II SA/Bd 777/05

WyrokWSA w Bydgoszczy2006-09-12

Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Elżbieta Piechowiak, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, nie badając, czy wniosek strony nie powinien być potraktowany jako wniosek o wznowienie postępowania?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, nie dokonując analizy rzeczywistej woli strony. Skoro strona podnosiła, że nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją, organ powinien rozważyć, czy jej pismo nie jest wnioskiem o wznowienie postępowania, a nie jedynie wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów KPA, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Zygmunt C. złożył wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, argumentując, że nie był stroną w postępowaniu i nie został powiadomiony o jej treści. Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania, uznając decyzję o warunkach zabudowy za promesę, która nie narusza praw byłych właścicieli. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji, Zygmunt C. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA dotyczących stron postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż Kolegium.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 12 września 2006r. sprawy ze skargi Zygmunta C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005r. nr [...]. Skarżący Zygmunt C. pismem z [...] 2005 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2000 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, dla inwestycji polegającej na budowie krytej pływalni w ramach rozbudowy zespołu sportowego na terenie Szkoły Podstawowej przy ul. [...] – [...] w B. Podniósł, że on i jego brat jako byli współwłaściciele nieruchomości powinni być poinformowani przez organ prowadzący o roszczeniach przysługujących im z art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami, albowiem powinni być traktowani jako strony we wszystkich postępowaniach dotyczących wywłaszczonej nieruchomości po to aby zapobiec uniemożliwieniu lub utrudnieniu im realizacji roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] 2005 r. – (znak: [...]) odmówiło wszczęcia postępowania. W tej sytuacji Zygmunt C. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez Kolegium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] 2005 r. (znak: [...]) wniosku nie uwzględniło i utrzymało w mocy swoją decyzję z [...] 2005 r. Uzasadniając tę decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze m. in. stwierdziło, że decyzja Prezydenta Miasta B. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie stanowiła o rozporządzeniu działkami będącymi przedmiotem wniosku o zwrot nieruchomości, lecz rozstrzygała tylko o zgodności lokalizacji zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego i stanowiła jedynie promesę dla przyszłego pozwolenia na budowę. Wskazano również, że decyzja ta zgodnie z art. 46 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym mogła być wydana więcej niż jednemu wnioskodawcy i nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Natomiast art. 43 tej ustawy stanowił, że nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie nie jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem nawet w sytuacji, gdy grunt był przedmiotem roszczeń byłych właścicieli właściwy organ administracji nie mógłby odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie nie jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu, a sprzeczność taka nie występowała w niniejszej sprawie. Na powyższą decyzję Zygmunt C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzucając, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rażący sposób narusza przepis art. 28 i art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy wniosło o jej oddalenie, podnosząc, że skarżący ponowił te same zarzuty i argumenty podnoszone w odwołaniu i nie zawiera ona żadnych nowych okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje: Skarga jest zasadna, ale nie z uwagi na zarzut w niej zawarty, lecz z innego powodu w niej nie wskazanego. W związku z tym drugim stwierdzeniem należy na wstępie podnieść, że zgodnie z treścią przepisu art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 z późń. zm.) sąd rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. I w tej sytuacji należało dokonać całościowej oceny legalności zaskarżonej decyzji. Skarżący w swoim piśmie z 7 lutego 2005 r. wszczynającym postępowanie administracyjne, co prawda wniósł o stwierdzenie nieważności wskazanej w nim decyzji. Wskazał także podstawę prawną, m. in. art.156 § 1 pkt 2 kpa. Podobnie było w piśmie z 18 maja 2005 r. wnoszącym o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uzasadniając swoje stanowisko w obu tych pismach podnosił, jednak, że nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z 11 sierpnia 2000 r. i nie był też powiadamiany w sposób przewidziany prawem o jej treści. Jest oczywiste, że o tym jaki charakter ma mieć ostatecznie pismo decyduje strona, ale w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji jest przekazanie stronie stosownych informacji w ramach obowiązków wynikających z art. 9 kpa o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia. Organ administracji nie jest bowiem związany podaną przez stronę podstawą prawną. Organ mając - stosownie do treści art. 6 i 7 kpa – obowiązek dochodzenia prawdy obiektywnej i działania na podstawie przepisów prawa, musi sprawę rozpoznać co do istoty na podstawie obowiązującego prawa mającego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym. Analizując treść obu w/w pism skarżącego mając w szczególności na uwadze, że skarżący podnosił, iż nie brał udziału w postępowaniu zaskarżonym decyzją z [...] 2000 r. – i to było istotą jego pisma wszczynającego postępowanie- należało rozważyć czy pismo z 7 lutego 2005 r. w istocie swej faktycznie jest wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Czy też - na co wskazuje jego uzasadnienie – wnioskiem o wznowienie postępowania. Oceny takiej organ nie dokonał i nie przeprowadził dokładnej analizy. W tej sytuacji organ był zobowiązany wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Nie ma bowiem znaczenia ani tytuł pisma ani nawet dosłowne powołanie poszczególnych zawartych w nim zarzutów. Tych obowiązków wynikających w sposób ewidentny z wskazanych powyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji nie wykonał co jest wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji albowiem naruszenie wskazanych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzecznictwo sądowe w tym zakresie jest jednoznaczna – vide m. in. wyrok WSA w Warszawie z 11 grudnia 2004 r. – IISA 4506/03 Lex nr 177377, wyrok WSA w Warszawie z 5 listopada 2004 r. – IVSA 4339/03 Lex nr 164511, wyrok WSA – 02 w Gdańsku z 5 grudnia 2001 r. IISA/4d 315/ 00 Lex nr 76101, wyrok NSA z 7 września 1994 r. – IIISA 1111/93 OSNA 1995/3/120, wyrok WSA – 02 w Gdańsku z 5 grudnia 2001 r. IISA/4d 315/00 Lex nr 76101, wyrok NSA z 7 września 1994r. IISA 1111/93 OSNA 1995 nr 3 poz. 120, wyrok NSA z 17 września 1992 r. IVSA 949/92/. I dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w/w ustawy z 30 sierpnia 2002 r. orzeczono jak w sentencji. Prowadząc ponowne postępowanie organ za pomocą przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego środków wyjaśni rzeczywistą wolę skarżącego, dokonując oceny intencji strony w oparciu o całokształt przedstawionych okoliczności.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło