IV SA/Wa 868/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-17
Skład orzekający: Izabella Janson, Marek Wroczyński, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego z powodu konfliktów rodzinnych, nie podejmując przez wiele lat kroków prawnych w celu obrony prawa do tego lokalu?Ratio decidendi
Organ gminy wydaje decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. W przypadku braku dowodów na przymusowe opuszczenie lokalu i niepodjęcie przez osobę przez wiele lat kroków prawnych w celu obrony swoich praw do lokalu, organy administracji mogą orzec o wymeldowaniu. Sam fakt wymeldowania nie wpływa na prawo własności nieruchomości ani na postępowanie cywilne dotyczące np. podziału majątku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B.K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu B.K. wraz z dziećmi z lokalu mieszkalnego. Skarżąca twierdziła, że została zmuszona do opuszczenia lokalu przez męża, z którym toczy się postępowanie rozwodowe. Organy administracji uznały, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i trwały, ponieważ skarżąca przez siedem lat nie podjęła kroków prawnych w celu obrony swoich praw do lokalu, a postępowanie karne przeciwko mężowi o znęcanie zostało umorzone.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabella Janson (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Wroczyński, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2006 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - skargę oddala -
Burmistrz Miasta i Gminy G., po rozpatrzeniu wniosku J. K., decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu B. K. wraz z dziećmi S. i M. K. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G.
W uzasadnieniu podał, że po przeprowadzeniu postępowania dowodowego stwierdzono, że B. K. wraz z dziećmi nie przebywa w miejscu zameldowania, natomiast miejscem jej stałego pobytu, gdzie koncentruje codzienne sprawy życiowe jest lokal w budynku przy ul. [...] w G.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła B. K. podnosząc, że obecnie nie przebywa w przedmiotowym lokalu, z powodu konfliktu z mężem. B. K. podkreśliła, że nie może przebywać w przedmiotowym lokalu, ponieważ jej mąż J. K. wynajął mieszkanie innym lokatorom. Oznacza to, że on również nie przebywa w tym lokalu, co stanowić może podstawę do jego wymeldowania. Skrżąca wskazała, że obecnie przed Sądem Okręgowym toczy się postępowanie rozwodowe z powództwa jej męża J.K., które według niej rozstrzygnie kwestię prawa do przebywania w przedmiotowym lokalu.
Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] podkreślił, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) można mówić wówczas, gdy osoba, której postępowanie dotyczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nie przebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli tej osoby. Podniósł, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego B.K. oświadczyła, że przedmiotowy lokal opuściła wraz z dziećmi w 1998 r. z powodu nieporozumień rodzinnych. Po opuszczeniu mieszkania próbowała ponownie w nim zamieszkać, ale jej mąż nie wpuszczał jej. Pomimo to, nie zgłaszała tego faktu na policji. Wojewoda [...] ustalił również, że obecnie skarżąca wraz z dziećmi mieszka w lokalu przy ul. [...] w G. gdzie skupia wszystkie codzienne sprawy, w szczególności gdzie przebywa, wypoczywa i prowadzi gospodarstwo domowe. Wojewoda [...] podniósł również, że skarżąca przez siedem lat nie podjęła przewidzianych prawem środków w celu obrony swych praw do przedmiotowego lokalu i nie uzyskała rozstrzygnięcia o przywrócenie naruszonego posiadania, co oznacza, że nie udowodniła, iż została zmuszona przez męża do wyprowadzenia się z niego.
Z tych względów Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W.
Na powyższą decyzję Wojewody [...][...] lutego 2006 r. nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył pełnomocnik B.K. zarzucając naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez niezasadne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. przez nią i jej małoletnie dzieci, mimo, iż fakt zmuszenia jej do opuszczenia tegoż lokalu przez męża J. K. jest oczywisty. Wskazał też, że podjęła ona przewidzianej prawem środki w celu obrony swych praw w przedmiotowym lokalu. Zarzuciła również naruszenia art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącej podniósł, że rzeczywiście opuściła ona przedmiotowy lokal. Po raz pierwszy będąc w ciąży wyprowadziła się w obawie o swoje życie. Później na jakiś czas wróciła do męża, lecz w maju 1998 r. ponownie była zmuszona opuścić wraz z dziećmi mieszkanie z powodu grożenia jej bronią przez męża - żołnierza zawodowego. Od tego czasu zmuszona jest wraz z dziećmi przebywać u swojej matki w G. przy ul. [...], co jednak nie w pełni chroni ją przed agresją męża. Podniósł, że w Prokuraturze Rejonowej w P. toczyły się postępowania w sprawie znęcania się J. K. nad skarżącą oraz jej pobicia, które zostało umorzone z powodu braku dowodów dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienie przestępstwa. Podkreślił również, że Wojewoda [...] wybiórczo traktuje okoliczności podawane przez skarżącą i pozostałych świadków. Przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisy prawa materialnego i poglądy tyczące ich wykładni nie wskazują, że w niniejszej sprawie wymeldowanie jej wraz z dwójką małoletnich dzieci jest zasadne i adekwatne do okoliczności sprawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy).
W orzecznictwie obowiązuje pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu omawianego wyżej art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, ponadto organ winien ustalić zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Oczywiście przy ustaleniu zamiaru nie można poprzestać na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą m. in.: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00 (niepubl.), wyrok NSA z dnia 6 lutego 2002 r., sygn. akt SA/Sz 1278/00 (niepubl.).
Należy mieć na uwadze, że wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego, stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też, obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest niebudzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania, tj. opuszczenia miejsca pobytu stałego. Obowiązek ten wynika z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 kpa, tj. organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa), zaś wynik tej oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której m.in. organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 1 i § 3 kpa).
Rozpatrując sprawę w świetle wyżej wskazanych kryteriów, Sąd doszedł do wniosku, iż rozstrzygnięcia organów obu instancji, są zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym.
Przede wszystkim należy podkreślić, iż po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Prezydent W. jak i Wojewoda [...] słusznie uznali, że zachodzą przesłanki wymeldowania B. K. wraz z dziećmi z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G.
W trakcie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że B. K.wraz z dziećmi, nie mieszka w przedmiotowym lokalu.
Wskazują na to zeznania J. J. i I. I.Również sama skarżący podniosła, w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego jak i w skardze do Sądu, że wyprowadziła się z przedmiotowego budynku w 1998 r.
Należy podkreślić, że ewidencja ludności służy rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Wymeldowanie na wniosek ustala jedynie, że osoba zameldowania pod przedmiotowym adresem opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oznacza to, że sam fakt wymeldowania nie ma znaczenia w postępowaniu sądowym mającym na celu orzeczenie rozwodu oraz podziału majątku między skarżącą, a jej mężem. Samo wymeldowanie nie ma żadnego wpływu na prawo własności przedmiotowej nieruchomości.
W ocenie Sądu, zarzut pełnomocnika skarżącej, że skarżąca nie opuściła w sposób dobrowolny przedmiotowego lokalu należy uznać za nie uzasadniony. Dobrowolne opuszczenie ma miejsce wówczas, gdy wynika z własnej woli osoby zainteresowanej (zob. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 17 marca 2003r . sygn. akt V SA 2323/02, LEX 159183). B. K. wraz z dziećmi opuściła przedmiotowy lokal, jak twierdzi, z powodu konfliktów rodzinnych. Przez siedem lat od kiedy opuściła przedmiotowy lokal nie podjęła prawem przewidzianych środków w celu obrony dotyczących tego lokalu i nie uzyskała rozstrzygnięcia o przywrócenie naruszonego posiadania. W żaden sposób nie udowodniła, iż została zmuszona przez męża do wyprowadzenia się ze spornego lokalu. Wskazuje na to oświadczenie skarżącej, że nie zgłaszała interwencji na policji oraz notatka policyjna z 3 stycznia 2006 r. Również postępowanie wobec jej męża o znęcanie się nad rodziną, toczące się w Prokuraturze Rejonowej w P. (sygn. [...]) zostało umorzone wobec braku znamion popełnienia czynu zabronionego. Tym samaym nie można uznać, że skarżąca wraz z dziećmi została zmuszona do opuszczenia przedmiotowego lokalu.
W tej sytuacji, gdy bezspornym jest, że skarżąca wraz z dziećmi nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. od 1998 r., rozstrzygnięcia obu Prezydenta W. oraz Wojewody [...] uznać należy za zasadne.
Skoro zatem Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło