I SA/Wa 305/06
WyrokWSA w Warszawie2006-09-06
Skład orzekający: Anna Lech, Daniela Kozłowska, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który jest niewłaściwy do rozpatrzenia wniosku z powodu zmiany przepisów prawnych dotyczących właściwości organów, powinien przekazać sprawę do organu właściwego na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., czy też zastosowanie mają przepisy dotyczące zmiany właściwości w toku postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie, nie powinien przekazywać sprawy do organu właściwego na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., jeżeli konieczność przekazania wynika ze zmiany przepisów prawnych dotyczących właściwości organów w toku postępowania. W takiej sytuacji sprawę należy rozpatrzyć zgodnie z aktualnym stanem prawnym, bez konieczności odwoływania się do art. 65 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku M.B. o zaliczenie na poczet ceny sprzedaży nieruchomości wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego. Prezydent W. przekazał sprawę Wojewodzie, uznając się za niewłaściwego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Prezydenta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na potrzebę ustalenia ostatniego miejsca zamieszkania I.B. (właścicielki mienia). M.B. wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów co do miejsca zamieszkania I.B. i domagając się ponownego postępowania wyjaśniającego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta W. i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2006 r. sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. nr [...] Prezydent W., wydanym w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a., przekazał Wojewodzie [...] wniosek M. B. o zaliczenie na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnym granicami państwa polskiego.
Zgodnie z zawartym w tym postanowieniu pouczeniem M. B. złożyła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] orzekło o uchyleniu postanowienia Prezydenta W. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 3, poz. 39), prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego potwierdza, w drodze decyzji, wojewoda właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania osoby będącej właścicielem nieruchomości, jeżeli o zaliczenie ubiegają się spadkobiercy tej osoby. Należy więc zgodnie z tym przepisem w celu ustalenia właściwego wojewody wykazać, jakie było ostatnie miejsce zamieszkania osoby będącej właścicielem mienia pozostawionego poza granicami państwa polskiego. Właścicielem pozostawionego mienia była I. B. Postanowienie Sądu Powiatowego w P. z dnia [...] grudnia 1963 r. sygn. [...] o stwierdzeniu nabycia praw do spadku po I. B. nie określa miejsca jej ostatniego stałego zamieszkania. Akta sprawy nie zawierają jakiegokolwiek innego dokumentu potwierdzającego, że miejscem zamieszkania I. B. był S. Organ pierwszej instancji nie wykazał, na jakich dowodach się oparł przy ustaleniu, że właściwy w sprawie jest Wojewoda [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.B. zwróciła się o przeprowadzenie ponownego postępowania wyjaśniającego miejsce zamieszkania osoby będącej właścicielem pozostawionej poza granicami nieruchomości. I. B. zamieszkiwała aż do śmierci w P., a nie w S., jak mylnie podano w uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2005 r. Skarżąca podała także, że jej jako osobie wiekowej i schorowanej zależy na rozpatrzeniu sprawy w W., gdzie mieszka od 55 lat.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Zgodnie z art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego , jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Wbrew stanowisku organów przepis ten nie miał w sprawie zastosowania, bowiem konieczność przekazania przedmiotowego wniosku wynikała z powołanej już wcześniej ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r., która w sposób odmienny niż poprzednio obowiązujące w tym zakresie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości (Dz. U. Nr 9, poz. 32 ze zm.), uregulowała właściwość organów w takich sprawach. Według § 5 ust. 1 w związku z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia stwierdzenia w drodze decyzji wartości pozostawionych nieruchomości dokonywał starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej, o której mowa w art. 212 ust. 1, 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Według tego rozporządzenia przez osobę uprawnioną należało rozumieć właściciela pozostawionego mienia, jak i jego spadkobierców.
Określona wyżej właściwość organów uległa zmianie po wejściu w życie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r., a następnie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418), które istotnie zmieniły właściwość organu w omawianych sprawach. Ustawa z 12 grudnia 2003 r. w art. 5 ust. 1 pkt 2 stanowiła, że prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego potwierdza w drodze decyzji wojewoda właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania osoby będącej właścicielem nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego , jeżeli o zaliczenie ubiegają się spadkobiercy tej osoby. Również według aktualnego stanu prawnego, wynikającego z ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., załatwienia tej sprawy należy do wojewody właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby będącej właścicielem nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli o zaliczenie ubiegają spadkobiercy tej osoby.
Z akt sprawy wynika, że Starostwo Powiatowe w P., powołując się na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r., pismem z dnia 29 lipca 1999 r. przekazało Staroście W. dokumenty zgromadzone w byłym Urzędzie Rejonowym w G. dotyczące przyznania M.B. ekwiwalentu za mienie pozostawione poza granicami kraju w związku z wojną 1939 r. Skoro do dnia zmiany właściwości w tych sprawach, wniosek nie został rozpatrzony, to należało go przekazać Wojewodzie [...] do rozstrzygnięcia zgodnie z obecną właściwością, bez konieczności odwoływania się do art. 65 k.p.a. Artykuł 65 § 1 k.p.a. nie ma zastosowania do spraw, których właściwość została ustawowo zmieniona w toku postępowania administracyjnego.
Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło