II SA/Gl 515/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę Prezydent Miasta M. decyzją nr [...] z dnia [...] roku, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. z 2001 r., Dz. U. nr 87, poz. 960 z zm.), orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego J. K. z lokalu przy ul. [...] w M.. W uzasadnieniu organ podał, że J. K. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] od roku 1994 r. Datę opuszczenia lokalu potwierdzili przesłuchani świadkowie oraz sam J. K.. J. K. przyznając fakt opuszczenia lokalu twierdził, że opuszczenie to nie miało charakteru dobrowolnego, o czym świadczy oświadczenie jego żony D. K. z dnia [...].1994 r., z którego wynika, iż wyrzuca męża z mieszkania i złoży pozew o rozwód. Zdaniem organu oświadczenie to, szczególnie w sytuacji gdy według D. K. zostało ono wymuszone przez skarżącego uzależnieniem opuszczenia lokalu od jego sporządzenia, nie świadczy ani o braku dobrowolności opuszczenia mieszkania ani o podjęciu prób powrotu do lokalu. Ponieważ skarżący w stosownym czasie nie skorzystał ze środków prawnych przywracających mu możliwość korzystania z mieszkania, a brak jest także prawomocnych wyroków np. dotyczących znęcania, potwierdzających brak dobrowolności opuszczenia lokalu, należy przyjąć, że skarżący sporne mieszkanie opuścił w 1994 r. w sposób dobrowolny. Została więc spełniona przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności w postaci opuszczenia miejsca stałego pobytu – to jest braku zamieszkania – i nie dopełnienia obowiązku wymeldowania się od której ustawodawca uzależnił wydanie przez organ ewidencji ludności decyzji o wymeldowaniu. W odwołaniu J. K. zarzucił organowi I instancji wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, a w konsekwencji błędne przyjęcie dobrowolnego opuszczenia przez niego spornego lokalu w 1994 r. Przyznał, że w dacie tej został z lokalu wyrzucony przez żonę, co potwierdza jej osobiste oświadczenie. Nadto żona zmieniła zamki w mieszkaniu. Skarżący wskazał na toczącą się między stronami sprawę rozwodową w której Sąd rozstrzygnie także o prawie do lokalu i dopiero to rozstrzygnięcie pozwoli mu na podjęcie decyzji w sprawie wymeldowania. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, że skoro skarżący nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] od 1994 r., a nie skorzystał we właściwym czasie z przysługujących środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu to jego opuszczenie miejsca stałego należy uznać za dobrowolne i wyczerpujące przesłankę wymeldowania z art. 15 ust. 2. Organ wyjaśnił także, że tocząca się między wnioskodawczynią – D. K. i skarżącym sprawa o rozwód nie może być uznana za zmierzającą do przywrócenia posiadania lokalu. W sprawie tej sąd powszechny może bowiem orzekać o prawie do mieszkania, a nie stwierdzać fakt zamieszkania z którym ustawa z 1974 r. łączy obowiązek zameldowania. W skardze skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności przez błędne przyjęcie, że w 1994 r. dobrowolnie opuścił mieszkanie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. z 2001 r. nr 87, poz. 960 z zm.). Zgodnie z tym przepisem – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji – organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce stałego pobytu lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organy obu instancji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uznały, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego to jest lokal przy ul. [...] w M. i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Zdaniem Sądu – wbrew twierdzeniom skarżącego – ocenie tej nie można zarzucić, iż została podjęta z naruszeniem art. 80 kpa zgodnie z którym organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych ustaleń. Tak też było w niniejszej sprawie. Skarżący, co wynika z jego zeznań, a także świadków i wnioskodawczyni opuścił sporny lokal w 1994 roku. Od tego czasu nie mieszka w nim i nie posiada w nim swego centrum życiowego. Twierdzenie skarżącego, iż opuszczenie lokalu zostało na nim wymuszone przez żonę (wyrzucenie – oświadczenie z [...] 1994 r. i zmiana zamków) nie ma dla ustalenia istnienia przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy znaczenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (wyrok WSA z 12.03.2004 r., sygn. akt 3/II SA/Ka 319/02). A nadto, że jeżeli strona od momentu opuszczenia lokalu nie występowała do sądu powszechnego z powództwem o ochronę posiadania, to zgodnie z art. 344 § 2 kc, jej roszczenie wynikające z posiadania wygasło po upływie roku od opuszczenia lokalu (wyrok NSA z 28.11.2001 r., sygn. akt SA/Rz 685/2000). Skoro więc jest bezsporne, że skarżący nie mieszka w lokalu przy ul. [...] od 1994 roku i nie podjął przewidzianych prawem środków – we właściwym czasie – celem przywrócenia posiadania lokalu to prawidłowy był wniosek organów, że skarżący faktycznie opuścił miejsce stałego pobytu, przy czym nie dopełnił obowiązku powiadomienia o tym fakcie właściwego organu gminy. Spełniona została więc przesłanka z art. 15 ust. 2 o ewidencji ludności. Ewidencja ludności służy bowiem zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2002 r. – sygn. akt K 20/01 – Dz. U. z 2002 r. nr 78, poz. 719). Wyłączną zatem przesłanką wymeldowania jest nie zamieszkiwanie w danym lokalu, a nie posiadanie do niego uprawnień. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) oddalił skargę.