VII SA/Wa 455/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska- Rzepecka, , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2006 r. sprawy ze skargi I. i Z. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie skargę oddala. Sygnatura akt VII SA/Wa 455/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) stwierdził z urzędu nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z K. z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak: [...] udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku wybudowanego bez pozwolenia na budowę przeznaczonego do uboju trzody chlewnej i wyrobu wędlin usytuowanego na działkach nr ew. [...] i [...] położonych w W. W uzasadnieniu organ wskazał, że na mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił pozwolenia na użytkowane budynku przeznaczonego do uboju trzody chlewnej. Organ ten wskazał, że przedmiotowy budynek został wybudowany bez pozwolenia na budowę. We wniosku o pozwolenie na użytkowanie inwestorzy przedstawili dokumenty wyszczególnione we wcześniejszej decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. Obie ww. decyzje zostały następnie wyeliminowane z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia nieważności, z tym, że w stosunku do decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. toczyło się postępowanie odwoławcze, które zakończyło się uchyleniem decyzji stwierdzającej nieważność i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. W ponownym postępowaniu po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, iż w obecnym kształcie budynek nie został wybudowany przed 1995 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. udzielając pozwolenia na użytkowanie budynku wbudowanego bez pozwolenia na budowę decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. rażąco naruszył prawo, gdyż powołany przepis art. 59 ust 1 Prawa budowlanego nie dawał podstawy do zalegalizowania samowolnie wybudowanych obiektów w żadnym czasie. Organ podniósł również kwestię naruszenia § 3 ust 1 pkt 9 lit. f) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 179 poz. 1490) zgodnie z którym instalacje do uboju zwierząt są zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Dlatego też udzielenie pozwolenia na użytkowanie z pominięciem raportów o oddziaływaniu na środowisko stanowi również z tego względu rażące naruszenie prawa. Odwołanie od ww. decyzji złożyli I. i Z. S., którzy wnieśli o dopuszczenie budynku do użytkowania. Decyzji zarzucili nieuwzględnienie ich argumentów dotyczących daty budowy obiektu z pominięciem dowodów wynikających z map geodezyjnych. Wskazali, że przedmiotowy budynek powstał w warunkach samowoli budowlanej w roku 1985. W 1991 r. zaczęli prowadzić w nim działalność gospodarczą. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. naruszył w decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. art. 59 ust 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z ówcześnie obowiązującym brzmieniem ww. przepisu właściwy organ powinien wydać decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, po przeprowadzeniu na wniosek inwestora, obowiązkowej kontroli budowy po zawiadomieniu o zakończeniu budowy lub złożeniu wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie. Powyżej przytoczony przepis nie daje podstaw do udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Dodał, że udzielenie pozwolenia na użytkowanie samowoli budowlanej jest związane z procedurą jej zalegalizowania, do której mają zastosowanie przepisu art. 48 i 49 Prawa budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli I. i Z. S. Podnieśli, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę argumentów skarżących składanych w toku postępowania administracyjnego. Dodali, że budynek ubojni i masarni wykonany został przez adaptację istniejącego murowanego budynku inwentarskiego. Natomiast cześć obejmująca obecne pomieszczenia chłodni, wędzarni i magazynów powstała na bazie istniejącego budynku mieszkalnego, po jego przebudowie z konstrukcji drewnianej na murowaną na istniejących fundamentach – również w warunkach samowoli budowlanej. Taki stan rzeczy wg skarżących potwierdzają mapy geodezyjne. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 12710). Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. mocą której organ I instancji stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. udzielającej na podstawie art. 59 ust 1 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 poz.) pozwolenia na użytkowanie obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Na wstępie należy zaznaczyć, że tryb stwierdzenia nieważności, może zostać uruchomiony tylko w ściśle określonych przypadkach, wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w ww. przepisie w pkt 2 wymienione jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto obowiązywanie decyzji, która w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, musi wywoływać skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęcie rażącego naruszenia prawa jest rozumiane jako przekroczenie prawa w sposób jasny, niedwuznaczny i ma miejsce wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione dwie przesłanki. Wymogiem pierwszej z nich jest to, iż treść decyzji musi pozostawać w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Natomiast druga przesłanka wymaga, aby naruszenie prawa było tego rodzaju, iż prowadzić będzie ono do niemożności zaakceptowania owej decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Dodatkowo wstępnym warunkiem uznania, iż nastąpiło rażące naruszenie prawa, jest stwierdzenie, iż w "zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny" (zob. wyrok NSA z 18.07.1994 r. III SA 535/94 ONSA 1995, nr 2, poz. 91 oraz wyrok NSA z 10.09.1997 r. III SA 1148/96 LEX nr 33822). Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis prawa został naruszony, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej badaniem. Zgodnie z art 59 ust 1 Prawa budowlanego, stan na dzień wydania decyzji (15 kwietnia 2004 r.) właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59b ust. 1. Ponadto zgodnie z art 59 ust. 5 ww. ustawy właściwy organ odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4. Art. 57 ust 1-4 Prawa budowlanego określa warunki złożenia wniosku o pozwolenie na użytkowanie. W przepisie tym mowa jest jednak o sytuacji prowadzenia budowy w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, a nie jak miało to miejsce w niniejszej sprawie w warunkach samowoli budowlanej. Ponadto zgodnie z art. 55 Prawa budowlanego przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę. Nie ma wątpliwości, że na wybudowanie budynku ubojni i masarni jest wymagane pozwolenie na budowę, a decyzji takiej inwestor nie uzyskał. Z tego względu niedopuszczalne było zastosowanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. trybu określonego w art. 59 Prawa budowlanego i udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Z brzmienia art. 55 i 59 Prawa budowlanego, wynika, że przepisy te uzależniają wydanie pozwolenia na użytkowanie od decyzji o pozwoleniu na budowę. Badanie zgodności wykonania obiektu budowlanego z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę, stanowi kwestie podstawowe, bez których nie można mówić o możliwości wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2002 r. IV SA 917/2002 Lex Polonica przypis do art. 59 ust 1 Prawa budowlanego). W przypadku niniejszej sprawy, skoro obiekt został wybudowany bez pozwolenia na budowę, nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Opisane naruszenie prawa jest rażące i z tego względu decyzja organu odwoławczego jak i organu I instancji jest prawidłowa, gdyż pozostawienie w obrocie prawnym decyzji rażąco naruszającej prawo kłóci się z porządkiem prawnym państwa prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.