III SA/Kr 156/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Grażyna Danielec (spr.) NSA Piotr Lechowski Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2006r. sprawy ze skargi R.W. na decyzję Wojewody z dnia 01.12.2004r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. zasądza od Skarbu Państwa -Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie- na rzecz adwokat A.B. kwotę [...],- (słownie: [...] złotych) z uwzględnieniem podatku VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu. Wojewoda decyzją z dnia 1 grudnia 2004 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania R.W. od decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] 2004 r., nr [...] orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego wyżej wymienionego, z budynku nr [...] w B. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z dyspozycją art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w stanie prawnym ustalonym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 93, poz. 887) wymeldowanie bez zgłoszenia może nastąpić tylko w sytuacji określonej ustawą, tj. wtedy, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ I instancji w przeprowadzonym postępowaniu ustalił ponad wszelką wątpliwość, iż R. W. opuścił lokal, w którym był dotychczas zameldowany na pobyt stały, bowiem nie przebywa w nim od dłuższego czasu i nie podjął żadnych prawnie skutecznych działań, by w budynku tym ponownie zamieszkać, a aktualnie zamieszkuje pod innym adresem. R.W. we wniesionym do Wojewody odwołaniu podnosi, iż miejsca pobytu stałego nie opuścił w sposób dobrowolny, lecz został z niego wyrzucony przez siostrę J.W. Wymiana zamków w drzwiach wejściowych uniemożliwiła powrót do dotychczasowego miejsca pobytu stałego, ale zdaniem odwołującego chwilowe opuszczenie lokalu nie jest równoznaczne z opuszczeniem go na stałe. Zarzucił, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględnił faktu, iż aktualnie zaczyna się okres ochronny, w którym nie wolno nikogo bez jego zgody wymeldować oraz, że brak meldunku pozbawi odwołującego możliwości zawierania umów cywilno - prawnych związanych z budową nowego domu. Wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy lub ewentualnie o zawieszenie postępowanie do czasu wybudowania nowego domu, w którym mógłby się zameldować na stałe razem ze swoja najbliższą rodziną. Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym organ II instancji podniósł, że okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest fakt, iż nieruchomość w B. zabudowana budynkiem mieszkalnym oznaczonym numerem [...] oraz obiektami gospodarczymi stanowi wyłączną własność J.W. (dowód: umowa zniesienia współwłasności - akt notarialny z [...] 1997 r., Repertorium [...], k: [...] akt sprawy). J.W. występując z wnioskiem o wymeldowanie brata R.W. z pobytu stałego podała, iż wymieniony nie zamieszkuje w budynku nr [...] w B. od października 2001 r., czyli odkąd zawarł związek małżeński i zamieszkał u żony (k: 2 akt sprawy). Dalej organ podnosi, że R.W. słuchany do protokołu przed organem I instancji w dniu [...] 2003 r. podał, iż w budynku nr [...] w B. nie mieszka od jesieni 2002 r, kiedy to siostra J.W. pozmieniała zamki w drzwiach wejściowych i wyrzuciła wymienionego z domu (k: 19 akt sprawy). Następnie organ odwoławczy ustala, że z wyjaśnień pełnomocnika R.W. z dnia [...] 2003 r., złożonych do protokołu przed Sądem Rejonowym, Wydział I Cywilny w sprawie z powództwa J.W. o eksmisję R.W. z przedmiotowego budynku, sygn. akt [...] wynika, iż R.W. nie zamieszkiwał w spornym budynku jeszcze w okresie przed złożeniem pozwu o eksmisję. Wymieniony oświadczył także, iż R.W. nie będzie się starał wejść w posiadanie tej nieruchomości dopóki sąd nie rozstrzygnie sprawy własności majątku (k-33). Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] 2003 r., sygn. akt [...] nakazano R.W. usunięcie z nieruchomości zabudowanej budynkiem nr [...] w B. należących do wymienionego rzeczy. W uzasadnieniu wyroku podano, iż R.W. zamieszkiwał w B. pod numerem [...] z matką H.W. i siostrą J.W. od 1971 r. do października 2001 r., kiedy to po zawarciu związku małżeńskiego wyprowadził się zabierając swoje rzeczy i zamieszkał początkowo u żony, a następnie w B. pod nr [...]. Aktualnie wymieniony nie ma dostępu do spornej realności, nie dysponuje kluczami do drzwi wejściowych (k: 40-42 akt sprawy). Wobec tak ustalonego stanu faktycznego organ odwoławszy stwierdza, iż podzielił stanowisko organu I instancji i przyznał, że R.W. istotnie opuścił miejsce pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 cyt. na wstępie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Kwestie podnoszone przez R.W. w odwołaniu, stwierdza organ, nie mogą wpłynąć na merytoryczną zmianę zaskarżonej decyzji. Odwołujący podnosi wprawdzie, iż miejsca pobytu stałego nie opuścił w sposób dobrowolny, lecz został z niego wyrzucony przez siostrę J.W. , ale faktem jest, iż przez okres ponad dwóch lat nie podjął żadnych skutecznych działań na drodze prawnej w celu odzyskania utraconego posiadania budynku nr [...] w B. Zgodnie zaś z art. 344 § 2 kodeksu cywilnego roszczenie o ochronę naruszonego posiadania wygasa, jeśli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia. Pozbawione racji są,, podnosi organ, także zarzuty odwołującego, iż brak meldunku pozbawia możliwości zawierania umów cywilno-prawnych, a wymeldowanie bez zgody wymienionego z uwagi na rozpoczynający się okres ochronny jest niedopuszczalne, gdyż organy orzekające w sprawach meldunkowych nie są organami eksmisyjnymi, a wymeldowanie osoby w drodze decyzji administracyjnej jest czynnością rejestracyjną, wynikającą z wcześniejszego opuszczenia miejsca pobytu stałego. Przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych są przepisami porządkowymi i odzwierciedlają stan faktyczny wynikający z ruchu ludności. Jeżeli osoba zmienia miejsce przebywania (tak jak w niniejszej sprawie), opuszcza dany lokal, to ta okoliczność powoduje obowiązek meldunkowy polegający na wymeldowaniu się i zgłoszeniu pobytu w nowym miejscu. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł R.W. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zawieszenia postępowania do czasu wybudowania przez niego domu. W uzasadnieniu skargi podniósł, że obecnie nie mieszka u żony, gdyż teściowie nie wpuszczają go do domu, a faktycznie mieszka w budzie budowlanej na własnej działce, gdzie pracuje jako rolnik i pilnuje zgromadzonych materiałów budowlanych. Zameldowanie w tej budzie nie jest możliwe, a brak meldunku spowoduje niemożność zawierania umów i będzie się wiązało z dużymi stratami. Wnosił o pozostawienie mu dotychczasowego zameldowania do czasu aż wybuduje własny dom i tam się zamelduje. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu z daty wydania zaskarżonej decyzji jako przesłankę do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Natomiast, jeśli strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź wobec wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Zatem przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący wyprowadził się z przedmiotowego domu, nie mieszka w nim, co sam zeznał przesłuchany w dniu 9 lipca 2003 r. przed organem I instancji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego o opuszczeniu lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Skarżący nie próbował nawet powrócić do tego domu po wyprowadzeniu się z niego, jak też nie podjął skutecznych kroków prawnych, aby tam powrócić. Fakt dobrowolnego wyprowadzenia się skarżącego z przedmiotowej nieruchomości został potwierdzony w postępowaniu zakończonym wyrokiem przed Sądem Rejonowym w K. w sprawie [...]. W skardze skarżący nie podniósł żadnych istotnych zarzutów, a jedynie wnosił o zawieszenie postępowania do czasu wybudowania własnego domu. Wniosek taki nie mógł zostać uwzględniony, gdyż przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych są przepisami porządkowymi i mają odzwierciedlać stan faktyczny. Utrzymanie zameldowania skarżącego w przedmiotowym budynku byłoby fikcją. Skoro zatem skarżący wyprowadził się z przedmiotowego domu i nie podjął żadnych właściwych kroków prawnych, aby do niego powrócić skarga jako nieuzasadniona musiała ulec oddaleniu na mocy art. 151 ppsa. O kosztach orzeczono na mocy art. 250 ppsa.