II SA/Bk 184/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi "M." - Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na ustawienie przenośnych kabin toaletowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] grudnia 2005r. Nr [...], 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. na rzecz skarżącej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "M." w B. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Firma M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. pismem z dnia [...] września 2005r. zwróciła się z prośbą do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. o wyrażenie opinii w sprawie ustawienia przenośnych kabin toaletowych na terenie miasta B. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] września 2005r. nr [...] nie wyraził zgody na ustawienie przenośnych kabin toaletowych na terenie miasta B. powołując się na zapisy § 87 ust. 1, 3 i 4 oraz § 85 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także art. 13 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach. Od powyższej decyzji odwołała się spółka z o.o. M. i wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku. Odpierając zarzut organu I instancji dotyczący utrzymywania na bieżąco w dobrym stanie sanitarno-higienicznym toalet zapewniła, że przenośne toalety ekologiczne będą miały codzienny nadzór polegający na sprawdzeniu czystości i szybkim reagowaniu na zły stan sanitarny. Do obowiązków nadzoru będzie również należało sprawdzanie ilości wody w umywalkach i uzupełnianie papieru toaletowego. Według oświadczenia firmy zbiornik na czystą wodę ma pojemność 45 litrów, a zbiornik ściekowy 220 litrów. Organ II instancji decyzją nr [...] z dnia [...] października 2005r. uchylił decyzję PPIS w B. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. w uzasadnieniu decyzji podniósł, że została ona wydana z naruszeniem art. 7 i 8 kpa, albowiem organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia takich okoliczności faktycznych jak: lokalizacji toalet tj. konkretnego miejsca ich położenia, gdyż określenie "teren miasta B." jest bardzo ogólnikowe, ich ilości i szczegółów technicznych. Rozpoznając sprawę ponownie PPIS w B. postanowieniem z dnia [...] października 2005r. znak: [...] wezwał spółkę z o.o M. do przedstawienia planowanej lokalizacji toalet ekologicznych na terenie miasta B., ich ilości, szczegółów technicznych oraz deklaracji, na jaki okres planowane jest usytuowanie powyższych toalet. W odpowiedzi spółka z o.o M. dołączyła wszystkie wymagane przez organ I instancji dane tj. listę proponowanych lokalizacji 38 toalet na terenie B., foldery kabin toaletowych typu Basic i kabiny dla osób niepełnosprawnych, dane techniczne toalet. Ponadto strona w piśmie poinformowała, iż kabiny toaletowe są produkowane przez niemiecką firmę THAL, zgodnie ze standardami przyjętymi w innych miastach ustawienie w/w toalet planowane jest w cyklu całorocznym, toalety posiadają dużą odporność na działanie czynników zewnętrznych takich jak akty wandalizmu, promieniowanie UV, wykonane są z polietylenu, zbiornik na nieczystości płynne posiada pojemność 200 l, system spłukiwania otwarty lub recyrkulacyjny. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2005r. ponownie odmówił zgody na ustawienie przenośnych kabin toaletowych na terenie miasta B. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, iż budowa i funkcje techniczne kabin wskazują, że kabiny toaletowe mają charakter tymczasowy, a § 87 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, póz. 690 z późn.zm.) dopuszcza sytuowanie tymczasowych nie skanalizowanych ustępów publicznych na terenach skanalizowanych za zgodą właściwego terenowo państwowego inspektora sanitarnego. Organ wskazał, że usytuowanie tymczasowe kabin ma miejsce w przypadku imprezy masowej. Natomiast w przedmiotowej sprawie proponowane przez spółkę z o.o. M. ustawienie przenośnych toalet w cyklu całorocznym a więc na stałe, jest niezgodne z wyżej cytowanym przepisem bowiem toaleta traci charakter tymczasowości. W takim przypadku toaleta powinna spełniać wymogi określone w § 85, § 87, §88 wyżej wymienionego rozporządzenia dla szaletów publicznych stałych posiadając podłączenie do instalacji wodno-kanalizacyjnej. Ponadto organ I instancji poddał w wątpliwość nadzór nad stanem sanitarnym toalet, który będzie sprawowany raz dziennie jak deklaruje strona, bowiem nie zapewni ona bieżącej czystości toalet, co z kolei może stwarzać warunki sprzyjające szerzeniu się chorób zakaźnych i zakażeń oraz w konsekwencji narusza art.13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz.U. nr 126, póz. 1384 z późn.zm.). Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. rozpatrując ponowne odwołanie, decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że dokonując analizy dostarczonej przez PPIS w B. dokumentacji w tej sprawie nie dopatrzył się uchybień formalnoprawnych w postępowaniu tegoż organu. Biorąc zaś pod uwagę aspekt sanitarno-higieniczny inwestycji tj. instalację przez firmę M. przenośnych ubikacji na terenie miasta B. w stałych jego punktach podzielił obawy organu I instancji. Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać nie tylko budynki, ale i związane z nimi urządzenia określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.) . W §2 ustawodawca sprecyzował, że przepisy tegoż aktu prawnego stosuje się nie tylko do budynków, ale też do budowli naziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, jak również do związanych z nimi urządzeń budowlanych. Przepisy rozporządzenia odnoszące się do budynku o określonym przeznaczeniu stosuje się także do każdej części budynku o tym przeznaczeniu ( §2 ust. 5 rozporządzenia). W rozdziale 6 w/w aktu prawnego ustawodawca uregulował wymagania, jakie mają spełniać pomieszczenia higieniczno-sanitarne, m.in. ustępy. Zgodnie z § 87 ust. 1 ustępy publiczne należy sytuować na terenach wyposażonych w sieć wodociągową i kanalizacyjną. Ustawodawca zastosował wyjątki od tego wymogu, określone w §2 i 3 tegoż paragrafu i dopuścił: 1. sytuowanie ustępów publicznych na terenach nieskanalizowanych jako budynki wolno stojące ze szczelnymi zbiornikami nieczystości, 2. sytuowanie tymczasowych, nieskanalizowanych ustępów publicznych na terenach skanalizowanych, za zgodą właściwego terenowo państwowego inspektora sanitarnego. Organ II instancji podniósł, że w/w wyjątki nie zaszły w przedmiotowej sprawie, gdyż po pierwsze kabiny nie są budynkami w rozumieniu ustawy - Prawo budowlane art. 3 pkt. 2 a ponadto ustawienie kabin nie ma charakteru tymczasowego, gdyż jak wynika z treści pisma odwołującej się spółki z dnia [...] listopada 2005r. mają być one ustawione całorocznie. Od powyższej decyzji spółka z o.o M. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. i wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Państwowy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Skargę należało uwzględnić bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 ust. 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim organy administracyjne wydając decyzje w przedmiotowej sprawie błędnie zinterpretowały treść par. 87 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z treścią tego przepisu sytuowanie tymczasowych, nieskanalizowanych ustępów publicznych na terenach skanalizowanych dopuszcza się za zgodą właściwego terenowo państwowego inspektora sanitarnego. W niniejszej sprawie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., na podstawie której odmówiono zgody na ustawienie przenośnych kabin toaletowych na terenie miasta B. z uwagi na brak przymiotu tymczasowości. Organy wywiodły, że tymczasowe usytuowanie kabin ma miejsce w przypadku , np. imprez masowych, natomiast ustawienie kabin w cyklu całorocznym ma charakter stały i tym samym jest niezgodne w powołanym powyżej przepisem. Organy administracyjne cechę tymczasowości nieskanalizowanych ustępów publicznych utożsamiły z czasookresem ich usytuowania. W ocenie Sądu stanowisko to jest błędne, gdyż interpretacja pojęcia tymczasowości obiektów budowlanych w postaci nieskanalizowanych ustępów publicznych nie powinna być dokonana w oderwaniu od definicji tymczasowych obiektów budowlanych zawartej w treści art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane albowiem rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest aktem wykonawczym do tej ustawy. Definicja tymczasowych obiektów budowlanych zawarta w ustawie prawo budowlane obejmuje zaś nie tylko obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki ale także obiekty budowlane nie połączone z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe ( ustawodawca w sposób przykładowy wyliczył obiekty budowlane nie połączone trwale z gruntem). Bez wątpienia w ocenie Sądu przenośne kabiny toaletowe jako nie połączone trwale gruntem należy zakwalifikować do tymczasowych obiektów budowlanych. Reasumując wskazać należy, że interpretacja zawartego w art. 87 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określenie "tymczasowe" nie powinno być dokonywana z punktu widzenia czasookresu na jaki ma być usytuowany ustęp publiczny ale z punktu widzenia sposobu usytuowania ustępu na gruncie. Dlatego też w świetle tego przepisu nie może mieć znaczenia na jaki okres inwestor zamierza usytuować nieskanalizowany ustęp publiczny na terenie skanalizowanym, a w konsekwencji właściwym uzasadnieniem dla odmowy wyrażenia zgody na ich usytuowanie nie może być powołanie się na planowany okres usytuowania spornych ustępów publicznych. Nadto organy administracyjne biorąc pod uwagę aspekt sanitarno- higieniczny planowanej inwestycji poddały bez należytego uzasadnienia w wątpliwość planowany nadzór na stanem sanitarnym ustępów i gołosłownie przyjęły, że nadzór sprawowany raz dziennie nie zapewni ich bieżącej czystości co z kolei może stwarzać warunki sprzyjające szerzeniu się chorób zakaźnych i zakażeń i tym samym uznały, że planowana inwestycja narusza art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach. W przedmiotowej sprawie wyrażenie zgody przez państwowego inspektora sanitarnego dotyczy inwestycji mającej powstać w przyszłości. W takiej sytuacji wyrażenie zgody może być rozpatrywane w aspekcie zadań państwowej inspekcji sanitarnej wyłącznie w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego z art. 3 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Jako, że przepis par. 87 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie określa czym organy inspekcji mają się kierować sprawując zapobiegawczy nadzór sanitarny, należy w tym zakresie posłużyć się ustawą o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Z art. 3 pkt 2 tej ustawy wynika, że w ramach zapobiegawczego nadzoru Państwowa Inspekcja Sanitarna powinna dokonać uzgodnień dokumentacji projektowej przyszłej inwestycji pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. W świetle powyższego należy wskazać, że organy inspekcji sanitarnej obu instancji miały się zająć wyłącznie zgodnością z wymaganiami higienicznymi i zdrowotnymi technologii wykonania spornych obiektów budowlanych tj. jakości materiału z jakiego zostały wykonane ustępy oraz tego czy technika planowego nadzoru sanitarnego zapewni stałe utrzymanie tych obiektów w czystości i właściwym stanie sanitarnym oraz ewentualnego określenia warunków na jakich można byłoby zaakceptować ich funkcjonowanie. W uzasadnieniu decyzji organów obu instancji ocena planowanej inwestycji z punku widzenia sanitarno- higienicznego nastąpiła bez nawiązania do dokumentacji projektowej. Organy bez żadnego uzasadnienia założyły, że nadzór ustępów sprawowany raz dziennie nie zapewni bieżącej czystości i stworzy zagrożenie zdrowia. Końcowo nadmienić należy, że art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach dotyczy użytkowników istniejących nieruchomości i bieżącego ich utrzymania w stanie sanitarnym nienaruszającym wymagań higienicznych i zdrowotnych. Nie może zatem mieć zastosowania przy ocenie inwestycji dopiero planowanych. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku , a także orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącej poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego – art. 152 i art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.