II SA/Bk 482/06

Dnia 12 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 12 września 2006 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2005r. Nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń rodzinnych p o s t a n a w i a: - odrzucić skargę- Decyzją z dnia [...].10.2005r. Nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. odmówił T. W. przyznania świadczeń w formie: zasiłku rodzinnego na dzieci P., L. i D. W., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na L. i D. W., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na P., L. i D. W., z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła T. W. Zakwestionowała ustalenie organu I instancji odnośnie przekroczenia w jej rodzinie kryterium dochodowego, przedstawiła bardzo szczegółowo swoją sytuację rodzinną i finansową. Wniosła o ponowne i pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło zaskarżoną decyzję w części orzekającej o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego na P. i L. W. i orzekło o przyznaniu tego zasiłku na w/w osoby od dnia 01.09.2005r. do 31.08.2006r. w wysokości 43 zł miesięcznie; uchyliło zaskarżoną decyzję w części orzekającej o odmowie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na L. i D. W. i orzekło o przyznaniu tego dodatku na w/w osoby od 01.09.2005r. do 31.08.2006r. w wysokości 170 zł miesięcznie na każdego z nich oraz uchyliło zaskarżoną decyzję w części orzekającej o odmowie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na P., L. i D. W. oraz orzekło o przyznaniu tego dodatku w/w osobom w wysokości 90 zł na każdego z nich jako świadczenia jednorazowego. W pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Prokurator Rejonowy w S. zaskarżył decyzję z dnia [...].12.2005r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zarzucił decyzji: – w części, w jakiej przyznano zasiłek rodzinny, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego L. W. oraz – w części okresu, na jaki przyznano świadczenia rodzinne na P. W., tj. od 01.09.2005r. do 31.08.2006r.: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 kpa polegające na rozpatrzeniu sprawy bez wnikliwego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do błędnego oznaczenia podmiotu uprawnionego do wnioskowanych świadczeń rodzinnych tj. przyznania L. W. zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, 2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, a mianowicie art. 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych polegające na błędnym określeniu czasokresu uprawnienia do wskazanych świadczeń dla P. W. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części przyznania świadczeń rodzinnych L. W. i ustalonego okresu, na jaki te świadczenia uzyskał P. W. W uzasadnieniu Prokurator Rejonowy w S. wskazywał, iż organ II instancji błędnie ustalił krąg osób uprawnionych do otrzymania świadczeń rodzinnych uznając, iż syn T. W.– D. jest studentem szkoły wyższej i w konsekwencji odmawiając mu tych świadczeń. Tymczasem studentem szkoły wyższej, a tym samym – zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych - osobą pozostającą poza kręgiem uprawnionych do świadczeń, jest L. W. uczący się w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w S. Pozostali dwaj synowie wnioskodawczyni, D. i P., uczą się odpowiednio w Technikum Nr 2 w Zespole Szkół Nr 6 im. K. B. w S. i w Policealnym Studium Ochrony i Detektywów "M. S." W. Centrum Edukacyjne w S. Dokonanie przez organ II instancji błędnych ustaleń naruszyło przepisu art. 7 kpa i spowodowało bezpodstawną odmowę przyznania świadczeń uprawnionemu D. W. oraz nieprawidłowe wyliczenie ich wysokości. Nadto Prokurator Rejonowy w S. wskazał, iż Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. bezpodstawnie przypisał sobie kompetencje zmieniając decyzję SKO z dnia [...].12.2005r. w zakresie imion osób, na które przyznano świadczenia. Podał, iż zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenia te realizowane są przez gminy jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, a tylko w sprawach należących do zadań własnych gminy jej organy są władne zmieniać lub uchylać decyzje ostateczne na podstawie art. 155 kpa nawet, jeśli takie rozstrzygnięcie wydało samorządowe kolegium odwoławcze (uchwała 5 s. NSA z dnia 01.06.1998r. , ONSA 1998/4/116). Prokurator zakwestionował również stanowisko Dyrektora MOPS w S., iż błędne ustalenia decyzji stanowiły oczywistą omyłkę pisarską. Prokurator wskazał ponadto, iż organ II instancji błędnie ustalił końcową datę wypłaty świadczenia przyznanego wnioskodawczyni na syna P. W. Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek przysługuje osobom, o którym mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, do ukończenia przez nie nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do 21 roku życia. Tymczasem materiał dowodowy wskazuje, iż P. W. uzyska ten wiek już w lutym 2006r. Przyznanie świadczeń do 31.08.2006r. było zatem błędne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymując argumentację z uzasadnienia decyzji wskazało dodatkowo, iż skarga mogła obejmować tylko decyzję SKO z dnia [...].12.2005r., a zatem przedmiotem kognicji Sądu nie może być decyzja Dyrektora MOPS w S. z dnia [...].01.2006r. zmieniająca zaskarżoną decyzję. Podało, iż uzasadnione są zarzuty skarżącego dotyczące omyłkowego przyznania świadczeń na osobę nie spełniającą wymagań ustawowych, jednak omyłka ta nie ma dla T. W. żadnego znaczenia pod względem finansowym. Również strona rozstrzygnięcia została określona prawidłowo, albowiem decyzję skierowano do T. W. jako rodzica, a nie do jej synów. W kwestii ustalenia końcowej daty wypłaty świadczeń dla P. W. organ wskazał, iż obowiązek czuwania nad tym, by świadczenia nie zostały wypłacone po utracie uprawnień, spoczywa na organie realizującym wypłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga Prokuratora Rejonowego w S. podlegała odrzuceniu. Zgodnie z przepisem art. 53 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) –skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie, z tym że Prokurator i Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wnieść ją w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania przy wnoszeniu skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. W sprawie niniejszej Prokurator Rejonowy w S. nie był stroną postępowania administracyjnego o przyznanie świadczeń rodzinnych z ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Zgodnie z uzyskującym dominującą pozycję kierunkiem orzecznictwa, którego potwierdzeniem jest uchwała 7 sędziów NSA z dnia 10 kwietnia 2006r. I OPS 6/05 (ONSAiWSA 2006/3/68), w takiej sytuacji nie obowiązuje go wymóg uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w art.52 §1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (poprzednio art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. z 1995r. Nr 74, poz. 368 ze zm.), zaś termin wniesienia skargi określa art. 53 § 3 zd. 1 cytowanej ustawy i jest to sześć miesięcy od daty doręczenia stronie decyzji w sprawie indywidualnej. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja z dnia [...].12.2005r. została doręczona T. W. jako stronie postępowania w dniu 05.01.2006r. (dowód – zwrotne potwierdzenie podpisane osobiście przez w/w – vide zaskarżona decyzja odwrót). Obowiązujący Prokuratora sześciomiesięczny termin na wniesienie skargi upływał zatem w dniu 05.07.2006r. Zgodnie bowiem z przepisem art. 83 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, zaś stosownie do treści przepisów art. 111-116 Kodeksu cywilnego przy oznaczeniu terminu w tygodniach, miesiącach i latach koniec terminu przypada na dzień, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca. Tymczasem skarga Prokuratora Rejonowego w S. została wysłana do organu II instancji w dniu 11.07.2006r., a więc kilka dni po terminie (pieczątka urzędu pocztowego na kopercie k.12). Zgodnie z treścią przepisu art. 58 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Z uwagi na przekroczenie przez Prokuratora Rejonowego w S. terminu do wniesienia skargi, sąd na mocy wskazanego powyżej przepisu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.