IV SA/Wa 989/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2006 roku sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku o wypłatę odszkodowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżącego J. S. 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. Starosta [...] wznowił postępowanie w sprawie wykazania S. S. jako dzierżawcy ½ części działki nr [...] o pow. 1,69 ha położonej w obrębie R. w ewidencji gruntów i budynków. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Starosta [...] w ramach wznowionego postępowania uchylił zawiadomienie – decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r., na mocy której zostały wprowadzone omawiane zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Decyzja z dnia [...] lipca 2003 r. została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] września 2003 r. Na skutek skargi J. S. na ww. decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2003 r. a także postanowienia Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. o wznowieniu postępowania. Sąd uznał, iż samo postępowanie zostało wszczęte z naruszeniem prawa, polegającym na naruszeniu przepisów dopuszczających wznowienie postępowania (nie wznawia się postępowania zakończonego czynnością materialno – techniczną, jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie), a zatem wszelkie rozstrzygnięcia organów administracyjnych zapadłe w tym postępowaniu zostały wydane także z rażącym naruszeniem prawa. Powołując się na powyższy wyrok sądu administracyjnego, J. S. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] o wypłatę odszkodowania w wysokości 35 tys. złotych. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] stwierdził swoją niewłaściwość w sprawie i przekazał - na podstawie art. 65 kpa - wniosek o wypłatę odszkodowania Staroście[...], jako organowi właściwemu w sprawie. W wyniku zażalenia na powyższe postanowienie, Główny Geodeta Kraju postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w sprawie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ podniósł, iż zgodnie z art. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kodeks ten normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Ponadto wskazał na przepis art. 287 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) który stanowi, iż w przypadku gdy sąd w orzeczeniu stwierdzi nieważność aktu, stronie która poniosła szkodę, służy odszkodowanie od organu, który wydał decyzję. Następnie organ podniósł, że przepisy na podstawie których można uzyskać odszkodowanie w drodze postępowania administracyjnego, nie odnoszą się do roszczeń z tytułu szkód powstałych na skutek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W konsekwencji, Główny Geodeta Kraju stwierdził, że przedmiotowa sprawa nie podlega rozpoznaniu w drodze postępowania administracyjnego i nie ma do niej również zastosowania art. 65 kpa. Skargę na omawiane postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2006 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. S. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż decyzje: Starosty [...] z dnia [...] lipca 2003 r. oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...]z dnia [...] września 2003 r. naraziły go na poważne straty materialne, ponieważ pozbawiły go środków dożycia, gdyż KRUS wypłaca mu miesięcznie tylko 160 zł renty zamiast 668 zł. Wobec stwierdzenia nieważności wskazanych decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, ma prawo domagać się odszkodowania. Jako podstawę swych żądań przywołał przepisy art. 77 Konstytucji RP oraz art. 287 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do treści art. 134 § 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwana p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2006 r. zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Bezsporne w sprawie jest, iż wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 listopada 2004 r. sygn. akt 3 II SA/ŁÓ/1621/03 stwierdzona została nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2002 r., jak również i postanowienia Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Skarżący J. S., powołując się na powyższy wyrok pismem z dnia 1 września 2005 r. wystąpił do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. z żądaniem wypłaty odszkodowania w kwocie 35 tys. zł. Skarżący swoje żądanie argumentował faktem przyznania mu przez KRUS renty w wysokości 160 zł miesięcznie zamiast przysługującej mu w kwocie 668 zł. Obniżenie renty nastąpiło – zdaniem skarżącego – błędnymi decyzjami zarówno [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego jak i Starosty [...], które nie uwzględniły w ewidencji gruntów S. S. jako dzierżawcy połowy działki nr [...] o pow. 1,69 ha. Przekazując Staroście [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. powyższy wniosek J. S. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zwrócił uwagę, iż stwierdzenie przez Sąd nieważności decyzji i postanowienia w sprawie wznowienia postępowania, oznacza, że od momentu ich wydania były one nieważne i nie wywoływały żadnych skutków prawnych, a to oznacza powrót do stanu prawnego sprzed dnia 17 lipca 2003 r., a więc stanu zgodnie z którym S. S. jest wypisany w ewidencji gruntów jako dzierżawca działki od dnia 17 kwietnia 2003 r., tj. od dnia ujawnienia w ewidencji gruntów umowy dzierżawy zawartej w dniu 31 marca 2003 r. Uchylając powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego i umarzając postępowanie w sprawie Główny Geodeta Kraju błędnie uznał, iż przedmiotowa sprawa nie podlega rozpatrzeniu w trybie postępowania administracyjnego. Zasadniczy problem, sprowadza się do tego, czy przepis art. 160 kpa, który regulował do dnia 1 września 2004 r. kwestie dotyczące dochodzenia odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Wprawdzie od dnia 1 września 2004 r. roszczenia o naprawienie szkody powstałej w wyniku wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności rozpoznane są całkowicie w postępowaniu przed sądami powszechnymi, w związku z nowelizacją przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednakże stosownie do treści art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692), do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy zachował moc obowiązywania między innymi art. 160 kpa. Skoro w sprawie niniejszej strona domaga się przyznania odszkodowania w związku z wydaniem decyzji eliminowanych z obrotu prawnego wydanych przed dokonaną nowelizacją, to stosownie do treści art. 5 w/w ustawy do rozpoznania żądania ma nadal zastosowanie art. 160 kpa. Przepisy art. 160 § 4 i 5 określały szczególny tryb postępowania w sprawach odszkodowania za szkody powstałe na skutek wydania aktu administracyjnego dotkniętego wadą nieważności, stwierdzoną przez właściwy organ administracyjny lub sąd administracyjny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmowano pogląd, że sprawa o odszkodowanie, do której ma zastosowanie art. 160 kpa jest sprawą cywilną należącą do właściwości sądu powszechnego, z tym tylko, że wniesienie powództwa musi być poprzedzone wydaniem decyzji na podstawie art. 160 § 4 kpa. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy będąc związany oceną prawną dokonaną przez Sąd (art. 153 ppsa) rozważy, czy wskazany w postanowieniu organu pierwszoinstancyjnego Starosta [...] jest właściwy do wydania decyzji o odszkodowaniu w niniejszej sprawie. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppsa orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.