuchano świadków, nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłych z dziedziny budownictwa, z dziedziny natężenia hałasu, z dziedziny ogrodnictwa i sadownictwa, nie przyjęto dokumentacji lekarskiej o wpływie przedmiotowej inwestycji na zdrowie skarżącej i jej syna). Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...]utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że główną przesłanką wznowienia postępowania, w ocenie skarżącej, był brak doręczenia decyzji z dnia [...] . Tymczasem w toku dochodzenia Prokuratury Rejonowej P.-S. M. ustalono, że doręczenia decyzji jednak dokonano. Natomiast zarzut dotyczący sposobu doręczenia decyzji administracyjnej nie stanowi przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Pozostałe zarzuty skarżącej podniesione w odwołaniu wykraczają poza zakres postępowania wznowieniowego. W skardze Skarżąca podniosła, że nie dopuszczono Jej do udziału w postępowaniu prowadzonym w sprawie pozwolenia na budowę, które zakończyło się wydaniem decyzji z [...]. Podkreśliła, że nigdy nie doręczono jej decyzji z dnia [...],a zawiadomienie, które roznosił prezes inwestora (k. [...]akt administracyjnych) nie spełnia wymogów kpa. W odpowiedzi na skargę organ orzekający wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie skarżącej z dnia [...] maja 2006 r. (k. [...]) zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta zarzucono naruszenie art. 145 § 1 kpa poprzez stwierdzenie, że nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 18 maja 1998 r., art. 28 kpa poprzez odmówienie skarżącej przymiotu strony, art. 39 kpa poprzez przyjęcie, że skarżącej skutecznie doręczono decyzję z dnia 18 maja 1998 r., art. 61 § 4 kpa poprzez przyjęcie, że skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o toczącym się postępowaniu administracyjnym, art. 10 kpa poprzez przyjęcie, że skarżącą dopuszczono do udziału w postępowaniu o pozwoleniu na budowę. W piśmie z dnia [...] maja 2006 r. (k. [...]) pełnomocnik skarżącej podniósł, iż budynek nr [...] sąsiadujący z nieruchomością skarżącej niemal całkowicie pozbawia dostępu światła dziennego nieruchomość T.K. W odpowiedzi na pismo pełnomocnika skarżącej (k. [...]) Wojewoda powołał się na obowiązujące w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1995 r. Nr 10, poz. 46 ze zm.) zgodnie z którym odległość od granicy dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi winna wynosić minimum 4,0 m (§ 12 ust. 4). W piśmie z dnia [...] czerwca 2006 r. (k. [...]) pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że już w 1999 r. T.K. składała wniosek o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] odmówił wznowienia postępowania wskazując, iż skarżąca odebrała decyzję o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W nauce postępowania administracyjnego a także i w praktyce orzeczniczej, nie kwestionuje się poglądu o prawie strony do wznowienia postępowania. Jest to instytucja procesowa dająca możliwość ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością (Tak B.Adamiak w: B.Adamiak, J.Borowski Kpa - Komentarz, W-wa 2006, s. 627 oraz cyt. tam literatura). Według art. 149 § 2 kpa są dwa przedmioty czynności w sprawie wznowienia postępowania. Pierwsze dotyczą ustalenia, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna było dotknięte choćby jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 kpa lub art. 145a kpa. Zapadłe w następstwie tych czynności postanowienie jest wyłącznie aktem procesowym otwierającym postępowanie w sprawie wznowienia. Zawiera jedynie wskazanie przesłanki lub przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. W tej fazie postępowania organ powinien również ustalić, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w terminie o jakim mowa w art. 148 kpa. Ustalenie podstaw do wznowienia postępowania upoważnia organ administracji do podjęcia dalszych czynności zmierzających do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy orzeczonej decyzją ostateczną. Stwierdzenie czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 kpa i muszą być zawarte w jednej z decyzji określonych w art. 151 kpa (por. II tezę wyroku NSA z dnia 13.11.1987 r., I SA 1326/86, ONSA 1987/2 poz. 80). Z akt oraz decyzji organu I instancji wynika, że w sprawie - generalnie - zachowano przedstawiony tok postępowania. Można natomiast mieć wątpliwości, czy organ II instancji, w sposób odpowiadający prawu, wypełnił obowiązki organu kontrolnego. W ramach sprawowanej kontroli orzeczeń administracyjnych Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Rozpatruje ją w granicach sprawy lecz nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Sąd ocenia zatem m.in. czy organ orzekający uwzględnił wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie przez Sąd wynika, że już w 1999 r. Prezydent Miasta odmówił wznowienia postępowania, w sprawie pozwolenia na budowę (k. [...]). Podstawą wznowienia postępowania było - podobnie jak w postępowaniu podjętym w 2002 r. - nie doręczenie pozwolenia budowlanego skarżącej. Decyzja z 1999 r. uprawomocniła się i pozostaje w obiegu prawnym, Przepisy kpa o wznowieniu postępowania nie limitują możliwości wystąpienia z podaniem o wznowienie postępowania, ani nie ograniczają liczby przesłanek wznowienia pod warunkiem wszakże dochowania terminu z art. 148 kpa. Kodeks postępowania administracyjnego, nie przewiduje jednak w żadnym przepisie konieczności potwierdzenia przesłanki wznowienia postępowania, przez inny organ - prokuraturę. Koncepcja przyjęta przez Skarżącą, że wobec niekorzystnej decyzji wznowieniowej z 1999 r. zwróci się do prokuratury o ustalenie, czy podrobiono Jej podpis i dopiero po decyzji prokuratury, jakoby dodatkowo umocowana jej stanowiskiem, wystąpi z ponownym podaniem o wznowienie postępowania, licząc terminy do złożenia podania od daty doręczenia orzeczenia prokuratury, nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach kpa i praktyce orzeczniczej. Wobec prawomocności decyzji z 1998 r. i faktu, że zaskarżone orzeczenie nie daje Skarżącej żadnych uprawnień, Sąd uznał, iż jest zwolniony od drobiazgowego badania skargi oraz od ingerencji w zaskarżoną decyzję. Byłyby to działania i rozstrzygnięcia, bez znaczenia dla sytuacji procesowej Skarżącej. Rozpatrywana sprawa ma też jeszcze dwa inne aspekty. Obiekty, których dotyczy pozwolenie budowlane, są już zrealizowane i eksploatowane. Gdyby więc nawet dopatrzono się uchybień, przy wydawaniu pozwolenia na budowę, to wobec wykonanych robót budowlanych takie postępowanie należałoby uznać za bezprzedmiotowe (por. np. wyrok SN z dnia 12.03.1993 r., III ARN 2/93 - niepubl.). Otwarta pozostaje natomiast droga postępowania przed sądami powszechnymi. Prawo własności jest niewątpliwie uprawnieniem daleko idącym. Równocześnie jednak żaden właściciel nie jest uprawniony do naruszania takiego samego prawa własności innego podmiotu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 cytowanego już Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ E.Brychcy /-/ A.Zieliński /-/ M.Górecka MK