II FSK 1154/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA del. Paweł Chmielecki, Protokolant Justyna Bluszko - Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Mariana D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Sz 291/05 odrzucającego skargę w sprawie ze skargi Mariana D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 22 lutego 2005 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. oddala skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2005 r. I SA/Sz 291/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę Mariana D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 22 lutego 2005 r., (...), wydaną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Jako podstawę prawną powołano art. 220 par. 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a./. Uzasadniając wskazano, że zarządzeniem z dnia 25 maja 2005 r. Sąd wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 215 zł. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania wynika, że wezwanie zostało doręczone dorosłemu domownikowi skarżącego w dniu 23 maja 2005 r., natomiast wpis został uiszczony przez skarżącego z jednodniowym opóźnieniem, tj. w dniu 31 maja 2005 r. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniósł Marian D. /reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego/, zaskarżając to postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 113 par. 1 Kpc w związku z art. 65 par. 2 p.p.s.a. Wskazując na powyższą podstawę kasacyjną, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w Szczecinie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto wniesiono o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka Bożeny S. Uzasadniając skargę kasacyjną wskazano, że w rozpatrywanej sprawie wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego zostało odebrane w dniu 23 maja 2005 r. przez Bożenę Staś, będącą pracownikiem sklepu spożywczego w miejscowości Biała, gdzie mieszka skarżący. Nie jest ona dorosłym domownikiem skarżącego, nie posiada też upoważnienia skarżącego do odbioru korespondencji. Bożena S., na prośbę doręczyciela poczty, odebrała wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu z zamiarem jego doręczenia skarżącemu. Uczyniła to jednak dopiero w godzinach wieczornych dnia 30 maja 2005 r. Wyjaśniła skarżącemu, że wcześniej nie przekazała korespondencji, bowiem nikt z rodziny skarżącego nie przychodził do sklepu. Skarżący, bez zbędnej zwłoki, w dniu 31 maja 2005 r. dokonał wpłaty 215 zł na rachunek bankowy Sądu. W tych okolicznościach, zdaniem skarżącego, nie uchybił on siedmiodniowemu terminowi, o którym mowa w art. 220 par. 1 p.p.s.a., gdyż należy przyjąć, że korespondencję otrzymał w dniu 30 maja 2005 r. Podkreślono, że odbiór przesyłek poleconych nadawanych za pośrednictwem poczty skarżący zawsze dokonuje osobiście lub czyni to jego żona Renata D., na podstawie "awizo" doręczyciela. Skarżący mieszka w miejscowości B., jednak wraz z żoną pracuje w S. Do domu wraca około godziny 18.00. Małoletnie dzieci skarżącego również przebywają w S. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, odbytej w dniu 13 września 2006 r., pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W skardze kasacyjnej powołano podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. zarzucono naruszenie przepisów postępowania: art. 113 par. 1 Kpc w związku z art. 65 par. 2 p.p.s.a. W związku z tak sformułowaną podstawą kasacyjną należy zaakcentować, że jest ona nieprawidłowa. Zgodnie bowiem z art. 65 par. 2 p.p.s.a., do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym. Wykładnia gramatyczna i systemowa tego przepisu wskazuje, że odsyła on do przepisów wykonawczych regulujących tryb doręczania w postępowaniu cywilnym, a nie do przepisów o doręczeniach zawartych w Kpc. Wniosek taki nie pozostaje w sprzeczności z regułami wykładni językowej, a znajduje bezwzględne potwierdzenie na podstawie reguł wykładni systemowej. Po pierwsze, tryb doręczeń pism sądowych został całościowo uregulowany w art. 65-81 p.p.s.a. Po drugie zaś, ustawodawca odsyłając do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania cywilnego, czyni to w sposób jednoznaczny i niebudzący najmniejszych wątpliwości /por. art. 106 par. 5, art. 296 par. 2 i art. 300 p.p.s.a./. Poza art. 65 par. 2 p.p.s.a. w skardze kasacyjnej nie wskazano jednak jakiegokolwiek innego przepisu p.p.s.a. ani przepisu wykonawczego, do którego odsyła art. 65 par. 2 p.p.s.a. Na marginesie warto zauważyć, że w sprawie przyjęto doręczenie zastępcze, które oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata. Domniemanie to może zostać obalone. Adresat musi wykazać, że pisma mu nie doręczono lub nie doręczono w tym terminie, w którym potwierdzony został odbiór pisma. Domniemanie doręczenia można obalić zarówno wtedy, kiedy doręczenie zastępcze było wadliwe, jak również wtedy, gdy było prawidłowe, ale pismo nie dotarło do rąk adresata. Konieczne jest jednak w tym przypadku złożenie wniosku o przywrócenie terminu w celu wykazania braku własnej winy w uchybieniu terminu i obalenie ww. domniemania. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika Dyrektora Izby Skarbowej w S. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, należy stwierdzić, że brak jest podstaw prawnych do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w art. 209 p.p.s.a. Na podstawie komentowanego przepisu rozstrzygnięcie wniosku strony o zwrot kosztów /art. 210/ należy zamieścić w sentencji każdego wyroku I instancji uwzględniającego skargę /art. 200 w związku z art. 145-150/ oraz wyroku NSA, wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej /uwzględniającego skargę - art. 203 oraz ją oddalającego - art. 204/. Ponadto należy je zawrzeć w postanowieniach o umorzeniu postępowania wskutek zastosowania przez organ samokontroli /art. 54 par. 3/, a także przeprowadzenia skutecznej mediacji /art. 118 par. 2/, o których mowa w art. 201. Należy jednak zauważyć, że w przypadku wydania wyroku oddalającego skargę /art. 204 p.p.s.a./ strona która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez 1/ organ - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę; 2/ skarżącego - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. Z powyższego wynika, że przedstawiona regulacja prawna nie przewiduje możliwości zwrotu zasądzenia zwrotu kosztów w razie oddalenia skargi kasacyjnej wniesionej od postanowienia o odrzuceniu skargi, co miało miejsce w rozpatrywanym przypadku. Z wyżej przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.