II SA/Rz 731/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Zbigniew Czarnik Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. i B. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego -skargę oddala- II SA/Rz 731/05 UZASADNIENIE Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2005r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1081 ze zm.) oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. i B. M. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego tj. budynku letniskowego o konstrukcji drewnianej usytuowanego na działce nr 69/1 w miejscowości R., stanowiącej własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym A. S.A. z siedzibą w S. W odwołaniu skarżący wnieśli o zmianę decyzji organu I instancji i wydanie decyzji zezwalającej na wykorzystanie obiektu do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucili naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. wobec bezpodstawnego twierdzenia, że obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, gdyż w czasie wydawania decyzji teren, na którym znajduje się domek letniskowy, będący przedmiotem rozbiórki nie posiada aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu zarzucono, że organ mógłby się powoływać na niezgodność wybudowanego obiektu z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, gdyby podstawą prawną wydanej decyzji był art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. i jeśli byłoby to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1 art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Wobec tego, że podstaw prawną zaskarżonej decyzji jest art. 37 ust. 1 cyt. ustawy, to organ winien zbadać czy wybudowany obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z aktualnymi przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę. Organ odwoławczy nie podzielił argumentów odwołania i wymienioną na wstępie decyzją utrzymał nakaz rozbiórki. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczono ustalany przez organ I instancji stan faktyczny sprawy. Ustalono, że na dzierżawionej działce nr 69/1 w R. znajduje się obiekt budowlany tj. budynek letniskowy o konstrukcji drewnianej i wymiarach zewnętrznych 5.05m x 7,05m o wysokości 5,0m, wolnostojący, parterowy z poddaszem, wybudowany przez 1 stycznia 1995r. Budynek posadowiono na stopach betonowych i elementach drewnianych, ściany wykonano z desek impregnowanych oraz taras konstrukcji drewnianej o szerokości 1,35m., przykryty dachem dwuspadowym, wyposażony w instalacje wod.-kan. i elektryczną. Działka nr 69/1 w miejscowości R. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Gminnej Rady Narodowej Nr [...] oraz Nr [...], obowiązującym w dacie wybudowania obiektu była oznaczona symbolem "RZ", który oznaczał adaptację istniejących łąk i pastwisk bez prawa zabudowy, a obowiązywał do 2.12.1994r. Zatwierdzony uchwałą Rady Gminy Nr [...] w dniu [...].12.1994r. nowy plan zagospodarowania przestrzennego był ważny do 31.12.2002r. Zgodnie z tym planem działka znajdowała się w terenach oznaczonych symbolem RP - tereny rolne bez prawa zabudowy z wyjątkiem ujęć wodnych dla wsi i wyciągów narciarskich we wskazanych wsiach. Organ odwoławczy stwierdził, że zastosowany przez organ I instancji art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. jest w pełni uzasadniony. Przymusowej rozbiórce podlegają obiekty budowlane wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, wyłącznie w przypadku, gdy teren, na którym zlokalizowano obiekt nie jest przeznaczony pod zabudowę zgodnie z mpz lub obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia. Cytowane plany zagospodarowania nie dopuszczały na tym terenie zabudowy letniskowej. Organ I instancji rozważył możliwość legalizacji przedmiotowego obiektu, ale ze względu na wystąpienie negatywnych przesłanek wymienionych w art., 37 Prawa budowlanego z 1974r. nie było to możliwe. W skardze do Sądu skarżący zarzucili naruszenie art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. przez przyjęcie, że teren nie jest przeznaczony pod zabudowę, w sytuacji, gdy dla działki nr 69/1 położonej w R. brak jest planu zagospodarowania przestrzennego, a sąsiednia działka nr 79 oznaczona była symbolem UTL- "istniejący ośrodek wypoczynkowy N. K. 70 miejsc noclegowo-kempingowych, adaptacja na perspektywę:; naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. przez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego poprzez nieuwzględnienie, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla gminy obowiązującym do 2.12.1994r, teren ten był przeznaczony na ośrodek kempingowy; art. 39 Prawa budowlanego z 1974r. przez nierozpatrzenie możliwości odroczenia przymusowej rozbiórki do czasu uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego i zezwolenia na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego. Z tych też względów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania wg spisu kosztów. W uzasadnieniu skargi wskazali, że ustalenia organu, co do przeznaczenia terenu są bezpodstawne, bo o d 1.01.2003r. dla tego terenu nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Z uzasadnienia decyzji z [...].03.1986r. przekazującej w zarząd PBN N.K. sąsiednią działkę nr 79 wynika, że teren ten w perspektywie miał być adoptowany na kemping, a aktualny wypis z KW nr [...] określa działkę nr 79 jako pastwisko. Analiza funkcji i cech zabudowy dla działki nr 69/1 w miejscowości R. (wydana wprawdzie dla S. J.), ale dotycząca również dobudowanego barakowozu stwierdza, że przeznaczenie tych gruntów na cele budowlane może nastąpić dopiero po ich przeklasyfikowaniu zgodnie z ich stanem faktycznym. Taki wniosek do Starosty [...] został złożony [...].06.2005r. Skarżący dodali, że w dacie obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego z 1994r. na działce nr 69/1 znajdowało się już budownictwo rekreacyjne, a perspektywa z poprzedniego planu obejmowała przeznaczenie łąk na kemping. Mankamentem decyzji jest to, że organ nie wskazał konkretnie z jakimi przepisami o planowaniu przestrzennym kwestionowany obiekt jest niezgodny oraz okoliczności wymienionych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. Organ nie wziął też pod uwagę okoliczności przemawiających za celowością czasowego wykorzystania obiektu do uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego działkę nr 69/1 w R. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie , zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że obiekt, objęty nakazem rozbiórki został wzniesiony przez 1 stycznia 1995r. W aktach sprawy znajdują się dwa oświadczenia J. G. – wykonawcy obiektu i pierwszego właściciela domku letniskowego, z których jednoznacznie wynika, że domek drewniany został postawiony w 1994r., i wybudowany wbrew zawartej umowie dzierżawy z A. w S> (karta akt admin I inst. nr 23 i 24). Prawidłowe ustalenie czasu, w którym został wzniesiony obiekt ma decydujące znaczenie dla przepisów prawnych, podług których oceniana jest samowola budowlana, co wynika z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem art. 48 (Prawa budowlanego z 1994r.) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (to jest 1 stycznia 1995r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W ustalonym stanie faktycznym Sąd uznał za prawidłowe prowadzenie postępowanie przez organy nadzoru budowlanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), zwana dalej Prawo budowlane z 1974r. Na podstawie przywołanej ustawy można wyprowadzić regułę, że rzeczą organów prowadzących postępowanie w sprawie samowoli budowlanej jest w pierwszym rzędzie wykluczenie przesłanek z art. 37 (zaistnienie którejkolwiek z nich nakłada na organ obowiązek orzeczenia rozbiórki), aby organy mogły podjąć czynności zmierzające do zalegalizowania samowoli budowlanej i zakończenia tego postępowania wydaniem decyzji o dopuszczeniu obiektu do użytkowania. W rozpoznawanej sprawie organy zasadnie przyjęły i wykazały, że zaistniała przesłanka wymieniona w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. obligująca organy do wydania nakazu rozbiórki. Stosownie do tego przepisu obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ administracji publicznej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Organy wykazały, że w 1994r., to jest w okresie, w którym wzniesiono domek letniskowy obowiązywały na terenie gminy [...] dwa plany zagospodarowania przestrzennego. Według planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Gminnej Rady Narodowej Nr [...] zaktualizowanego uchwałą Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 19884r. nr [...], poz. [...]), który obowiązywał do [...] grudnia 1994r. był oznaczony symbolem Rz, który dopuszczał adaptację istniejących łąk i pastwisk bez prawa zabudowy. Natomiast według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 1994r. nr [...], poz. [...]), który obowiązywał do [...] grudnia 2002r. teren, na którym znajduje się działka nr 69/1 był oznaczony symbolem RP – tereny rolne, bez prawa zabudowy (z wyjątkiem ujęć wody dla wsi i wyciągów narciarskich we wskazanych wsiach). W postępowaniu wyjaśniającym organy ustaliły jedynie, w którym roku powstał domek letniskowy, nie precyzując bliżej tego czasookresu (np. miesiąc). Mając jednak na względzie przytoczone teksty planów, odnośnie przeznaczenia terenu, na którym zlokalizowany został domek letniskowy nie miało znaczenia, gdyż według postanowień obydwu planów na terenie tym obowiązywał zakaz zabudowy. Zakaz ten został naruszony bowiem J. G. bez wymaganego pozwolenia wzniósł obiekt budowlany, jako pierwszy dzierżawca działki nr 69/1 położonej w R. Zakaz zabudowy wynikał też z treści zawartej umowy dzierżawy. Wobec naprowadzonych wyżej uwag nie można uznać za uzasadnione zarzuty pełnomocnika skarżących o naruszeniu art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Bez wpływu na treść rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność, że dla terenu, na którym znajduje się kontrolowany obiekt w dacie wnoszenia skargi do Sądu nie był on objęty planem zagospodarowania przestrzennego ze względu na treść art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. Zakaz zabudowy w dacie wnoszenia obiektu został przez organy udowodniony i Sąd uznał za uzasadnione argumenty zaprezentowane przez organy. Wobec prawidłowo ustalonego stanu faktycznego i prawnego dla działki nr 69/1 położonej w R. bez wpływu na rozstrzygnięcie należy uznać sposób zagospodarowania sąsiednich nieruchomości, gdyż kontroli poddana jest działka, na której wzniesiono się sporny obiekt. W tekstach planów nie znajduje się zapis, z którego wynikałoby, że adaptacja na perspektywę ma dotyczyć w przyszłości budownictwa letniskowego. Mając na względzie naprowadzone argumenty Sąd doszedł do przekonania, że nietrafny jest zarzut skarżących naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. Nietrafny jest również zarzut naruszenia przepisu art. 39 Prawa budowlanego z 1974r. odnośnie nierozpatrzenia możliwości odroczenia przymusowej rozbiórki do czasu uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego. W myśl tego przepisu, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 lub w wypadku, o którym mowa w art. 38 ust. 2 (pozwolenie czasowe), właściwy organ administracji publicznej może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji. W przepisie tym ustawodawca przewidział szczególne unormowanie, dotyczące terminu rozbiórki orzeczonej ostateczna decyzją administracyjną. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że co do zasady obowiązek przymusowej rozbiórki obiektu nałożony decyzją ostateczną powinien być wykonany niezwłocznie, jednakże organ administracji ma prawo (może odroczyć) wykonanie przymusowej rozbiórki i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu (określając czas i sposób korzystania z obiektu), przy czym wydanie takiej decyzji uzależnione jest od spełnienia przesłanek, takich jak względy społeczne lub gospodarcze. Zatem w postępowaniu administracyjnym, celem którego jest wykluczenie istnienia przesłanek do orzeczenia nakazu rozbiórki prowadzonego na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. niemożliwym było wydanie decyzji o odroczeniu terminu rozbiórki (uchwałą 7 sędziów NSA sygn. akt OPS 4/01 ONSA 2002/2/58). Organ odwoławczy prawidłowo poinformował w uzasadnieniu decyzji, że wniosek taki nie może być rozpatrywany równolegle z postępowaniem o nakaz rozbiórki. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się umowa zawarta [...] kwietnia 2005r., mocą której J. G. przeniósł własność domku letniskowego, objętego skarżonym nakazem rozbiórki na J. i B. M. W tej sytuacji orzeczenie nakazu rozbiórki w stosunku do nowych właścicieli odpowiada dyspozycji normy prawnej zawartej w art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. Stroną tego postępowania jest również były właściciel, bowiem postępowanie zostało wszczęte zawiadomieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2004r. nr [...]. Stroną tego postępowania jest też użytkownik wieczysty nieruchomości – A. S.A. w S. W ocenie Sądu na podstawie materiału dowodowego organy prawidłowo ustaliły krąg stron w rozumieniu art. 28 k.p.a. w prowadzonego postępowania o nakaz rozbiórki. Mając na względzie przedstawiony stan rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił jako nieuzasadnioną.