I SA/Bd 305/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi Stefana K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2006 r. nr [...], [...] w przedmiocie długu celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. rzecz strony skarżącej kwotę 376 (trzysta siedemdziesiąt sześć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Sygn. I SA/Bd 305/06 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...]; [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego w przywozie samochodu osobowego marki B. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej w T. powołał się na następujące okoliczności sprawy. W dniu [...] 2002 r. funkcjonariusze Komendy Miejskiej Policji z W., w trakcie wykonywania czynności służbowych na posesji Stefana K., znajdującej się w I. przy ulicy [...], ujawnili samochód osobowy marki B. o nr rejestracyjnym [...] z widocznymi śladami ingerencji w pola numerowe nadwozia. W wyniku przeprowadzonych przez Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji w B. badań mechanoskopijnych przedmiotowego pojazdu, ustalono, że numer identyfikacyjny nadwozia: [...] nie jest numerem fabrycznym. Jednocześnie ustalony został oryginalny numer tego nadwozia o treści: [...]. Przesłuchany w charakterze podejrzanego Stefan K. zeznał, że jest posiadaczem samochodu marki B. nr rej. [...], rok produkcji 1977. Po poważnym uszkodzeniu tego pojazdu we wrześniu 2000 r. zawarł umowę ze Zbigniewem C., który zobowiązał się dostarczyć pojazd tej samej marki, koloru i o takich samych numerach nadwozia. Do sfinalizowania transakcji doszło w listopadzie 2000 r. za kwotę 2800 złotych. Wówczas to Stefan K. wszedł w posiadanie samochodu osobowego marki B., rok produkcji 1977. Fakt ten potwierdził również Zbigniew C., przesłuchany w charakterze podejrzanego w sprawie karnej, który ułatwił dokonanie tej transakcji. W trakcie prowadzonego przez Urząd Celny w T. postępowania ustalono, że przedmiotowy samochód osobowy marki B. nie figuruje w komputerowej kartotece pojazdów samochodowych dopuszczonych do obrotu na polskim obszarze celnym. W związku z tym, że sytuacja prawna tego pojazdu nie została wcześniej uregulowana, gdyż nie zostało mu nadane przeznaczenie celne zgodnie z przepisami prawa celnego, Naczelnik Urzędu Celnego w T. mocą decyzji nr [...]; [...] z dnia [...] 2003 r., określił kwotę wynikającą z długu celnego w stosunku do tego samochodu, a Stefana K. wskazał jako dłużnika należności wynikających z tej decyzji. W wyniku złożonej przez Stronę skargi, sprawa stała się przedmiotem rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 16 marca 2004 r., sygn. SA/Bd 2400/03 uchylił decyzję organu II instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, z uwzględnieniem zaleceń Sądu oraz Dyrektora Izby Celnej w T. zawartych w decyzji z dnia [...] 2004 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w T. decyzją z dnia [...] 2005 r., nr [...] stwierdził powstanie długu celnego w stosunku do przedmiotowego samochodu marki B. oraz uznał Stefana K. za dłużnika w sprawie jako posiadacza auta wprowadzonego nielegalnie na polski obszar celny. Pismem z dnia [...] 2005r. skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, żądając jej uchylenia w całości. Po przeanalizowaniu akt sprawy Dyrektor Izby Celnej w T. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] 2004 r., nr [...] i wyjaśnił, iż przeprowadzone postępowanie dowodowe nie doprowadziło do ustalenia, czy przedmiotowy pojazd został sprowadzony w ramach odprawy celnej czasowej uproszczonej, gdyż z zeznań Zbigniewa C. wynika, iż osoba sprzedająca pojazd posługiwała się językiem polskim, jednakże nie legitymowała się żadnymi dokumentami. Między kupującym a sprzedającym nie została sporządzona umowa nabycia pojazdu, wobec czego niemożliwe jest ustalenie osoby, która faktycznie wprowadziła przedmiotowy pojazd na polski obszar celny. Jednakże materiał dowodowy w sprawie, zdaniem organu jednoznacznie dowodzi, że pojazd nie został przedstawiony organowi celnemu. W związku z powyższym uznano, że doszło do naruszenia przepisu art. 39 Kodeksu celnego, co z kolei spełniło przesłanki ujęte w art. 9 § 1 tej ustawy i pozwoliło na stwierdzenie, że pojazd został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny. Według Dyrektora Izby Celnej w T., najistotniejsze w uznaniu Stefana K. za dłużnika w sprawie był fakt, że po nabyciu przedmiotowego pojazdu nie zamierzał on uregulować jego sytuacji prawnej lecz dokonać fałszerstwa polegającego na wykorzystaniu polskich dokumentów rejestracyjnych, dla posiadanego uprzednio samochodu osobowego tej samej marki, w celu umożliwienia wykorzystania nabytego auta w Polsce. Niezbędne w tym celu okazało się przebicie numerów nadwozia, aby były zgodne z polskim dowodem rejestracyjnym. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na opinię z przeprowadzonych badań mechanoskopijnych nr [...] z dnia [..] 2002 r. Odnosząc się do wyroku Sądu z dnia 16 marca 2004 r. organ odwoławczy wyjaśnił, iż Naczelnik Urzędu Celnego w T. po ponownym przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał, że nielegalne wprowadzenie na polski obszar celny samochodu osobowego marki B. nastąpiło ze względu na niespełnienie przez wprowadzającego lub osobę, która przejęła za niego odpowiedzialność wymogu przedstawienia towaru organowi celnemu. W związku ze zweryfikowaniem swojego stanowiska w sprawie zastosowany został art. 9 § 1, a nie jak poprzednio art. 9 § 2 i wobec powyższego uznał za niecelowe wypełnianie zaleceń Sądu zawartych w ww. wyroku. Dalej organ wyjaśnił, że wobec nie przedstawienia dokumentów transakcyjnych dotyczących ujawnionego samochodu niemożliwe było ustalenie jego wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną. Konsekwencją powyższego była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego samochodu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 25-29 Kodeksu celnego. Dyrektor Izby Celnej w T. stwierdził, iż zasadnie organ celny pierwszej instancji zastosował w celu ustalenia wartości celnej posiadanego przez Stefana K. samochodu art. 29 § 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 23, 25-28 ustawy Kodeks celny, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: 1) Artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. 2) Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. 3) Przepisów tytułu II, działu III Kodeksu celnego - "Wartość celna". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Stefan K. wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2006 r. i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] 2005 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie tego, czy towar powinien być zaliczony do towarów z przeznaczeniem do działalności gospodarczej. Postępowanie to miało - zdaniem Skarżącego - doprowadzić do udowodnienia faktu nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny. Dalej Strona zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej, poprzez przyjęcie przez organ na zasadzie domniemania prawnego zawartego w art. 9 § 2 Kodeksu celnego, iż samochód został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny i nie powołanie przy tym wspomnianego przepisu w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. Ostatecznie strona zarzuciła również naruszenie przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez odstąpienie przez organy celne od zbadania czy towar występujący w sprawie powinien być zaliczony do działalności gospodarczej, tj. poprzez zaniechanie nakazu zawartego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 marca 2004 r. co do przeprowadzenia opisanej wyżej czynności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o jej oddalenie wywodząc podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. Skargę należało uznać za uzasadnioną. Rozpatrując uprzednio sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy prawomocnym wyrokiem z dnia 16 marca 2004r., sygn. SA/Bd 2400/03 uchylając zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. w uzasadnieniu tegoż wyroku wyraził zalecenia co do dalszego toku postępowania jak również pogląd prawny. Mianowicie Sąd zalecił aby organy celne przeprowadziły stosowne postępowanie w kwestii zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 9 § 2 kodeksu celnego. Jednocześnie Sąd wyraził pogląd, iż organy celne winny poczynić rozważania czy nie zostały wyczerpane przesłanki określone w art. 211 § 1 i art. 275 § 5 pkt 2 kodeksu celnego. W następstwie tegoż wyroku Dyrektor Izby celnej w T. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania uznając, iż zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Wspomniana decyzja kasatoryjna na skutek skargi skarżącego była poddana kontroli Sądu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 12.01.2005r., sygn. I S.A./Bd 489/04 oddalając skargę potwierdził zasadność poglądu organu celnego drugiej instancji co do konieczności przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Pomimo zaistnienia powyższych okoliczności organy celne obu instancji rozpoznając ponownie sprawę w zasadzie nie przeprowadziły żadnego uzupełniającego postępowania dowodowego, tak w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 9 § 2 kodeksu celnego jak również nie dokonując żadnych rozważań w zakresie zastosowania art. 211 § 1 i art. 275 § 4 pkt 2 kodeksu celnego. Nie podejmując nawet próby przesłuchania skarżącego w charakterze strony organy celne przyjęły za podstawę nielegalnego wprowadzania towarów na polski obszar celny art. 9 § 1 kodeksu celnego. Zgodnie z jednoznacznym literalnym brzmieniem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153 poz 1270 z póź zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ. Powyższa regulacja oznacza, iż: a) organ może kwestionować ustalenia sądu tak co do dalszego toku postępowania jak i oceny prawnej jedynie w drodze instancyjnej tj. poprzez wywiedzenie stosownej skargi kasacyjnej od wyroku Sądu administracyjnego pierwszej instancji. b) organy w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego nie mogą skutecznie kwestionować zarówno oceny prawnej jak i zaleceń co do danego postępowania, którymi są bezwarunkowo związane w tej konkretnej sprawie. Regulacja zawarta – cyt. Art. 153 ustawy p.p.s.a oznacza również, że poglądem prawnym zawartym w uzasadnieniu wyroku związany jest również Sąd w przypadku kolejnego rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie organy celne przeprowadziły ponowne postępowanie administracyjne bez uwzględnienia tak zaleceń jak i poglądu prawnego zawartego w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 marca 2004r., wydając w konsekwencji zaskarżoną decyzję z oczywistym naruszeniem art. 153 ustawy p.p.s.a, przy czym stopień tego naruszenia był tego rodzaju, że mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy celne winny wypełnić zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 16 marca 2004r., i dopiero stosownie do wyniku tych ustaleń w zakresie ewentualnego przeznaczenia towaru do działalności gospodarczej - rozważyć na podstawie dodatkowo przeprowadzonego postępowania dowodowego czy zachodzą przesłanki określone w art. 210 § 4 pkt 3 kodeksu celnego uzasadniające uznanie skarżącego za dłużnika długu celnego. Rozpoznając ponownie sprawę organy celne winny również dokonać ustaleń czy nie upłynął termin określony w art. 230 § 4 kodeksu celnego co skutkowałoby anulowaniem długu celnego na podstawie art. 226 § 4 kodeksu celnego. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznając skargę za uzasadnioną na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 a, art. 152 i art. 200 ustawy p.p.s.a orzekł jak w wyroku.