I SA/Wa 989/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Maria Tarnowska (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2006 r. sprawy ze skargi U. R. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie niezwłocznego zajęcia nieruchomości oddala skargę. Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania U. R. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] zezwalającej Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w obrębie R., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej własność U. R. oraz nadającej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. W uzasadnieniu decyzji Minister Transportu i Budownictwa podał, że pismem z dnia 4 października 2005 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości szczegółowo opisanej w osnowie zaskarżonej decyzji, wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości oraz nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Wojewoda [...] zezwolił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Po rozpatrzeniu odwołania U. R. od tej decyzji, organ drugiej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U z 2003 r. Nr 80, poz. 721 z późn. zm.), po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Ponadto, zgodnie z art. 17 ust. 2 decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.). Nieruchomość ta została przeznaczona pod budowę obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej nr [...] [...] – [...], co potwierdza decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji dla inwestycji pn. "Budowa obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej nr [...] [...] – [...], od km [...] + [...] do km [...] + [...]". Organ stwierdził, że w związku z bezskutecznym upływem terminu wyznaczonego do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości zostało wszczęte przez Wojewodę [...] na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad postępowanie wywłaszczeniowe w stosunku do tej nieruchomości, o czym strony zostały zawiadomione pismem z dnia 29 grudnia 2005 r. Ponadto, zarówno wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, w którego imieniu działają w niniejszej sprawie uprawnieni pracownicy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K., jak i decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. wskazują na szczególne przyczyny uzasadniające wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego, rozpoczęcie niniejszej inwestycji ma za zadanie odciążenie z ruchu śródmieścia R., usprawnienie ruchu tranzytowego w ciągu drogi krajowej nr [...] na odcinku przejścia przez miasto, a poprzez oddzielenie ruchu lokalnego od ruchu tranzytowego, poprawienie bezpieczeństwa użytkowników drogi. Wyczerpuje to, zdaniem organu odwoławczego, ostatnią z przesłanek wskazanych w przepisach prawa dotyczących warunków wydawania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, tym bardziej, że rozwój infrastruktury drogowej jak i efektywne gospodarowanie publicznymi środkami finansowymi leżą w interesie wszystkich obywateli oraz powinny być przedmiotem szczególnej dbałości organów administracji publicznej. Organ podał również, że jednocześnie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o nadanie decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Wojewoda, działając na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. stanowiącego, że decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, przychylił się do wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Ze względu na to, że ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w art. 32 ust. 2 pkt 4 wymaga dla uzyskania pozwolenia na budowę złożenia oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nadanie przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. rygoru natychmiastowej wykonalności, zdaniem organu, nie budzi zastrzeżeń. Nadto organ stwierdził, że zarzut odwołującej się dotyczący ceny wykupu zajętej nieruchomości nie może stanowić przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., ponieważ zarzut ten nie dotyczy postępowania prowadzonego w sprawie niezwłocznego zajęcia nieruchomości przeznaczonych pod pasy drogowe. Wycena nieruchomości przy jej wywłaszczeniu jest częścią postępowania wywłaszczeniowego i może być podnoszona jedynie w stosunku do aktów i działań organów dotyczących właśnie tego postępowania, nie może ona natomiast stanowić przyczyny wzruszenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. Ponadto, w ocenie organu, w niniejszej sprawie nie naruszono konstytucyjnie zagwarantowanego prawa własności, a jedynie skorzystano z prawnie usankcjonowanych możliwości jego ograniczenia. Skargę na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła U. R., zarzucając decyzji brak podstawy faktycznej i prawnej do niezwłocznego zajęcia nieruchomości oraz wadliwą wycenę tej nieruchomości przez biegłego rzeczoznawcę i wykorzystanie przez inwestora swojej pozycji dominującej w toczącym się postępowaniu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania skarżąca podniosła, że sytuacja prawna i faktyczna zmieniła się w sposób znaczny, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 19 kwietnia 2006 r. uchylił decyzję Wojewody [...] w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacji i zabudowy obwodnicy w R., a zatem nie ma konieczności niezwłocznego zajęcia nieruchomości, które może narazić ją na nieodwracalne szkody i straty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest zezwolenie Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...], położonej w obrębie R., niezbędnej do realizacji celu publicznego, jakim jest budowa obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej nr [...] [...] – [...]. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 z późn. zm.), zgodnie z którym, po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe; decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Decyzja ta, stosownie do art. 17 ust. 3 tej ustawy, uprawnia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń oraz uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Zgodnie z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznacza tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Stosownie do art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć m.in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wnioskiem z dnia 4 października 2005 r. wystąpił o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa oraz o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Z decyzji nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej i decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. wynika, że przedmiotowa nieruchomość niezbędna jest do realizacji celu publicznego jakim jest budowa obwodnicy miasta R. W piśmie z dnia 10 kwietnia 2005 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad podał, że inwestycja będzie realizowana z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, a więc ich wykorzystanie leży w interesie społecznym i ponadregionalnym, a zwłoka w zajęciu nieruchomości może spowodować, że zaplanowana inwestycja drogowa nie będzie zrealizowana, a nie dotrzymanie harmonogramu prac uniemożliwi uzyskanie środków na ten cel. Prawidłowo organ uznał, że wnioskujący o niezwłoczne zajęcie nieruchomości Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wykazał, iż przypadek niniejszy jest uzasadniony oraz, że zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Sąd podziela również pogląd organu, że sprawa wyceny nieruchomości przy jej wywłaszczaniu jest częścią postępowania wywłaszczeniowego i może być podnoszona w tym właśnie postępowaniu, a nie w niniejszej sprawie. Ponadto Sąd zauważa, że uchylenie decyzji Wojewody [...] w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacji i zabudowy obwodnicy w R., które nastąpiło po wydaniu zaskarżonej decyzji, nie ma znaczenia dla tej sprawy, ponieważ Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania, a w tym dniu decyzja lokalizacyjna istniała. Mając powyższe pod uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.