III SA/Wa 497/05
WyrokWSA w Warszawie2006-08-29
Skład orzekający: Lidia Ciechomska-Florek, Sylwester Golec, Alojzy Skrodzki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja ekonomiczna przedsiębiorcy, wynikająca z niepowodzeń w prowadzeniu działalności gospodarczej, może stanowić podstawę do umorzenia zaległości podatkowych na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Trudna sytuacja ekonomiczna przedsiębiorcy, wynikająca z niepowodzeń w prowadzeniu działalności gospodarczej, może stanowić podstawę do umorzenia zaległości podatkowych na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, jeśli ma bezpośredni wpływ na funkcjonowanie przedsiębiorstwa i jego byt. Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o umorzenie, musi przeprowadzić prawidłowe postępowanie wyjaśniające, zebrać i ocenić materiał dowodowy, a także wydać decyzję z wyczerpującym uzasadnieniem prawnym i faktycznym, zgodnie z zasadą przekonywania i zakazem dowolności.Stan faktyczny
Spółka D. z siedzibą w G. wniosła o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2001-2003, powołując się na trudną sytuację finansową wynikającą z problemów na rynku i zobowiązań wobec kontrahentów i banków. Organy podatkowe obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że trudna sytuacja ekonomiczna wynikająca z niepowodzeń gospodarczych nie stanowi ważnego interesu podatnika i że umorzenie naruszałoby interes publiczny. Spółka zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy N., stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędziowie Asesor WSA Sylwester Golec (spr.), Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi D. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2001,2002, 2003 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasadza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego kwotę 10.969 zł (słownie: dziesięć tysięcy dziewięćset sześćdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
III SA/Wa 497/05
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] Samorządowe Kolegium odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], którą organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu D. umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2001, 2002, 2003.
Skarżąca spółka pismem z dnia 18 września 2003 r. wystąpiła do Wójta Gminy N. o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2001, 2002 i 2003. W uzasadnieniu wniosku spółka podnosiła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, gdyż jej zadłużenie w stosunku do podmiotów sprzedających spółce usługi i w stosunku do banków wynosi w sumie [...] zł. Spółka podnosiła, że zadłużenie to powstało w wyniku trudnej sytuacji na rynku. Zadłużenie to spowodowało powstanie zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych i podatku od towarów i usług. Spółka uzyskała decyzję w przedmiocie restrukturyzacji zaległości podatkowych w podatku dochodowym i w podatku od towarów i usług oraz rozłożenia na raty zaległości w tych podatkach. Spółka podnosiła, że prowadzi działalność gospodarczą, która jest ważna ze względów społecznych, gdyż w ramach tej działalności spółka wykonuje domy dla powodzian. Zapłata zaległego podatku od nieruchomości mogłaby spowodować pogłębienie trudnej sytuacji finansowej spółki. Ponadto spółka podnosiła, że nie wykorzystała na cele związane z działalnością gospodarczą gruntów, z którymi związane były zaległości podatkowe, o których umorzenie spółka wnosiła, gdyż są to grunty użytkowane wcześniej przez siły zbrojne i znajdują się na nich powojskowe obiekty, które wymagają wyburzenia.
Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Wójt Gminy N. odmówił skarżącej spółce umorzenia zaległości podatkowych.
Od tej decyzji spółka wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Organ drugiej instancji po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] marca 2004 r. wydaną na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm., w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako O.p.) uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że organ pierwszej instancji orzekając w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych nie zbadał czy w sprawie zachodzą przesłanki określone w przepisach ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz. U. Nr 141, poz. 1172).
Organ pierwszej instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy z uwzględnieniem przepisów powołanej ustawy wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2004 r., którą odmówił skarżącej spółce umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2001, 2002 i 2003. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że niepowodzenia gospodarcze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą i wynikająca z tego trudna sytuacja ekonomiczna podatnika nie obligują organu do umorzenia zaległości podatkowych. Zdaniem organu o istnieniu ważnego interesu podatnika w umorzeniu zaległości podatkowych, o którym mowa w art. 67 § 1 O.p. można mówić w razie znacznego obniżenia zdolności płatniczych podatnika wskutek zdarzeń losowych np. powodzi, pożaru, kradzieży lub innego wyjątkowego zdarzenia. Interes ten zachodzi również w przypadku gdy podatnik znalazł się w trudnej sytuacji wskutek innych zdarzeń, których nie mógł przewidzieć lub, którym nie mógł zapobiec. W ocenie organu umorzenie zaległości podatkowych naruszałoby interes publiczny, gdyż skutki nierozważnych działań gospodarczych podatnika przerzucałoby na gminę. Naruszałoby to również zasadę powszechności i równości opodatkowania. Ponadto organ wskazał, że przy wydawaniu decyzji uwzględnił również fakt, że w ostatnich trzech latach skarżąca spółka otrzymała pomoc publiczną w wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą równowartość [...] tys. EURO.
Od tej decyzji spółka wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. W odwołaniu skarżąca spółka zarzuciła decyzji organu pierwszej instancji naruszenie:
- art. 67 § 1 i art. 122 O.p.
- art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 19 września 2003 r. o zmianie ustawy o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz. U. Nr 189, poz. 1850, w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako ustawa zmieniająca)
- art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. Nr 123, poz. 1291)
- § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy w zakresie niektórych ulg i zwolnień podatkowych w ramach pomocy de minimis (Dz. U. Nr 94, poz. 900)
Spółka zarzucała organowi pierwszej instancji, że niewłaściwie ocenił znaczenie dla rozstrzygnięcia jej sprawy faktu otrzymania pomocy publicznej w wysokości przekraczającej równowartość kwoty [...] tys. EURO. Spółka wskazywała, że na podstawie art. 71 powołanej ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. przepisy wydane na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej zachowały moc w okresie trzech lat od dnia wejście w życie tej ustawy. Zgodnie z treścią przepisu art. 5 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. do pomocy de minimis nie wlicza się pomocy udzielonej w ramach programu pomocowego, pomocy indywidualnej oraz pomocy indywidualnej na restrukturyzację. Z tego względu zdaniem spółki do pomocy udzielanej w ramach pomocy de minimis nie powinna zostać zaliczona kwota zobowiązań podatkowych które zostały umorzone spółce w ramach restrukturyzacji zaległości podatkowych. Spółka nie zgadzała się z twierdzeniem organu, że do powstania trudnej sytuacji ekonomicznej spółki doszło wskutek błędu przy obliczaniu zobowiązań podatkowych, o których umorzenie spółka wnosiła. W ocenie spółki organ w uzasadnieniu decyzji dokonał błędnej wykładni pojęcia interes publiczny i ważny interes podatnika. Przy ocenie interesu publicznego organ nie uwzględnił faktu, że spółka w okresie kiedy znajdowała się w dobrej sytuacji ekonomicznej dokonała darowizny na rzecz Gminy N. w wysokości [...] tys. USD. Zdaniem spółki organ uznając, że okoliczności zgłoszone w uzasadnieniu wniosku o umorzenie zaległości nie potwierdzają istnienia po stronie skarżącej spółki ważnego interesu w umorzeniu zaległości podatkowych naruszył przepis art. 67 § 1 O.p. Spółka wskazywała, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 maja 2001 r. sygn. akt III SA 830/00 stwierdził, że do umorzenia zaległości podatkowych wystarczające jest istnienie ważnego interesu podatnika i nie musi jednocześnie z tym interesem występować interes publiczny. Storna dodatkowo zarzuciła, że organ w uzasadnieniu decyzji powołał przepis ustawy z dnia ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, podczas gdy ustawa ta w dacie wydawania decyzji już nie występowała.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Samorządowe Kolegium odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swej decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że organ podatkowy orzekając na podstawie art. 67 § 1 O.p. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych działa w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet w sytuacji, gdy w sprawie podatnika wystąpią przesłanki umorzenia zaległości podatkowych wymienione w powołanym przepisie to organ może odmówić podatnikowi przyznania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej. Warunkiem tego jest przeprowadzenie prawidłowego postępowania wyjaśniającego w zakresie stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowe uzasadnienie decyzji. Organ zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że o istnieniu ważnego interesu podatnika, o którym mowa w art. 67 § 1 O.p. nie można mówić w sytuacji, gdy podatnik wnosi o umorzenie zaległości podatkowych z uwagi na swoją trudną sytuację ekonomiczną. Zdaniem organu o ważnym interesie podatnika świadczyć mogą zdarzenia nieprzewidywalne o charakterze nadzwyczajnym. Tego rodzaju zdarzeniem nie są trudności ekonomiczne wynikające ze sposobu prowadzenia przez podatnika działalności gospodarczej. Organ stwierdził również, że z ustaleń organu pierwszej instancji wynika że strona skarżąca nie znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Odnosząc się do zarzutu powołania w decyzji organu pierwszej instancji przepisu ustawy, która nie obowiązywała w dacie wydania tej decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że uchybienie to miało miejsce w rzeczywistości jednakże nie miało wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, gdyż pod rządami ustawy dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej kwestie związane z umorzeniem, zaległości podatkowych regulowane były w podobny sposób co w poprzednio obowiązującej ustawie błędnie wskazanej w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji.
Na decyzję organu pierwszej instancji spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 67 § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podnosiła, że w jej sprawie organ dokonał błędnej interpretacji zawartego w art. 67 § 1 O.p. zwrotu "ważny interes podatnika" poprzez przyjęcie, że pojęcie to nie obejmuje sytuacji, w których podatnik wnosi o umorzenie zaległości podatkowych ze względu na trudną sytuacje ekonomiczną spowodowaną niepowodzeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej. Organ w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że podnoszone we wniosku okoliczności uzasadniające zdaniem strony skarżącej umorzenie jej zaległości podatkowych nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, jednakże stwierdzenia tego nie poparł żadnymi dowodami przez co zdaniem strony skarżącej naruszył przepisy art. 187 § 1 , art. 191 O.p. a także przepisy art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 O.p. w zakresie uzasadnienia decyzji. Strona skarżąca wskazywała, że wniosek o umorzenie zaległości podatkowych uzasadniała kryzysem na rynku usług budowlanych, który doprowadził do jej trudnej sytuacji ekonomicznej. W ocenie strony skarżącej kryzys ten był okolicznością, której podatnik nie mógł przewidzieć a zatem był okolicznością, która według organów mogła uzasadniać wniosek o umorzenie zaległości podatkowych. Spółka podnosiła, że wnosząc o umorzenie zaległości podatkowych dążyła do utrzymania bytu swojego przedsiębiorstwa i utrzymania miejsc pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Decyzje podejmowane na podstawie art. 67 § 1 O.p. są decyzjami uznaniowymi co oznacza, że organ podejmując decyzję w przypadku zaistnienia przesłanek do wydania rozstrzygnięcia o treści określonej przepisami prawa, może wydać takie rozstrzygnięcie ale może również odmówić wydania takiego rozstrzygnięcia. O uznaniowym charakterze decyzji podejmowanych w oparciu o art. 67 § 1 O.p. świadczy użycie przez ustawodawcę w tym przepisie zwrotu "może umorzyć zaległości podatkowe". Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia organu od obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania oraz wydania decyzji spełniającej wymogi określone w przepisach art. 210 § 1 -5 O.p. Organ prowadząc postępowanie w wyniku, którego ma zostać wydana decyzja uznaniowa ma obowiązek wypełnić zawarty w art. 122 O.p. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w przepisie art. 187 § 1 O.p. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Dokonana w postępowaniu ocena dowodów nie może nosić cech dowolności.
W rozpoznanej sprawie organ stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowody nie potwierdza trudnej sytuacji materialnej strony skarżącej, jednakże nie wskazał dowodów potwierdzających to stwierdzenie. Skarżąca spółka w toku postępowania przed organem pierwszej instancji złożyła do organu dokumenty potwierdzające, że znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Organ drugiej instancji nie uwzględnił tych dowodów i nie wskazał dowodów potwierdzających, że twierdzenia strony skarżącej w tym zakresie są nieprawdziwe. Z tego względu zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że zgromadzone w sprawie dowody nie potwierdzają trudnej sytuacji materialnej strony skarżącej należało uznać za gołosłowne i dowolne, i naruszające przepisy art. 122, 187 § 1 i art. 191. Uchybienie to powodowało, że uzasadnienie decyzji naruszało przepis art. 210 § 4 O.p. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji. Zgodnie z tym przepisem organ w uzasadnieniu decyzji powinien wskazać dowody na, których się oparł oraz dowody, którym odmówił wiarygodności. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dotyczyło podstawowej okoliczności faktycznej, na której opierał się wniosek strony skarżącej o umorzenie zaległości podatkowych.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu drugiej instancji, że powołanie w decyzji organu pierwszej instancji przepisu nieobowiązującej ustawy nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W cenie Sądu uchybienie to stanowi naruszenie art. 210 § 4 O.p. w zakresie uzasadnienia prawnego decyzji.
Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że przy wydawaniu decyzji uwzględnił również fakt, że skarżąca spółka w okresie ostatnich trzech lat otrzymała pomoc publiczną o wartości przekraczającej równowartość [...] tys. EURO, jednakże nie wskazał przepisu prawa, który nakazywałby uwzględnić tę okoliczność przy wydawaniu decyzji. W ocenie Sądu stanowiło to naruszenie przepisu art. 210 § 4 O.p. w zakresie uzasadnienia prawnego decyzji. W rozpoznanej sprawie organy winny były okoliczność tę ocenić w kontekście przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy w zakresie niektórych ulg i zwolnień podatkowych w ramach pomocy de minimis.
W zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji nie ustosunkował się do zawartych w odwołaniu zarzutów w zakresie naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów:
- art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej
- art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej
- § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy w zakresie niektórych ulg i zwolnień podatkowych w ramach pomocy de minimis
W ocenie Sądu zaniechanie to stanowiło naruszenia art. 210 § 4 O.p. w zakresie uzasadnienia prawnego decyzji.
Zdaniem Sądu naruszenia przepisu art. 210 § 4 O.p. w zakresie uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, jakich w rozpoznanej sprawie dopuściły się organy obydwu instancji miały istotny wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu, należy podkreślić, że właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi ważny element każdej decyzji administracyjnej. Uzasadnienie decyzji stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną cześć decyzji. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 210 § 4 O.p. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym określonej w art.124 O.p. zasady przekonywania. W uzasadnieniu faktycznym organ winien jest wskazać te fakty, które przemawiają za podjętym przez organ rozstrzygnięciem. Uzasadnienie prawne decyzji winno zawierać wskazanie przepisów prawa z przytoczeniem ich treści i chodzi tutaj o przepisy prawa, które regulują skutki prawne faktów wymienionych w uzasadnieniu faktycznym (por. Cz. Martysz w G. Łaszczyca, Cz. Masrtysz, A. Matan, Postępowanie Administracyjne ogólne, Warszawa 2003, s.663 i nast., a także wyrok NSA z 30 czerwca 1983 r. I S.A. 178/83, ONSA 1983, Nr 1, poz. 51,.) W przypadku decyzji uznaniowych, a do takich zaliczają się decyzje w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych, uzasadnienie decyzji stanowi tę jej część, która ma szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy działaniu w ramach uznania administracyjnego przepis prawa materialnego przyznaje organowi prawo wyboru rozstrzygnięcia sprawy spośród przynajmniej dwóch możliwych rozstrzygnięć. W przypadku wniosków o umorzenie zaległości podatkowych będą to umorzenie zaległości bądź odmowa umorzenia, a zatem rozstrzygnięcia o treści diametralnie różnej. Ze względu na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, przy niewłaściwym uzasadnieniu decyzji uznaniowej, z samego przepisu prawa oraz istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie można wywieść jednoznacznej oceny, czy decyzja organu jest prawidłowa w zakresie samego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, a zatem czy jest prawidłowa w aspekcie materialnym. Wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej nie pozwala na stwierdzenie czy przy jej wydaniu organ nie dopuścił się dowolności oraz zaniechania przy dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 28 grudnia 1984 r., sygn. akt S.A./Wr 728/84, ONSA 1984, Nr 2, poz. 126, z dnia 10 czerwca 1994 r., sygn. akt. II S.A. 237/94, ONSA 1995, Nr 3 poz. 111, z dnia 8 września 1998 r., sygn. akt IV S.A. 893/97, LEX 45905) Z tych względów wady uzasadnienia decyzji uznaniowych należy uznać za naruszenia przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej, które nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że rozstrzygnięcie organu jest rozstrzygnięciem opartym na obowiązujący przepisach oraz stwierdzonym w oparciu o rzetelne dowody stanie faktycznym zaistniałym w danej sprawie, który odpowiada stanowi faktycznemu określonemu w przepisach prawa mających zastosowanie w sprawie, nosi wszelkie cechy rozstrzygnięcia dowolnego nieopartego na przepisach prawa. Takie uzasadnienie decyzji jest w sposób oczywisty sprzeczne z określoną w art. 121 § 1 O.p. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów podatkowych.
W rozpoznanej sprawie organy obydwu instancji dokonały błędnej interpretacji zawartego w art. 67 § 1 O.p. zwrotu "ważny interes podatnika". Pojęcie to ma charakter niedookreślony, a zatem należy mu nadawać takie znaczenie jakie ma ono w języku potocznym. Za waży interes podatnika w rozumieniu powołanego przepisu należy uznać każdy związek umorzenia zaległości podatkowych z kwestiami, które podatnik uznaje za ważne dla siebie, polegający na tym że umorzenie zaległości ma lub może mieć bezpośredni wpływ na te kwestie. Będą to uprawnienia i obowiązki wynikające wprost z przepisów prawa- interes prawny a także okoliczności uznawane przez podatnika za istotne z jego punktu widzenia, które nie wynikają wprost z przepisów prawa – interes faktyczny. Skoro w rozpoznanej sprawie podatnik powołując się na swoją trudną sytuację ekonomiczną wynikającą z ciążących na nim długów wskazywał, że zapłata ciążących na nim zaległości podatkowy w znacznych kwotach, może negatywnie wpłynąć na funkcjonowanie jego przedsiębiorstwa, a w dalszej konsekwencji doprowadzić do jego likwidacji, to w ocenie Sądu brak było podstaw do twierdzenia że okoliczności te nie świadczą o ważnym interesie podatnika w umorzeniu zaległości podatkowych. W przypadku spółki akcyjnej nie można uznać, że prowadzenie przez nią przedsiębiorstwa zarobkowego nie stanowi dla niej ważnej kwestii. Zdaniem Sądu przy określeniu zakresu uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa na podstawie, których organ wydaje decyzję w pierwszej kolejności należy stosować wykładnię językową. Z treści przepisu art. 67 § 1 O.p. nie da wywieść się wniosku, że o ważnym interesie podatnika można mówić tylko w przypadku zdarzeń nadzwyczajnych, których podatnik nie mógł przewidzieć i którym nie mógł zapobiec, gdyż w przepisie tym brak jest zapisów wskazujących na te okoliczności. Strona skarżąca w skardze zasadnie wskazywała, że nie mogła przewidzieć kryzysu w branży w której prowadzi działalność oraz zapobiec temu kryzysowi. Z tego względu zdaniem Sądu organ działając w ramach uznania administracyjnego zamierzając nie uwzględnić wniosku strony skarżącej o umorzenie zaległości podatkowej nie powinien był odwoływać się do treści, których nie można było odczytać z przepisu art. 67 § 1 O.p., a jedynie wykorzystać uprawnienia przysługujące mu w procesie podejmowania decyzji uznaniowej.
W ocenie Sądu niezasadny był zarzut strony skarżącej, że zaskarżona decyzja naruszała przepis art. 210 § 1 pkt 6 O.p. Zarzut ten można byłoby uznać za zasadny, gdyby zaskarżona decyzja nie zawierała uzasadnienia prawnego i faktycznego, jednakże zaskarżona decyzja uzasadnienie to zawierała. Wskazane powyżej wady tego uzasadnienia stanowiły naruszenie art. 210 § 4 O.p., jednakże nie przesądzały o naruszeniu przepisu art. 210 p 1 pkt 6 O.p.
W tym stanie rzeczy należało uznać, że decyzja organu pierwszej instancji naruszała przepisy art. 121, 187 § 1 i art. 191 w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja organu pierwszej instancji oraz organu drugiej instancji naruszały również przepisy art. 121 § 1, 124, 210 § 4 O.p. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy a także przepis art. 67 § 1 O.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 135, art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło