IV SA/Gl 684/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...]. W dniu [...] K. J. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego podając w deklaracji o wysokości dochodów, że prowadzi [...] gospodarstwo domowe. Jako drugą osobę wykazała Z. S.. Jednocześnie w dniu [...] skarżąca złożyła oświadczenie, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego ze Z. S. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta K. na podstawie art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734) oraz art. 104 k.p.a. odmówił przyznania K. J. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że faktyczna liczba osób stale zamieszkujących i gospodarujących w lokalu mieszkalnym należącym do wnioskodawczyni jest różna aniżeli wykazana w deklaracji o dochodach zawartej we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Podczas wywiadu środowiskowego ustalono bowiem, że wnioskodawczyni zamieszkuje w swoim lokalu wraz ze Z. S., z którym nie prowadzi wspólnego gospodarstwa. Z. S. nie jest zameldowany na stałe i nie wywodzi prawa do zamieszkiwania w tym lokalu z prawa głównego najemcy. Nie spełnia więc warunków, o których mowa w art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i nie może być uwzględniony w strukturze gospodarstwa domowego wnioskodawczyni. Organ wskazał również, iż podczas wywiadu środowiskowego nie ustalono na jakiej podstawie Z. S. zamieszkuje w lokalu wnioskodawczyni, jaką część tego lokalu zajmuje, ani jakie ponosi z tego tytułu koszty. W odwołaniu od powyższej decyzji K. J. wniosła o ponowne rozpatrzenie jej wniosku podnosząc, że co miesiąc z zasiłku stałego jaki otrzymuje Z. S. przekazywana jest na konto KZGM kwota [...] zł. Resztę opłat za mieszkanie w wysokości około [...] zł wnioskodawczyni ponosi sama. Rozpatrując sprawę na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta K. o odmowie przyznania K. J. dodatku mieszkaniowego. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.). W motywach rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w deklaracji o dochodach strona wskazała Z. S. jako członka swojego gospodarstwa domowego mimo, że jest on osobą w stosunku do niej obcą i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Tak więc faktyczna liczba osób wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących ze stroną jest mniejsza niż wykazana w deklaracji. Słusznie więc organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego powołując się na przepis art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę na uchybienie jakiego dopuścił się organ pierwszej instancji, które polegało na zmianie brzmienia przepisu art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i zastąpieniu wyrazu "jest mniejsza" wyrazem "jest różna". Zdaniem Kolegium uchybienie to nie miało jednak wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. J. domagała się przyznania dodatku mieszkaniowego podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca podała również, że w dniu [...] Z. S. złożył wniosek o przyznanie lokalu socjalnego jednak otrzymał odpowiedź odmowną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia, inne akty i czynności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd bada przede wszystkim czy kwestionowane rozstrzygnięcia administracyjne nie uchybiają przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisom prawa procesowego w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również czy zaskarżone akty nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną skutkującą ich nieważnością. Rozpoznając sprawę sąd administracyjny, po myśli art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że jest uprawniony do uwzględnienia skargi również z uwagi na uchybienia inne niż te, które przytoczyła strona skarżąca. Skarga K. J. zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji wykazała bowiem, że wydane one zostały z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Odmowa przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego oparta została na przesłance z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Według tego przepisu organ właściwy do wydania decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego może odmówić przyznania tego świadczenia, jeżeli w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustali, że faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wykazana w deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy w deklaracji o wysokości dochodów z dnia [...] skarżąca wykazała, że jej gospodarstwo domowe składa się z [...] osób, a zamieszkujący razem z nią Z. S. jest zameldowany czasowo. Jednocześnie w złożonym tego samego dnia oświadczeniu skarżąca podała, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z mieszkającym u niej Z. S. Natomiast z informacji uzyskanych przez organ pierwszej instancji podczas wywiadu środowiskowego wynika, że Z. S. zamieszkuje stale u skarżącej i partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, gdyż od [...] część przyznanego mu zasiłku stałego w kwocie [...] zł jest przekazywana na konto Komunalnego Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej. Mało tego – w wywiadzie zawarto stwierdzenie dotyczące udzielanej skarżącej przez Z. S. pomocy w razie jej choroby oraz przy pracach domowych. Wspólne zamieszkiwanie i gospodarowanie jest stanem faktycznym, którego ustalenie nie może się opierać wyłącznie na oświadczeniach strony zwłaszcza, gdy są one wzajemnie wykluczające się, lecz musi być dokonane na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego. Obowiązkiem organów orzekających w sprawie było więc wnikliwe zbadanie i ustalenie czy rzeczywiście skarżąca nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z mieszkającym u niej Z. S. W przypadku ustalenia, że wyżej wymienione osoby nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego wyjaśnienia wymaga z kolei kwestia na jakiej podstawie Z. S. zamieszkuje w lokalu skarżącej. Skoro bowiem sama skarżąca podczas wywiadu środowiskowego zaprzeczyła, by zawierała umowę podnajmu, obowiązkiem organów było ustalenie czy w grę nie wchodzi inny tytuł prawny, np. użyczenie i ewentualne ustalenie jaką część lokalu zajmuje Z. S. Wątpliwości budzi również stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, że nie wiadomo jakie koszty wyżej wymieniony ponosi z tytułu zamieszkiwania w lokalu skarżącej. Z przytoczonych powyżej powodów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom wynikającym z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Przedstawione uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż brak dokładnych ustaleń w zakresie sytuacji rodzinnej i mieszkaniowej skarżącej spowodować mógł nieuzasadnioną odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego. Podstawą niewadliwego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy może być bowiem tylko ocena zgromadzonego przez organ administracji pełnego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie zgodnego lub zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego. W przeciwnym wypadku ustalenia organu noszą cechy dowolności. Organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego, a konsekwencją braku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego oraz nieprawidłowości uzasadnienia zaskarżonej decyzji była niemożność należytej oceny przez Sąd rozstrzygnięcia w aspekcie jego zgodności z prawem materialnym. Stąd też Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy obowiązkiem właściwego organu będzie uzupełnienie materiału dowodowego sprawy w naprowadzonych kierunkach, ocena wiarygodności przeprowadzonych dowodów, dokonanie ustaleń faktycznych i stosownie do ich wyników wydanie właściwej treści rozstrzygnięcia, które należy umotywować zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie orzekł o wykonalności zaskarżonej decyzji, gdyż dotyczy ona odmowy przyznania świadczenia.