VII SA/Wa 855/06

WyrokWSA w Warszawie2006-09-06

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Mariola Kowalska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący nie posiadają legitymacji strony, mimo że istniały wątpliwości co do faktycznego charakteru wykonanych prac (budowa/rozbudowa cmentarza)?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy art. 7 i 77 KPA poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego. Choć sąd podzielił pogląd organu, że skarżącym prawdopodobnie nie przysługuje przymiot strony w kontekście samego ogrodzenia, to kluczowe było zbadanie, czy doszło do budowy lub rozbudowy cmentarza. Oświadczenie proboszcza nie wyklucza takiej możliwości, a jeśli na ogrodzonym terenie miały miejsce pochówki, należy uznać, że doszło do budowy cmentarza. W związku z tym, organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia tych faktów oraz legitymacji strony.
Stan faktyczny
Skarżący A. i M. G. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która umorzyła postępowanie odwoławcze. Postępowanie to dotyczyło decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę ogrodzenia wykonanego niezgodnie ze zgłoszeniem. Skarżący twierdzili, że wykonane prace stanowią rozbudowę cmentarza, a nie tylko budowę ogrodzenia, i że powinny być prowadzone na podstawie pozwolenia, a nie zgłoszenia. Organ odwoławczy umorzył postępowanie, uznając, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony, ponieważ ich działka nie sąsiaduje bezpośrednio z działką, na której wykonano ogrodzenie, a samo ogrodzenie nie oddziałuje na ich dobra chronione prawem.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska- Rzepecka, , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2006 r. sprawy ze skargi A. i M. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. i M. G. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2006 r Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138§1 pkt3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jednolity DZ.U. z 2000r.,Nr 98 poz. 1071 z późn zm./ oraz na podstawie art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane / tekst jednolity Dz. U. z 2003r Nr 207 poz.2016 z późn. zm./ po rozpatrzeniu odwołania A. i M. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005r znak –[...]nakazującej rozbiórkę ogrodzenia terenu przeznaczonego pod rozbudowę cmentarza od strony ulicy H., na długości 40m , wykonanego niezgodnie ze zgłoszeniem - umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że proboszcz Parafii Rzymsko-Katolickiej w S. wykonał ogrodzenie działki nr ew. [...] od strony trzech ulic K., H. , B. na podstawie zgłoszenia do Starosty S. z dnia [...] sierpnia 2000r . Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005r znak –[...] nakazał rozbiórkę w wyżej opisanym zakresie . Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnieśli A.i M. G. dochodząc jej uchylenia. Ich zdaniem doszło do wykonania robót budowlanych polegających na budowie cmentarza parafialnego . Rozpoznając odwołanie organ II instancji wskazał, że jego podstawowym obowiązkiem przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy jest ustalenie, czy odwołanie pochodzi od podmiotu mającego legitymację do skorzystania z takiego środka odwoławczego . Organ powołał się na przepis art.28 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny zaś musi być oparty na prawie materialnym, wynikać z obowiązujących przepisów , nie może wynikać z subiektywnego przekonania podmiotu, że taki interes posiada . [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał. że w celu ustalenia czy skarżącym przysługuje przymiot strony zlecił organowi I instancji uzupełnienie postępowania dowodowego . Z ustaleń przedstawionych w piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] grudnia 2005 r. wynika, że działka o nr ew.[...] nie sąsiaduje bezpośrednio z działką skarżących o nr ew.[...]. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w powyższych okolicznościach wykonane ogrodzenie nie oddziaływuje na chronione prawem dobra skarżących. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w/g oświadczenia w/w proboszcza "wykonanie ogrodzenia nie stanowiło budowy cmentarza a miało jedynie zapobiec dewastacji terenu działki". Zdaniem organu w świetle powyższego w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca budowa cmentarza jedynie ogrodzenie terenu działki, która wprawdzie docelowo ma stanowić cmentarz jednak obecnie została tylko zabezpieczona przed dewastacją. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym stwierdzenie przez organ odwoławczy że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art.28 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego powinno skutkować umorzenie postępowania odwoławczego w trybie art.138 §1 pkt .3kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. i M. G. dochodzili uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazali, że na przedmiotowej działce oznaczonej nr ew.[...] znajdują się grobowce, a działania proboszcz stanowią w istocie rozbudowę cmentarza już istniejącego. Skarżący wskazali, że rozbudowa cmentarza nie może być prowadzona na podstawie zgłoszenia budowy ogrodzenia ale na podstawie pozwolenia odpowiednich służb . Zdaniem skarżących [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchybił obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia sprawy . Ponadto skarżący zarzucili , że organ II instancji działał opieszale, wydał decyzję bez oględzin, które potwierdziłyby fakt budowy cmentarza. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje . Skarga jest zasadna. Zgodnie z dyspozycją art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U.nr153,poz.1269 ] sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zaskarżonej decyzji można postawić zarzutu naruszenia prawa, który skutkuje jej uchylenie. Zdaniem Sądu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył przepisy art. .7 i 77 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W odniesieniu do kwestii ogrodzenia należy podzielić pogląd organu II instancji, że w świetle wskazanych przez organ okoliczności skarżącym nie przysługuje przymiot strony w niniejszy postępowaniu. Zdaniem Sądu zbadania i rozstrzygnięcia wymaga jednak okoliczność czy doszło do budowy czy też rozbudowy cmentarza Istotne w sprawie jest odrębne ustalenie czy oprócz budowy ogrodzenia doszło do budowy bądź rozbudowy cmentarza. Podkreślenia wymaga, to że oświadczenie Proboszcza- "wykonanie ogrodzenia nie stanowiło budowy cmentarza"- nie jest twierdzeniem o tym, że taka budowa nie miała miejsca. W ocenie Sądu, jeżeli na nowoogrodzonym terenie miały miejsce pochówki to należy uznać, że doszło do budowy cmentarza. Kierując się powyższym poglądem Sądu organ przeprowadzi odpowiednie postępowanie dowodowe. Na jego podstawie organ ustali czy doszło do samowoli budowlanej polegającej na budowie /rozbudowie/ cmentarza oraz czy skarżącym przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. Sąd z urzędu zwraca wagę na potrzebę przestrzegania w toku postępowania administracyjnego dyspozycji przepisu art.35 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego zgodnie z którą załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca zaś w postępowaniu odwoławczym- w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania . Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art.145§1pkt 1 lit. c oraz art..152 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r [Dz.U.153 poz. 1270] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Sądu wszechstronne zbadanie i rozważenie okoliczności sprawy mogło doprowadzić do załatwienia jej w inny sposób.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło