I SA/Wa 447/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2006 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej oddala skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy utrzymał w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2005 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] dnia [...] kwietnia 1991 r. nr [...] o stwierdzeniu nabycia przez Gminę Miasto T. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w T. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej T. obrębie [...] jako działka nr [...] o pow. [...] m². Decyzję wydano w oparciu o następujący stan sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1991 r. stwierdził na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz.U. nr 32, poz. 191 ze zm.) nabycie z mocy prawa przez Gminę Miasto T. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w T. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej T. obrębie [...] jako działka nr [...] o pow. [...] m², uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. Powyższa decyzja uprawomocniła się z dniem 25 kwietnia 1991 r. Wnioskiem z dnia 14 marca 2005 r. J. P. – najemca mieszkania zakładowego w budynku znajdującym się na skomunalizowanej decyzją Wojewody [...] nieruchomości, wystąpił o stwierdzenie nieważności tejże decyzji, podnosząc, że w jego ocenie przekazanie przez Wojewodę [...] przedmiotowej nieruchomości na rzecz Gminy nastąpiło z naruszeniem prawa i że gdyby do tego nie doszło, swoje mieszkanie mógłby nabyć na korzystnych dla niego warunkach. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2005 r. po rozpatrzeniu wniosku J. P. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...], wskazując na brak legitymacji wnioskodawcy do zgłaszania żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]. Minister podniósł, iż wnioskodawca nie posiada tytułu prawno – rzeczowego do skomunalizowanej nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] i w związku z powyższym nie przysługuje mu przymiot strony postępowania komunalizacyjnego, a skoro tak, to nie może on skutecznie żądać podjęcia działań nadzorczych wobec ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1991 r. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, na skutek wniosku J. P. z dnia 7 listopada 2005 r., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2005 r., podtrzymując stanowisko o braku legitymacji najemców lokali znajdujących się na skomunalizowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nieruchomości, do występowania w sprawach dotyczących tejże komunalizacji w charakterze strony. J. P. pismem z dnia 23 stycznia 2006 r. zaskarżył decyzję Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, iż jest ona niezgodna z prawem. Jako uzasadnienie skargi wskazał na swoje pisma z dnia 14 marca 2005 r. oraz z dnia 7 listopada 2005 r. składane w toku postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wniosek J. P. z dnia 14 marca 2005 r. inicjujący postępowanie administracyjne był wnioskiem złożonym w postępowaniu nadzorczym. Zgodnie z treścią art. 157 § 2 kpa postępowanie nadzorcze wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony. Podstawowym zagadnieniem dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest ocena, czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 kpa. Stosownie do treści wyżej przywołanego art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z kolei zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także każdy podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Interes prawny musi być oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Złożenie wniosku przez osobę nieuprawnioną musi spowodować wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji (art. 157 § 3 kpa). Przedmiotem postępowania komunalizacyjnego, toczącego się w trybie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, są przekształcenia własnościowe mienia zachodzące pomiędzy Skarbem Państwa, jako jego dotychczasowym właścicielem, a gminą. Inny podmiot może brać udział w postępowaniu komunalizacyjnym jeżeli wykaże, że przysługuje mu prawo własności lub tytuł prawnorzeczowy do tego mienia (por. wyrok NSA z 26 sierpnia 1998 r. I SA 873/98, z 29 września 1998 r. I SA 57/98, z 12 października 1998 r. I SA 352/98, z 10 maja 2001 r. I SA 2595/99, z 18 września 2001 r. I SA 694/00). Nie budzi wątpliwości fakt, że J. P. nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości, jak również nie przysługiwał mu inny tytuł prawnorzeczowy do spornego gruntu. Skarżący jest jedynie najemcą jednego z mieszkań znajdujących się w budynku wzniesionym na przedmiotowej nieruchomości. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, że postępowanie komunalizacyjne nie dotyczy interesu prawnego podmiotów będących użytkownikami, najemcami, użytkownikami wieczystymi lub posiadaczami bez tytułu prawnego mienia, bowiem komunalizacja nie wpływa na zmianę zakresu uprawnień tych osób (vide wyrok NSA z dnia 29 września 1998 r. I SA 57/98). Słusznie więc organ przyjął, że wobec braku tytułu o charakterze prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości, J. P. nie może korzystać z przymiotu strony postępowania administracyjnego, a tym samym żądać skutecznie wszczęcia postępowania nadzorczego w stosunku do ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1991 r. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.