I SA/Wa 971/06

WyrokWSA w Warszawie2006-09-07

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Jolanta Rudnicka, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa, będąca w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (PKP) wykonującego zadania o charakterze ogólnokrajowym, mogła zostać nieodpłatnie nabyta z mocy prawa przez gminę na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego, pomijając istotne regulacje prawne dotyczące mienia PKP, w tym historyczne akty prawne dotyczące przejmowania majątku kolei poniemieckich oraz specyfikę mienia PKP jako wydzielonej części mienia ogólnonarodowego. Niewłaściwa analiza orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz brak oceny przedłożonych przez skarżącą map i twierdzeń dotyczących charakteru nieruchomości jako infrastruktury kolejowej, stanowiły naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o nabyciu z mocy prawa przez Gminę Miejską W. własności nieruchomości położonej w W., która była we władaniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" (PKP). Spółka PKP S.A. wniosła o stwierdzenie, że jest wieczystym użytkownikiem tej nieruchomości, argumentując, że stanowi ona integralną część infrastruktury kolejowej i nie podlega komunalizacji. Organy administracji uznały jednak, że nieruchomość nabyła gmina na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy wprowadzającej przepisy o samorządzie terytorialnym. Spółka PKP S.A. zaskarżyła decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Jolanta Rudnicka (spr.) WSA Jerzy Siegień Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2006 r. sprawy ze skargi P. [...] Spółki Akcyjnej na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania P. [...] Spółki Akcyjnej Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w W. utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę Miejską W. prawa własności nieruchomości położonej w W., oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie S. jako działka nr [...]. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy: Wnioskiem z dnia [...] maja 2005 r. P. [...] SA zwróciły się do Wojewody [...] o wydanie decyzji, w trybie art.34 i art.35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" stwierdzającej, iż P. [...] SA z siedzibą w W. stało się użytkownikiem wieczystym niezabudowanej nieruchomości położonej w W. oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie S. o powierzchni [...] ha. Postępowanie w sprawie z powyższego wniosku zostało zawieszone postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. do czasu zakończenia postępowania z wniosku Gminy W. złożonego w dniu [...] października 2005 r. o stwierdzenie nieodpłatnego nabycia opisanej powyżej nieruchomości przez Gminę W. na podstawie art.5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], Wojewoda [...] stwierdził nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę W. z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Organ pierwszej instancji wskazał, że Prezydent Miasta W. przy piśmie z dnia [...] października 2005 r. przedłożył kartę inwentaryzacyjną nieruchomości nr [...] oraz spis inwentaryzacyjny obejmujący przedmiotową nieruchomość. Po przeprowadzeniu analizy przedłożonych dokumentów ustalono, że w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość zgodnie z zapisem w operacie w ewidencji gruntów obrębu S. stanowiła własność Skarbu Państwa we władaniu przedsiębiorstwa państwowego P. [...]. Zgodnie z ustawą z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. 1989, Nr 14, poz.74 ze zm.) państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabywaniu nieruchomości. P. [...] Spółka Akcyjna wystąpiły z wnioskiem o uwłaszczenie w trybie art. 34 i art.35 ustawy z dnia 8 września 2005 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego " Polskie Koleje Państwowe", bowiem nie legitymowały się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości. W tej sytuacji dysponentem przedmiotowej działki był terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego i z tych względów Wojewoda [...], na podstawie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz.191 ze zm.) stwierdził nieodpłatne nabycie przez Gminę Miejską W. własności opisanej na wstępie nieruchomości . Od powyższej decyzji Wojewody [...] odwołanie złożyła Spółka Akcyjna P. [...] podnosząc, że nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...], obrębu S. stanowi integralną część z "infrastrukturą [...]" linią [...]–[...]. Jest to tzw. trójkąt widoczności, a więc przyległy pas gruntu przeznaczony do zapewnienia bezpiecznego prowadzenia ruchu [...] i myśl ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym nieruchomość ta stanowi "infrastrukturę [...]". Na dowód tego odwołująca powołała się na mapy złożone przed Wojewodą [...]. W odwołaniu podkreślono również, że wskazany grunt nie może podlegać komunalizacji, ponieważ nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do nabycia mienia z mocy prawa przez właściwą gminę, bowiem przedmiotem skarżonej decyzji były składniki mienia ogólnonarodowego państwowego, które nie stały się mieniem komunalnym, gdyż należały do przedsiębiorstwa państwowego P. [...], wykonującego zadania o charakterze ogólnokrajowym. W stosunku do takiego mienia istniała możliwość jego komunalizacji na podstawie art. 14 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych", lecz Gmina z tego nie skorzystała. Odwołująca podkreśliła również, że organ pierwszej instancji pominął obowiązujące w Polsce powojennej regulacje prawne dotyczące mienia [...] oddanego przedsiębiorstwu państwowemu P. [...] a także wybiórczo przedstawił treść uzasadnienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r., K 30/03 i pominął te treści z których wynika wprost, że Trybunał Konstytucyjny ocenia stan prawny nieruchomości pozostających w posiadaniu P. [...] na dzień 27 października 2000 r., jako nieruchomości pozostających w zasobie Skarbu Państwa , a nie jako nieruchomości zasobu Gmin. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania P. [...] Spółki Akcyjnej Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w W. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że istotnie organem założycielskim dawnego przedsiębiorstwa państwowego P. [...] nie był żaden z organów wymienionych w art. 5 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Z tego powodu ustalenie, że w dniu 27 maja 1990 r. określone mienie państwowe "należało do" PP P. [...] oczywiście wyłączałoby komunalizację tego mienia. Jednakże zgodnie z punktem 1 uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 1992 r.(OTK 1992, Nr 2, poz. 37) "termin normatywny- należące do – użyty w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., w odniesieniu do nieruchomości stanowiących mienie ogólnonarodowe (państwowe), będące w dyspozycji przedsiębiorstw państwowych oznacza w tym przepisie, że przedsiębiorstwa te wykonywały w stosunku do tych nieruchomości różnego rodzaju uprawnienia o charakterze cywilnoprawnym, co nie wyłącza, że grunty będące w zarządzie przedsiębiorstw państwowych (nie stanowiące ich własności) z punktu widzenia uprawnień administracyjnych o charakterze władczym - należały do – terenowych organów administracji państwowej, które wykonywały uprawnienia władcze w stosunku do wymienionych wyżej gruntów". Organ wskazał również, że według ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną. Zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie tej ustawy przez jednostki organizacyjne przekształcił się w trwały zarząd. Skoro przedsiębiorstwo państwowe P. [...] nie legitymowało się prawem zarządu to nie można twierdzić, że grunty "należały do" tego przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów komunalizacyjnych. Bez wpływu na tę ocenę, podkreślił organ, pozostają przepisy ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie podzieliła zarzutu naruszenia art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", gdyż przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Odwołująca się nie wykazała, że w dniu 27 maja 1990 r. rzeczona nieruchomość znajdowała się w zarządzie jej poprzednika prawnego przedsiębiorstwa państwowego "P. [...]". Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółka Akcyjna P. [...] w W. działająca przez P. [...] Spółkę Akcyjną Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, naruszenie § 4 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu zw. z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzenia posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe gruntów będących własnością Skarbu Państwa przez ich niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotowa nieruchomość nie może podlegać komunalizacji, gdyż przedmiotem skarżonej decyzji na dzień 27 maja 1990 r. były składniki mienia ogólnonarodowego państwowego, które nie stały się mieniem komunalnym, gdyż należały do przedsiębiorstwa państwowego "P. [...]", wykonującego zadania o charakterze ogólnokrajowym. W stosunku do takiego mienia istniała możliwość komunalizacji przewidziana w art. 14 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, lecz Gmina W. z tej możliwości nie skorzystała a wskazany termin już upłynął. Przedmiotowa nieruchomość podlega wyłączeniu z komunalizacji ponieważ tak stanowi art. 5 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, nie należała bowiem do terenowych organów administracji państwowej a jako mienie służące do wykonywania zadań statutowych przedsiębiorstwa państwowego P. [...] nie podlega komunalizacji. Skarżąca wskazała na pominięcie przez organ drugiej instancji obowiązujących w Polsce powojennej regulacji prawnych dotyczących mienia [...], oddanego przedsiębiorstwu P. [...] zgodnie z potrzebami w związku z prowadzoną eksploatacją linii [...], przy czym sporna nieruchomość stanowiła wyodrębnioną z majątku Skarbu Państwa część nieruchomości związanej funkcjonalnie z infrastrukturą [...]. Według skarżącej organy orzekające w sprawie nie rozpoznały jej w pełni, gdyż nieruchomość stanowi integralną część z infrastrukturą [...] – linii relacji [...] – [...]. Jest to tzw. trójkąt widoczności, a więc przyległy pas gruntu przeznaczony do zapewnienia bezpiecznego prowadzenia ruchu [...]. Omawiana nieruchomość w myśl ustawy o transporcie [...] stanowi infrastrukturę [...]. Skarżąca zarzuciła także, że organ drugiej instancji nie zajął stanowiska w kwestii złożonych przez skarżącą dokumentów, a w szczególności map [...], które dołączyła w toku postępowania oraz nie dokonał stosownej oceny materiału dowodowego. W skardze podkreślono również, że w dniach 27 maja 1990 r. i 5 grudnia 1990 r. sporna działka stanowiła teren stacji [...]. W nawiązaniu do podniesionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r. skarżąca zarzuciła wybiórcze przedstawienie treści tegoż wyroku, gdyż pominięto treści, które przemawiają wprost za potwierdzeniem, że Trybunał Konstytucyjny ocenia stan prawny nieruchomości P. [...] na dzień 27 października 2000 r., jako nieruchomości pozostających w zasobie Skarbu Państwa a nie jako nieruchomości zasobu Gmin. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wnosiła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona. Na wstępie wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę, pod względem zgodności z prawem, zaskarżonych aktów, czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznawania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że miało miejsce tego rodzaju naruszenie prawa, które skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika, że w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość położona w W., w obrębie S. stanowiła własność Skarbu Państwa i była we władaniu przedsiębiorstwa P. [...], była działką niezabudowaną a według twierdzeń skarżącej stanowiła teren stacji kolejowej [...]. Na początku rozważań wskazać należy, że przedsiębiorstwo P. [...] nie było utworzone w oparciu o przepisy ustawodawstwa zwykłego, lecz status jego był regulowany w drodze aktów szczególnych. Utworzone rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 września 1926 r. (Dz. U. 1948, Nr 43, poz.312) przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Państwowe" prowadziło eksploatację wszystkich linii kolejowych, zarządzanych dotychczas przez Ministerstwo Komunikacji, obejmując je w zarząd i użytkowanie i nabywając na własność majątek ruchomy, ale dotyczyło to tylko tego majątku, który należał poprzednio do polskiego Ministerstwa Komunikacji. Przemawia za takim stanowiskiem treść art. 4 tegoż rozporządzenia, w którym ustawodawca stwierdził wprost, że chodzi o majątek zarządzany "dotychczas" przez Ministerstwo Komunikacji oraz brzmienie art. 6 według, którego cały majątek "oddany w myśl art. 4 przedsiębiorstwu "Polskie Koleje Państwowe" w użytkowanie i zarząd lub na własność przedsiębiorstwa, wyodrębnia się z ogólnego majątku Skarbu Państwa". Rację ma skarżąca, gdy twierdzi, że organy orzekające w sprawie nie wzięły pod uwagę ustawodawstwa powojennego a mianowicie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. Nr 47, poz. 354) oraz uchwały Prezydium Rządu z dnia 27 września 1950 r. w sprawie rozdysponowania mienia nierolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska. Według przepisów tegoż rozporządzenia przekazanie nieruchomości, gdy polega ono na oddaniu w zarząd i użytkowanie bez zobowiązania do dokonania inwestycji zastępczych dokonywało się w formie protokołu zdawczo – odbiorczego a w pozostałych przypadkach w drodze umowy zawartej w formie prawem przewidzianej (§ 9 ust.1). Natomiast w § 15 przewidział ustawodawca przypadek szczególny, gdy Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania mógł w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych potrzebami inwestycyjnymi, upoważnić wykonawcę do objęcia nieruchomości przed wydaniem orzeczenia o przekazaniu. Należy też zwrócić uwagę na przepisy ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. Nr 3, poz.17). Według art. 2 tej ustawy na własność Państwa bez odszkodowania przechodzą przedsiębiorstwa: przemysłowe, górnicze, komunikacyjne, bankowe, ubezpieczeniowe oraz handlowe Rzeszy Niemieckiej i byłego Wolnego Miasta Gdańska, Obywateli Rzeszy Niemieckiej, niemieckich i gdańskich osób prawnych z wyłączeniem osób prawnych prawa publicznego, spółek kontrolowanych przez obywateli niemieckich albo przez administrację niemiecką lub gdańską. Przedsiębiorstwa niemieckich i gdańskich osób prawnych prawa publicznego przechodzą na własność odpowiednich polskich osób prawnych. Według art. 3 ust. 1 C za odszkodowaniem przejmuje Państwo przedsiębiorstwa komunikacyjne (kolei żelaznych normalnych i wąskotorowych, kolei elektrycznych, komunikacji powietrznej), przy czym przedsiębiorstwa przejęte na zasadzie przepisu art. 3 przechodzą na rzecz Państwa w całości wraz z majątkiem ruchomym i nieruchomym (art.6). Według, zaś § 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz.U. Nr 16, poz.62) właściwy Minister ogłasza w Monitorze Polskim wykazy przedsiębiorstw górniczych, przemysłowych, komunikacyjnych i telekomunikacyjnych przejmowanych na własność Państwa na zasadzie art. 3 ust. 1 lit. C ustawy wyżej wymienionej. Przy przejmowaniu na własność przedsiębiorstw komunikacyjnych wyłączona została droga postępowania przed Komisją do Spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw a o przejęciu orzekał właściwy Minister (§16 i 30 rozporządzenia z 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa). Ponadto na mocy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 4 listopada 1944 r. o militaryzacji Polskich Kolei Państwowych (Dz.U. Nr 11, poz. 55) zarządzanie kolejami po ich zmilitaryzowaniu przeszło na Naczelnego Dowódcę Wojska Polskiego lub na upoważnione przez niego osoby. Dekret ten obowiązywał do 20 lipca 1949 r. (Dz.U. 1949 r., Nr 42, poz.305). A jako jednostka zmilitaryzowania [...] podlegała innym zasadom zarządzania, niż przedsiębiorstwa nie mające takiego statusu. W kontekście powyższych uregulowań prawnych zasadny jest zarzut skargi, że organ odwoławczy pominął regulacje prawne w oparciu, o które [...] przejmowała majątek byłych kolei poniemieckich, co ma szczególne znaczenie w kontekście złożonych przez skarżącą przedwojennych map spornej nieruchomości. Skoro według akt sprawy przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w dacie komunalizacji we władaniu P. [...] a według map niemieckich przedłożonych przez skarżącą teren ten był oznaczony jako "[...]", a dodatkowo w dacie komunalizacji, według twierdzeń skarżącej, stanowił teren stacji [...], to w tym stanie faktycznym i prawnym obowiązkiem organów orzekających w sprawie było odniesienie się zarówno do twierdzeń skarżącej, jak również dokonanie analizy map niemieckich wraz z tłumaczeniem oznaczeń ("[...]") dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Organ powinien zatem ustalić, czy sporna nieruchomość była poprzednio częścią kolei niemieckiej i kiedy została objęta przez władze polskie oraz kiedy i w jaki sposób nastąpiło objęcie jej we władanie przez P. [...]. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa czyniąc rozważania, czy skarżąca posiadała tytuł prawny do sprawowania zarządu poprzestała na stwierdzeniu, że zarząd mógł być ustanawiany w drodze decyzji terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego albo za zezwoleniem tego organu na podstawie umowy o przekazanie nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabycie nieruchomości. Nie zostało natomiast wzięte pod uwagę przez organ odwoławczy, że tytuł prawny do konkretnej nieruchomości mógł powstać także na mocy przepisów regulujących powstanie oraz funkcjonowanie tej jednostki. W dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r. obowiązywała ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym " Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 26, poz.138 ze zm.), która w art.16 stanowiła, że: "PKP gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewnia jego ochronę (ust. 1). Mienie PKP stanowią środki będące w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie ustawy oraz środki nabyte w toku jego działalności (ust. 2)" Z przepisu tego wynika zatem, że mienie P. [...] stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, a Przedsiębiorstwo wykonuje wszelkie uprawnienia w stosunku do mienia będącego w jego dyspozycji, z wyjątkiem uprawnień wyłączonych w przepisach ustawowych. Orzekając o komunalizacji organ odwoławczy nie rozważył, czy uregulowania zawarte w powyższej ustawie nie stały na przeszkodzie komunalizacji przedmiotowej nieruchomości. W tym kierunku poszły bowiem późniejsze rozwiązania ustawowe, uwzględniające odrębność i specyfikę P. [...] w ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 80, poz.720). W kontekście tej ustawy za słuszny należy uznać zarzut skarżącej, kiedy podnosi nietrafną ocenę przez organ odwoławczy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r. (K 30/03, publ. OTK –A 2005/2/35). Organ odwoławczy stwierdził bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że z powyższego wyroku Trybunału wynika, że nie tylko wydane przed 27 maja 1990 r., ale również późniejsze regulacje ustawowe dotyczące mienia P. [...] w tym podlegającego komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji, nie dotyczą komunalizacji mienia, o których mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., czyli nie dotyczą konkretnych składników pozostających przed 27 maja 1990 r. poza zarządem P. [...]. Tymczasem Trybunał Konstytucyjny oceniał stan prawny nieruchomości pozostających we władaniu P. [...] na dzień 27 października 2000 r., jako nieruchomości pozostających w zasobach Skarbu Państwa. Trybunał natomiast podkreślił w uzasadnieniu, że "gminy zainteresowane nieruchomościami Skarbu Państwa, w tym posiadanymi przez P. [...], mogły się starać o ich przekazanie od 27 maja 1990 r. tj. przez 13 lat od wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, w oparciu o jej art. 5 ust. 3 i 4. Powyższe rozważania nie mają jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem rozpoznania. Decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. oparta była na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz.191 ze zm.). Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny i stwierdza stan faktyczny i prawny istniejący w dniu 27 maja 1990 r. Wszelkie zmiany tak stanu faktycznego, jak i prawnego, które nastąpiły po tym dniu nie mogą mieć znaczenia prawnego (w tym powoływane przez skarżącą Spółkę przepisy ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "PKP"). Nietrafny jest natomiast zarzut skarżącej naruszenia przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, gdyż regulacje te dotyczą postępowania uwłaszczeniowego a nie komunalizacyjnego. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie przeprowadził w sposób należyty postępowania dowodowego, czy naruszył art. 7 i 77 § 1 kpa, przy czym uchybienia te miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy uzupełni materiał dowodowy w wyżej wskazanym kierunku, w szczególności ustosunkuje się do dokumentów przedłożonych przez skarżącą i dokona ponownej analizy, czy przedmiotowa nieruchomość istotnie stanowiła mienie, które można byłoby zakwalifikować, jako mienie ogólnonarodowe należące do rad narodowych i terenowych organów władzy państwowej - w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd z mocy art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło