II OSK 141/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-03-13
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Jerzy Bujko, Anna Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości i spowodowanie obrażeń u funkcjonariusza policji uzasadnia obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co skutkuje cofnięciem pozwolenia na broń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości i spowodowanie obrażeń u funkcjonariusza policji, które wykazało agresywne, nieopanowane i niebezpieczne zachowanie sprawcy, uzasadnia obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W związku z tym, cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską było prawidłowe, a skarga kasacyjna została oddalona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską A. M. po tym, jak został skazany za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości i potrącenie funkcjonariusza policji. Organy policji uznały, że takie zachowanie uzasadnia obawę użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną A. M., który kwestionował prawidłowość wykładni przepisów dotyczących cofnięcia pozwolenia na broń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) Sędzia NSA Anna Żak Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 813/06 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną.
Decyzją z dnia [...] Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...], mocą której cofnięto skarżącemu pozwolenie na broń myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Komendant Wojewódzki Policji w K. ustalił, że w dniu [...] Sąd Rejonowy w Z. uznał skarżącego winnym popełnienia przestępstw z art. 178a § 1 oraz 224 § 3 kodeksu karnego i za to wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności, zawieszając warunkowo wykonanie orzeczonej kary (sygn. akt sprawy karnej [...], wyrok uprawomocnił się w dniu [...]). Powołując się na akta sprawy karnej wskazano, że skarżący w dniu [...] będąc w stanie nietrzeźwości (1,03 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu) kierował samochodem terenowym i w celu zaniechania prawnej czynności zatrzymania potrącił funkcjonariusza Policji, powodując obrażenia, które naruszyły prawidłowe funkcjonowanie organizmu pokrzywdzonego na okres powyżej 7 dni.
Cofając skarżącemu pozwolenie na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji wskazany organ uznał, iż w jego przypadku zachodzi uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy.
Rozpoznając odwołanie A. M. od tej decyzji Komendant Główny Policji uznał to odwołanie za nieuzasadnione i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji organ obowiązany był cofnąć pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Istnienie przedmiotowej obawy uzasadnia zwłaszcza skazanie posiadacza pozwolenia na broń za czyny przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, jednakże nie tylko za te czyny, jak podniósł skarżący, jako że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 nie zawiera – ze względu na użycie w nim wyrazu "w szczególności" – zamkniętego katalogu czynów bezprawnych, których popełnienie przez osobę posiadającą pozwolenie na broń może skutkować zaliczeniem jej do osób, o których w nim mowa. Organ II instancji uznał, że przepis ten stanowi wytyczną interpretacyjną co do ustalania prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia (lub odmowy wydania) pozwolenia w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy. Podkreślono nadto, iż organy Policji mają prawo, przy ustalaniu czy przesłanki tego przepisu zostały spełnione, brać pod uwagę także innego rodzaju prawomocnie osądzone przestępstwo, popełnione przez osobę posiadającą prawo do dysponowania bronią. Organ nie zgodził się z zarzutem podniesionym przez pełnomocnika dotyczącym naruszenia w niniejszym postępowaniu przez organ I instancji przepisów prawa materialnego. Stwierdził, iż niewątpliwym faktem jest, że skarżący A. M. prowadził pojazd mechaniczny na drodze publicznej w stanie nietrzeźwości, przy czym – chcąc uniknąć ujawnienia tego faktu i usiłując zbiec z miejsca kontroli drogowej – spowodował u interweniującego funkcjonariusza Policji poważne obrażenia ciała, m.in. w postaci wstrząśnienia mózgu i skręcenia kręgosłupa szyjnego. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że już sam fakt prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości zagraża zdrowiu, a nawet życiu innych uczestników ruchu drogowego i świadczy o dużej nieodpowiedzialności osoby dopuszczającej się takiego zachowania. W niniejszej zaś sprawie przestępstwo to miało określone dodatkowe tragiczne następstwa, czego potwierdzeniem jest prawomocny wyrok sądu karnego.
Komendant Główny Policji zważył nadto, iż skarżący dopuszczając się takich czynów, niewątpliwie nie daje gwarancji przestrzegania innych przepisów prawa, zwłaszcza dotyczących właściwego, bezpiecznego i zgodnego z prawem dysponowania bronią palną i z tych właśnie powodów organy Policji wywodzą obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
W skardze wniesionej na wymienioną decyzję A. M. zarzucił, iż narusza ona prawo, bowiem z faktu popełnienia przez niego przestępstwa, za które został skazany, nie wynika, że mógłby też użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 września 2006 r. skargę oddalił. W motywach tego wyroku Sąd stwierdził, że materialną podstawę orzekania w niniejszej sprawie regulują przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 1999 r. Nr 53, poz. 549 ze zm.). Zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano należy do osób, o których mowa w m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 uznaje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
W ocenie Sądu, w ustalonym przez organ stanie faktycznym, powołane przepisy zostały zastosowane prawidłowo. Skarżący w dniu [...] będąc w stanie nietrzeźwości 1,03 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu kierował samochodem terenowym i w celu zaniechania prawnej czynności zatrzymania potrącił funkcjonariusza Policji powodując obrażenia, które naruszyły prawidłowe funkcjonowanie jego organizmu na okres powyżej 7 dni.
W związku z powyższym skazujący wyrok Sądu Rejonowego w Z., zgodnie z którym uznano skarżącego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 oraz 224 § 3 kodeksu karnego, obligował wręcz organ do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską. Popełnione przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji oraz przestępstwo zastosowania przemocy w celu zmuszenia funkcjonariusza publicznego do zaniechania prawnej czynności służbowej należą do przestępstw powodujących powszechne społeczne potępienie, a jak podkreślał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wyrokach, skłonność do nadużywania alkoholu, awantur, nadmierna porywczość dyskwalifikują posiadacza broni i urealniają obawę, że może jej użyć w celach sprzecznych z porządkiem publicznym. Kwestia posiadania broni palnej, z uwagi na skutki – często nieodwracalne – jakie powoduje jej użycie, ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego. W ocenie Sądu nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni "w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" niż zapadły skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary. Od osób posiadających uprawnienie do posiadania broni należy oczekiwać poszanowania prawa i nieposzlakowanej opinii. Fakt naruszenia przez skarżącego porządku prawnego, skutkujący prawomocnym orzeczeniem sądu karnego uzasadnia ocenę, iż nie powinien on posiadać pozwolenia na broń.
Broń jako dobro szczególnie reglamentowane ustawą o broni i amunicji, może być w ocenie Sądu powierzone osobie o wyjątkowych predyspozycjach i nieskazitelnej postawie, a jej przejawem jest przede wszystkim respektowanie ustanowionego prawem porządku.
Wymieniony wyrok zaskarżył skargą kasacyjną A. M. reprezentowany przez pełnomocnika adw. P. Zarzucił mu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, polegającą na przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi obawa użycia przez skarżącego broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Oparta ona została na naruszeniu przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez błędną ich wykładnię. Będąc związany zarzutami skargi kasacyjnej, w tym podaną w nich podstawą kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny może wyłącznie odnieść się do tak sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu, nie badając przy tym, czy nie doszło do naruszenia innych przepisów, a także przepisów wskazanych w tej skardze w wyniku błędnego ich zastosowania (błąd subsumcji). Podchodząc w ten sposób do postawionego przez skarżącego zarzutu należy uznać, że jest on nieuzasadniony. Zgodnie z jasną i niebudzącą istotnych wątpliwości treścią wymienionych przepisów Sąd I instancji uznał, że cofnięcie pozwolenia na broń uzasadnia stwierdzenie, iż posiadacz pozwolenia stwarza uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Podstawy do takiego wnioskowania może dawać fakt popełnienia przez taką osobę któregoś z przestępstw wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy, a także innego przestępstwa, jeżeli z jego okoliczności, w tym sposobu działania sprawcy a także z jego cech osobowych, można wyprowadzić logiczny wniosek co do istnienia obawy użycia broni w sposób wskazany w ostatnio wymienionym przepisie. Przeprowadzona przez Sąd I instancji wykładnia tego przepisu i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nie budzi żadnych, uzasadnionych wątpliwości i jest zgodna z ukształtowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym. W orzecznictwie tym jest przyjmowane, że pozbawienia prawa do broni na mocy art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie uzasadnia wyłącznie sam fakt popełnienia jakiegokolwiek przestępstwa, lecz stwierdzenie, że jego sprawca należy do osób, co do których istnieje obawa, iż mogą one użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Na istnienie takiej obawy może wskazywać sposób działania sprawcy wskazujący na takie cechu jak agresja, gwałtowność, brak opanowania, skłonność do nieposzanowania interesów osób trzecich. Takiego rodzaju cechy miało zachowanie skarżącego, który prowadząc pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości i chcąc uniknąć zatrzymania przez policjanta naraził go na niebezpieczeństwo poważnego uszczerbku na zdrowiu. Skarżący nie tylko więc nie przestrzegał obowiązującego prawa, lecz w czasie zajścia, za które następnie został skazany, zachował się w sposób groźny dla osoby trzeciej, agresywny, nieopanowany i niebezpieczny. Osoba o takich cechach charakteru stwarza też realne niebezpieczeństwo użycia broni w sposób wskazany w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Sąd I instancji nie naruszył więc wymienionych w zarzutach skargi kasacyjnej przepisów prawa materialnego. Uzasadnia to oddalenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło