IV SA/Wr 90/06

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 września 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Marcin Miemiec (spraw.) Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 września 2006r. przy udziale sprawy ze skargi B. M. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego oddala skargę. W dniu [...] r., na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 329), dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] we W. wydał decyzję nr [...] - akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego B. M. . W dniu [...] r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, Prezydent W. wydał decyzję nr [...] , w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W. . Prezydent Miasta W. przyjął, że akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego został wydany z rażącym naruszeniem prawa. B. M. w dniu nadania stopnia nie posiadała bowiem kwalifikacji do zajmowanego stanowiska. B. M. odwołała się od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie. D. Kurator Oświaty, jako organ wyższego stopnia w tej sprawie na podstawie art. 9 lit. b) ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 z późn. zm.), rozpatrzył odwołanie i powołując się na art. 7 ust. 3 i ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 329), § 1 pkt 2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn. zm.), art. 156 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wydał decyzję z dnia z dnia [...] r., nr [...] , utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że odwołująca się w dniu [...] r. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę, w pełnym wymiarze godzin, na stanowisku nauczyciela gimnastyki korekcyjnej. Odwołująca się legitymowała się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na Wydziale Wychowania Fizycznego na kierunku rehabilitacji ruchowej (nr dyplomu [...] , z dnia [...] r.), a ponadto dyplomem ukończenia Państwowego Studium Kulturalno-Oświatowego i Bibliotekarskiego we W. , ze specjalizacją w zakresie pracy kulturalno-oświatowej (nr dyplomu [...] , z dnia [...] r.). Zgodnie z § 3 obowiązującego w dniu nabycia stopnia nauczyciela kontraktowego, powołanego rozporządzenia MEN z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, kwalifikacje do nauczania w szkołach podstawowych posiadała osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym (lub zbliżonym) z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć oraz przygotowaniem pedagogicznym. Odwołująca się posiadała w dniu nadania stopnia poziom wykształcenia odpowiedni do nauczania w szkole (wykształcenie wyższe magisterskie) oraz zaświadczenie dyrektora o uznaniu kierunku ukończonych studiów za zbliżony do prowadzenia zajęć z gimnastyki korekcyjnej. Nie posiadała natomiast przygotowania pedagogicznego. Zgodnie z § 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia, przygotowanie pedagogiczne jest to nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej nauczanych w powiązaniu z kierunkiem kształcenia i praktyką pedagogiczną, w wymiarze co najmniej 270 godzin teoretycznych oraz co najmniej 150 godzin praktycznych. O posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy dyplom (zaświadczenie) szkoły wyższej albo świadectwo ukończenia kursu pedagogicznego prowadzonego przez zakład kształcenia nauczycieli, placówkę doskonalenia nauczycieli lub inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy. Odwołująca się nie posiadała żadnego dokumentu potwierdzającego uzyskanie wymaganego przygotowania pedagogicznego. Pismo dziekana Wydziału Wychowania Fizycznego z dnia [...] r. potwierdza również, że nie uzyskała tego przygotowania w trakcie studiów. Nie uzyskała tego przygotowania także po studiach, do dnia [...] r. Odwołująca się nie posiadała zatem w dniu [...] r. pełnych kwalifikacji do zajmowanego stanowiska. Wynika z tego, że z tym dniem uzyskała z mocy prawa stopień nauczyciela stażysty, zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Przepis ten stanowi, że nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej 1/2 etatu, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, z tym dniem uzyskują stopień nauczyciela stażysty. Wobec powyższego, dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] we W. , ustalając na podstawie wyżej cytowanej ustawy stopień awansu zawodowego B. M. , zastosował do istniejącego stanu faktycznego niewłaściwy przepis. Uwzględniając powyższe organ II instancji uznał, że zaskarżona decyzja stwierdzająca nieważność decyzji dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W. z dnia [...] r., nr [...] , jest prawidłowa i utrzymał ją w mocy. W skardze na decyzję B. M. podniosła, że decyzja z dnia [...] r., nr [...] wydana przez dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W. , była zgodna z prawem. Powołała się na to, że od [...] r. do wydania decyzji z dnia [...] r. prowadziła w placówkach oświatowych gimnastykę korekcyjną. Akt nadania jej stopnia nauczyciela kontraktowego był uznawany także przez dyrektorów trzech przedszkoli, w których pracowała po tej dacie. Stwierdziła, że ramowy program zajęć Magisterskiego Wydziału Wychowania Fizycznego, Kierunek Rehabilitacja Ruchowa, w powiązaniu z dołączonym do akt sprawy zaświadczeniem z dnia [...] r., stwierdzającym odbycie przez skarżącą seminarium w Zakładzie Pedagogiki, a także wieloletnia praca w placówkach oświatowych, stanowią wystarczającą podstawę do przyjęcia, że skarżąca posiada pełne przygotowanie pedagogiczne do zajmowania stanowiska nauczycielki gimnastyki korekcyjnej. Skarżąca powołała się ponadto na znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie z dnia [...] r. o ukończeniu przez nią na Uniwersytecie W. Podyplomowych Studiów Logopedycznych, dających również pełne przygotowanie pedagogiczne. Skarżąca zakwestionowała ponadto właściwość Prezydenta Miasta W. do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. Powołała się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2004 r. (sygn. akt II SA 384/03). Sąd stwierdził tam między innymi, w oparciu o art. 9 lit. h) ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela, że nadzór nad czynnościami podejmowanymi w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego przez dyrektorów szkół sprawuje organ nadzoru pedagogicznego. Organ ten, zgodnie z art. 9 ust. 2 zdanie drugie Karty Nauczyciela, stwierdza w drodze decyzji nieważność takiej czynności. Zdaniem skarżącej, z przepisu tego wynika, że zastosowanie trybu nadzorczego wobec wskazanych czynności organów uczestniczących w postępowaniu o nadanie stopnia awansu zawodowego jest możliwe tylko do chwili zakończenia takiego postępowania. Skarżąca uważa zatem, że fakt otrzymania przez nią aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego spowodował niemożność unieważnienia czynności dyrektora szkoły, polegającej na ustaleniu kwalifikacji podczas wydania aktu. W konkluzji skarżąca stwierdziła, że dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] miał prawo do nadania jej stopnia nauczyciela kontraktowego. W odpowiedzi na skargę D. Kurator Oświaty wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja D. Kuratora Oświaty utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. stwierdzającą nieważność decyzji w sprawie nadania skarżącej stopnia nauczyciela kontraktowego. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela oraz przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkól i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia, które obowiązywały w czasie wydawania kwestionowanych decyzji. Stosownie do art. 9 ust. 1 Karty Nauczyciela, stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która spełnia prawnie określone wymagania kwalifikacyjne. Nie można nawiązać stosunku pracy z nauczycielem, który nie posiada kwalifikacji wymaganych do zajmowania danego stanowiska (art. 10 ust. 8 ustawy). Tak więc na stanowisku nauczyciela winien być zatrudniony oraz rozpoczynać staż na odpowiedni stopień awansu zawodowego tylko nauczyciel posiadający pełne kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska. Kwalifikacje do zajmowania przez nauczyciela stanowiska zostały określone w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Stanowi on, że stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub która ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, nauczyciele zatrudnieni na podstawie umowy o pracę w dniu wejścia w życie ustawy, to jest dnia 6 kwietnia 2000 r., którzy posiadają wymagane kwalifikacje, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę odpowiednio na czas określony lub nieokreślony. Wymagane kwalifikacje pedagogiczne w szkołach określało w tym czasie powołane rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 1991 r., wydane na podstawie art. 9 ust. 2 Karty Nauczyciela. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego rozporządzenia, przez przygotowanie pedagogiczne należy rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej nauczanych w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia i praktyką pedagogiczną w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin oraz odbycie pozytywnie ocenionych praktyk pedagogicznych w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin. O posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy dyplom (zaświadczenie) szkoły wyższej albo świadectwo ukończenia kursu pedagogicznego prowadzonego przez zakład kształcenia nauczycieli albo przez placówkę doskonalenia nauczycieli lub przez inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli. Z materiału sprawy wynika, że skarżąca nie posiadała takich kwalifikacji w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, to jest w dniu 6 kwietnia 2000 r. Było to bowiem niezbędne do uzyskanie z mocy prawa stopnia nauczyciela kontraktowego. Zaświadczenie z dnia [...] r. potwierdza zaliczenie przez skarżącą zajęć z pedagogiki w liczbie [...] godzin; zajęć z pedagogiki specjalnej w liczbie [...] godzin oraz odbycie przez skarżącą seminarium w Zakładzie Pedagogiki Wydziału Wychowania Fizycznego, w liczbie [...] godzin. Z zaświadczenia z dnia [...] r. poświadczające ukończenie przez skarżącą w [...] r. Państwowego Pomaturalnego Studium Kulturalno-Oświatowego i Bibliotekarskiego wynika, że skarżąca zaliczyła tam [...] godzin pedagogiki. Łącznie jest to [...] godzin, a więc mniej, niż 270 godzin wymaganych przepisem § 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia. Decyzja z dnia [...] r. potwierdzała zatem nieprawdziwy stan faktyczny w zakresie przygotowania pedagogicznego skarżącej, a co za tym idzie – była sprzeczna z prawem. Ewentualne kwalifikacje pedagogiczne, na które powołuje się skarżąca, uzyskane już po dacie 6 kwietnia 2000 r. nie mogą być wzięte pod uwagę. Nie mogą bowiem stanowić przesłanki legalizującej decyzję z dnia [...] r. Na korzyść skarżącej nie może też przemawiać interpretacja prawa dokonywana w 2000 r. przez dyrektorów szkół, w których była zatrudniona jako nauczycielka, uznających jej kwalifikacje pedagogiczne. Chybiony jest zarzut skarżącej co do niewłaściwości Prezydenta Miasta W. do wydania decyzji z dnia [...] r. stwierdzającej nieważność decyzji dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W. z dnia [...] r. Zgodnie z art. 157 § 1 kpa, właściwy do stwierdzenia nieważności jest organ wyższego stopnia nad organem, który wydał decyzję podlegającą stwierdzeniu nieważności. Zgodnie z art. 9 lit. b) Karty Nauczyciela, organem wyższego stopnia w rozumieniu kpa w sprawach, o których mowa w ust. 1 – 3, a więc w sprawach nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego, jest w stosunku do dyrektora szkoły – organ prowadzący szkołę. Z art. 104 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) wynika, że organem prowadzącym szkoły podstawowe jest gmina. Prezydent Miasta W. stwierdził zatem nieważność decyzji z dnia [...] r. zgodnie ze swą właściwością. Wywody skargi oparte na wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczą natomiast nadzoru nad czynnościami dokonywanym w toku postępowania o nadanie nauczycielowi stopnia awansu zawodowego. Zastosowanie środka nadzoru na tym etapie postępowania jest w istocie możliwe tylko do chwili zakończenia postępowania. Nie wynika z tego jednak, że wadliwa decyzja kończąca takie postępowanie, oparta na błędnej ocenie stanu faktycznego, będącego podstawą deklaratoryjnej decyzji administracyjnej, nie podlega weryfikacji. Taka weryfikacja jest prawnie możliwa w trybie postępowania o stwierdzenie jej nieważności, który został prawidłowo zastosowany w niniejszej sprawie. Skoro zatem skarżąca w dniu [...] r. nie posiadała prawnie wymaganych kwalifikacji pedagogicznych, to organy orzekające zasadnie przyjęły, że decyzja nr [...] z dnia [...] r. - akt nadania skarżącej stopnia nauczyciela kontraktowego, wydana przez dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W. , jest nieważna. Z powyższych względów, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.